Những điều ông Trump cần tính toán trước khi phát lệnh tấn công Syria

Dân trí Chính quyền Mỹ đã hai lần tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào các căn cứ của chính quyền Syria và nguy cơ xảy ra cuộc tấn công lần ba đang ngày càng hiện hữu. Tuy nhiên, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về mục đích cũng như tính hợp pháp của động thái quân sự từ Washington.
>>Syria “căng như dây đàn” trước cuộc chiến cuối cùng
>>“Cơn bão lớn” sắp đổ bộ “chảo lửa” Syria
>>Nga: Mỹ và đồng minh có thể sẵn sàng tấn công Syria trong 24 giờ

Mỹ phóng tên lửa từ tàu khu trục trên Địa Trung Hải nhằm vào căn cứ không quân tại Syria năm 2017 (Ảnh: Reuters)
Mỹ phóng tên lửa từ tàu khu trục trên Địa Trung Hải nhằm vào căn cứ không quân tại Syria năm 2017 (Ảnh: Reuters)

Khi Tổng thống Syria Bashar al-Assad chuẩn bị cho trận chiến lớn tại tỉnh Idlib, một trong những thành trì cuối cùng của các phiến quân tại Syria, các quan chức của chính quyền Mỹ vẫn lo ngại về nguy cơ xảy ra các vụ tấn công hóa học tại khu vực này. Mỹ, Anh và Pháp đã ra tuyên bố chung cảnh báo nếu phát hiện chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad gây ra các cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học tại Syria, liên quân sẽ có biện pháp đáp trả thích đáng. Thậm chí Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton tuần trước tuyên bố biện pháp đáp trả của Washington lần này còn mạnh hơn nhiều so với các cuộc tấn công mà Mỹ từng tiến hành nhằm vào Syria hồi tháng 4 năm ngoái và tháng 4 năm nay.

Theo trang tin Washington Examiner, lời cảnh báo của ông Bolton có thể coi là tối hậu thư do Mỹ gửi Syria. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn nên cân nhắc kỹ lưỡng và xem xét các yếu tố thực tế về những lợi ích cũng như thiệt hại trước khi đưa ra các quyết sách an ninh quốc gia. Liệu việc Mỹ can thiệp quân sự vào Syria có phục vụ cho các lợi ích an ninh và thịnh vượng của Washington hay không? Liệu cuộc tấn công quân sự nhằm vào chính quyền Syria có thực sự thay đổi bản chất của cuộc chiến tại quốc gia Trung Đông hay không? Liệu việc trừng phạt Tổng thống Assad có đáng để Mỹ đánh đổi bằng nguy cơ leo thang căng thẳng với Nga và Iran hay không? Và nền tảng pháp lý nào cho phép Tổng thống Trump phát động cuộc tấn công tên lửa nhằm vào Syria?


Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Syria Assad (Ảnh: AFP)

Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Syria Assad (Ảnh: AFP)

Kể từ khi quân đội Nga bắt đầu tham gia cuộc chiến chống khủng bố tại Syria theo đề nghị của chính quyền Assad từ tháng 9/2015, lực lượng chính quyền Syria bắt đầu mạnh dần lên. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các lực lượng do Iran hậu thuẫn và máy bay ném bom của Nga, quân đội Syria đã giành lại quyền kiểm soát phần lớn các khu vực trung tâm từ tay phiến quân và dồn các phiến quân còn sót lại tới Idlib - một tỉnh nông thôn ở tây bắc Syria và giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Thực tế cho thấy các phiến quân không đủ sức để đối phó với sức mạnh của quân đội chính phủ Syria. Sau nhiều năm nội chiến, Syria đã biến thành một quốc gia chia rẽ với nhiều phe phái và các phiến quân còn sót lại đang bị bao vây từ mọi phía. Lực lượng này không chỉ ít ỏi về số lượng mà còn không sở hữu nhiều khí tài, sự đoàn kết cũng như sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế để đối phó với kế hoạch tái chiếm Idlib của chính quyền Syria. Các phiến quân cũng không có khả năng đạt được một thỏa thuận “tự trị” theo điều khoản mà họ mong muốn với chính quyền Syria.

Theo đó, “cơn mưa” tên lửa hành trình Tomahawk mà Mỹ giáng xuống các mục tiêu quân sự của chính quyền Syria cũng không thể làm thay đổi bối cảnh của cuộc chiến mà chính Washington cũng không còn hứng thú tham gia. Tổng thống Trump từ lâu đã bày tỏ mong muốn rút lực lượng Mỹ khỏi Syria với lý do tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã bị đánh bại và đã đến lúc Mỹ cần tăng cường an ninh biên giới cũng như tái thiết hạ tầng nội bộ.

Tranh cãi về cuộc tấn công của Mỹ

Cảnh tượng đổ nát sau cuộc không kích của liên quân Mỹ, Anh, Pháp tại Syria hôm 14/4/2018 (Ảnh: Reuters)
Cảnh tượng đổ nát sau cuộc không kích của liên quân Mỹ, Anh, Pháp tại Syria hôm 14/4/2018 (Ảnh: Reuters)

Những người ủng hộ Mỹ tấn công quân sự Syria cho rằng đây là biện pháp cần thiết để ngăn chặn khả năng chính quyền Assad tiếp tục gây ra các vụ tấn công hóa học trong tương lai và Washington có trách nhiệm phải làm như vậy. Cuộc không kích do Mỹ tiến hành nhằm vào căn cứ không quân tại Syria hồi tháng 4 năm ngoái được tiến hành với mục đích cảnh báo chính quyền Assad không được tiến hành thêm bất kỳ vụ tấn công hóa học nào nữa. Tuy nhiên sau đó, chính Washington lại nghi ngờ rằng Damascus vẫn chưa dừng lại các vụ tấn công hóa học, bất chấp mọi lời cảnh báo trả đũa từ phương Tây. Điều này đồng nghĩa với việc cuộc không kích của Mỹ đã trở thành biện pháp “vô ích”. Đối với Tổng thống Assad, việc kiềm tỏa phiến quân nổi dậy có ý nghĩa quan trọng tới sự tồn tại của chính quyền do ông lãnh đạo.

Một cuộc tấn công nhằm vào Syria có thể sẽ làm hài lòng những người cho rằng Mỹ “cần làm gì đó” để ngăn chặn nguy cơ tấn công hóa học tại quốc gia Trung Đông này. Tuy nhiên, khi tiến hành cuộc tấn công đó, Mỹ có thể sẽ phải trả một cái giá rất đắt là nguy cơ xung đột quân sự trực diện với Nga - quốc gia đang hậu thuẫn chính quyền Syria.

Ngoài ra, chính quyền Trump cũng phải tính toán tới những vấn đề liên quan tới pháp lý và hiến pháp nếu muốn tiếp tục phát lệnh tấn công Syria. Trừ khi Quốc hội Mỹ ủy quyền cho phép Tổng thống Trump sử dụng vũ lực quân sự đối với chính quyền Syria, một cuộc tấn công bằng tên lửa do Washington tiến hành có thể sẽ vi phạm hiến pháp Mỹ.

Trên thực tế, Tổng thống Trump được cho là đã vi phạm hiến pháp khi hai lần phát lệnh tấn công Syria. Trong hai năm 2017 và 2018, để đáp trả cáo buộc lực lượng chính phủ Syria tấn công hóa học nhằm vào dân thường ở Khan Sheikhoun và Douma, ông Trump đã chỉ đạo bắn hàng loạt tên lửa hành trình vào các mục tiêu quân sự của Syria. Trong cả hai trường hợp, chính quyền Trump đều thực hiện mà không bị chất vấn công khai hay bị coi là cố tình vi phạm hiến pháp. Có thể nói, vai trò của Quốc hội Mỹ trong những trường hợp này đã bị xếp xuống thứ yếu, thay vì mang tầm quan trọng như hiến pháp quy định.

Theo giải thích từ các luật sư của Tổng thống Trump, nhà lãnh đạo Mỹ không cần sự cho phép từ quốc hội trước khi phóng tên lửa vào Syria. Chính quyền Trump cho rằng việc sử dụng vũ lực hoàn toàn phù hợp với quy định của hiến pháp, một phần bởi vì việc phóng tên lửa vào Syria chưa được coi là một cuộc chiến theo định nghĩa thông thường của “chiến tranh”, hơn nữa việc bắt chính quyền Syria phải chịu trách nhiệm về hành động của mình cũng nằm trong lợi ích quốc gia của Mỹ.

Tổng thống Trump có quyền hạn của một tổng tư lệnh quân đội và điều này cho phép ông ra quyết định tấn công Syria nếu cho rằng đó là cách để bảo vệ Mỹ khỏi những mối đe dọa hiện hữu. Khi đó, Quốc hội Mỹ có rất ít thẩm quyền trong việc ngăn Tổng thống Trump tự mình ra quyết định tấn công Syria nếu nhà lãnh đạo Mỹ quyết tâm muốn làm việc này.

Thượng nghị sĩ Tim Kaine đã gọi cuộc tấn công tên lửa hồi tháng 4 năm nay của chính quyền Trump nhằm vào Syria là “phi pháp”, còn nghị sĩ Justin Amash mô tả cuộc tấn công này là “vi hiến, phi pháp và liều lĩnh”. Theo các nghị sĩ, việc Tổng thống Trump ra quyết định tấn công khi chưa tiến hành thảo luận công khai hoặc chưa nhận được phiếu ủng hộ từ các nghị sĩ là hành động bất cẩn và làm xói mòn giá trị của hiến pháp.

Theo các ý kiến chỉ trích, sức mạnh quân sự chỉ được dùng khi các lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ gặp rủi ro, khi sự an toàn của người dân Mỹ bị đe dọa trực tiếp và khi nền hòa bình cũng như thịnh vượng của nước Mỹ gặp nguy hiểm. Trong khi đó, cuộc nội chiến ở Syria, dù cho khủng khiếp đến mức nào đi chăng nữa, cũng không nằm trong số các điều kiện nêu trên.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Tàu "ma" dạt vào bờ biển Myanmar sau 9 năm mất tích
Tàu "ma" dạt vào bờ biển Myanmar sau 9 năm mất tích

(Dân trí) - Ngư dân địa phương vùng duyên hải phía nam Myanmar bất ngờ phát hiện một chiếc tàu lớn bỏ không dạt vào bờ biển được cho là đã mất tích cách đây 9 năm.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 09:17

Mỹ muốn hợp nhất F-22 và F-35 thành máy bay chiến đấu “bất khả chiến bại”
Mỹ muốn hợp nhất F-22 và F-35 thành máy bay chiến đấu “bất khả chiến bại”

(Dân trí) - Nhà thầu quốc phòng Lockheed Martin đang đề xuất lên không quân Mỹ kế hoạch chế tạo một máy bay chiến đấu lai giữa những tính năng nổi trội nhất của 2 “chim sắt” F-22 và F-35, kỳ vọng có thể tạo nên một vũ khí mạnh “bất khả chiến bại”.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 08:21

Tổng thống Trump bất ngờ hủy dự hàng loạt hội nghị thượng đỉnh ở châu Á
Tổng thống Trump bất ngờ hủy dự hàng loạt hội nghị thượng đỉnh ở châu Á

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không dự hội nghị thượng đỉnh Mỹ-ASEAN, hội nghị thượng đỉnh Đông Á, Diễn đàn hợp tác khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APEC) vào tháng 11 tới và sẽ cử Phó Tổng thống Mike Pence đại diện.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 07:48

Tổng thống Philippines hứng chỉ trích vì phát ngôn gây tranh cãi về phụ nữ
Tổng thống Philippines hứng chỉ trích vì phát ngôn gây tranh cãi về phụ nữ

(Dân trí) - Các tổ chức về quyền phụ nữ đã chỉ trích Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sau khi ông nói đùa rằng nạn hiếp dâm khó tránh khỏi chừng nào vẫn còn nhiều phụ nữ xinh đẹp.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 07:18

Chuyên gia Mỹ: Việt Nam có quyết tâm cao nhằm bảo vệ quyền lợi của người khuyết tật
Chuyên gia Mỹ: Việt Nam có quyết tâm cao nhằm bảo vệ quyền lợi của người khuyết tật

(Dân trí) - Chuyên gia người Mỹ hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ quyền của người khuyết tật Helena Berger đánh giá cao quyết tâm của chính phủ Việt Nam liên quan tới các hoạt động giúp người khuyết tật vượt qua những rào cản và thách thức hướng tới sự bình đẳng trong xã hội.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 07:14

Bí ẩn bao trùm tiền ảo Venezuela
Bí ẩn bao trùm tiền ảo Venezuela

Tọa lạc tại một vùng đất hoang sơ ở miền Trung Venezuela, Atapirire là thị trấn duy nhất nằm bên trong khu vực có diện tích 380 km2 mà chính quyền Tổng thống Nicolas Maduro cho rằng đang có trữ lượng 5 tỉ thùng dầu.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 06:58

Lãnh đạo phe ly khai Đông Ukraine nghi bị ám sát
Lãnh đạo phe ly khai Đông Ukraine nghi bị ám sát

(Dân trí) - Ông Aleksandr Zakharchenko, lãnh đạo Cộng hòa tự trị Donetsk ở miền đông Ukraine, đã thiệt mạng hôm qua 31/8 trong một vụ nổ tại một quán cà phê. Nga đã vào cuộc điều tra vì không loại trừ khả năng đây là một vụ ám sát.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 06:54

Lộ các mục tiêu Mỹ có thể tấn công Syria
Lộ các mục tiêu Mỹ có thể tấn công Syria

(Dân trí) - Trong số các mục tiêu tấn công nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ thị một cuộc không kích nhằm vào Syria có thể gồm các cơ sở hạ tầng bị cho là có liên quan đến sản xuất vũ khí hóa học ở quốc gia Trung Đông này, CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết ngày 31/8.

Thứ bảy, 01/09/2018 - 06:19

Trung Quốc giải cứu tàu Philippines mắc cạn ở Trường Sa
Trung Quốc giải cứu tàu Philippines mắc cạn ở Trường Sa

(Dân trí) - Trung Quốc đã triển khai các tàu tuần duyên và cứu hộ để giải cứu một tàu chiến của Hải quân Philippines bị mắc cạn tại khu vực Bãi Trăng Khuyết thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:59

Lo ngại Trung - Triều, Nhật Bản đề xuất tăng ngân sách quốc phòng kỷ lục
Lo ngại Trung - Triều, Nhật Bản đề xuất tăng ngân sách quốc phòng kỷ lục

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nhật Bản hôm nay đã đề xuất mức tăng ngân sách quốc phòng kỷ lục trong bối cảnh các mối đe dọa từ Triều Tiên và Trung Quốc ngày càng căng thẳng hơn.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 09:35

Nổ rung chuyển nhà máy đạn dược lớn của Nga, 3 người chết
Nổ rung chuyển nhà máy đạn dược lớn của Nga, 3 người chết

(Dân trí) - Một vụ nổ lớn đã xảy ra tại một trong số các nhà máy đạn dược lớn nhất của Nga hôm nay 31/8 khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 09:31

Ngoại trưởng Mỹ chúc mừng Quốc khánh Việt Nam
Ngoại trưởng Mỹ chúc mừng Quốc khánh Việt Nam

(Dân trí) - Thay mặt chính phủ Mỹ, Ngoại trưởng Mike Pompeo đã gửi lời chúc mừng tới người dân Việt Nam nhân Ngày Quốc khánh 2/9.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 07:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Tai nạn giao thông kinh hoàng tại Mỹ: 7 người chết, nhiều người bị thương nặng
Tai nạn giao thông kinh hoàng tại Mỹ: 7 người chết, nhiều người bị thương nặng

(Dân trí) - Một vụ tai nạn giao thông kinh hoàng đã xảy ra giữa một xe bus chở đông hành khách và một xe kéo trên tuyến đường cao tốc tại bang bang New Mexico, Mỹ, làm ít nhất 7 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 05:06

Sống sót thần kỳ khi bị xe tăng nặng 6 tấn chèn qua người
Sống sót thần kỳ khi bị xe tăng nặng 6 tấn chèn qua người

(Dân trí) - Một người lớn và 2 thiếu niên người Nga đã sống sót thần kỳ sau khi ngã xuống từ chiếc xe tăng cũ nặng 6 tấn và bị phương tiện này chèn qua người.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 04:34

Tìm thấy thi thể nhà leo núi nguyên vẹn sau 31 năm mất tích
Tìm thấy thi thể nhà leo núi nguyên vẹn sau 31 năm mất tích

Elena Bazykina được cho là vẫn cònnguyên vẹn khi thi thể bà được kéo ra khỏi núi Elbrus ở miền Nam nước Nga.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 03:32

Thông điệp cứng rắn gửi Mỹ trong cuộc tập trận lịch sử Nga - Trung
Thông điệp cứng rắn gửi Mỹ trong cuộc tập trận lịch sử Nga - Trung

(Dân trí) - Việc Nga và Trung Quốc cùng tiến hành cuộc tập trận quân sự lớn nhất từ sau Chiến tranh Lạnh được cho là thông điệp cứng rắn gửi tới Mỹ trong bối cảnh quan hệ giữa các cường quốc ngày càng căng thẳng.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 03:10

Syria “căng như dây đàn” trước cuộc chiến cuối cùng
Syria “căng như dây đàn” trước cuộc chiến cuối cùng

(Dân trí) - Tại khu vực tây bắc Syria, nơi tập trung khoảng gần 3 triệu người, quân đội chính phủ Syria và phe đối lập đều đang chuẩn bị cho một "cuộc chiến cuối cùng" ở Idlib. Đây có thể sẽ là bước ngoặt cho Syria sau 7 năm nội chiến, nhưng có thể là một thời khắc nguy hiểm nhất.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 03:06

Vua Malaysia hủy lễ mừng sinh nhật, trả tiền cho chính phủ
Vua Malaysia hủy lễ mừng sinh nhật, trả tiền cho chính phủ

Vua Muhammad V của Malaysia vừa hủy lễ mừng sinh nhật chính thức và tiệc trà hoàng gia vào ngày 9/9 tới.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 02:22

Lãnh đạo tập đoàn thép lớn của Nga chết bí ẩn
Lãnh đạo tập đoàn thép lớn của Nga chết bí ẩn

(Dân trí) - Bruno Charles De Cooman, Phó chủ tịch Tập đoàn thép Novolipetsk Steel của Nga, được phát hiện tử vong sau khi rơi từ một căn hộ từ tầng 9 một tòa nhà ở Moscow hôm 29/8.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 02:04

Tướng lĩnh của Mỹ họp khẩn sau khi Nga tăng cường lực lượng ở Địa Trung Hải
Tướng lĩnh của Mỹ họp khẩn sau khi Nga tăng cường lực lượng ở Địa Trung Hải

(Dân trí) - Các tướng lĩnh thuộc Hạm đội số 2 và số 6 của Hải quân Mỹ đã nhóm họp khẩn vào hôm qua 30/8 để bàn cách giám sát "nhất cử nhất động" của Hải quân Nga sau khi Moscow triển khai lực lượng lớn ở Địa Trung Hải.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:54

Báo Hàn Quốc: Triều Tiên tiếp tục sản xuất bom chùm dù bị cấm
Báo Hàn Quốc: Triều Tiên tiếp tục sản xuất bom chùm dù bị cấm

(Dân trí) - Truyền thông Hàn Quốc đưa tin Triều Tiên vẫn tiếp tục chế tạo và tích trữ bom chùm - loại vũ khí mà phần lớn các quốc gia trên thế giới cấm sử dụng.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:45

“Cơn bão lớn” sắp đổ bộ “chảo lửa” Syria
“Cơn bão lớn” sắp đổ bộ “chảo lửa” Syria

(Dân trí) - Hàng loạt tín hiệu cho thấy Syria có thể sắp đón một “cơn bão” lớn với sự tham gia của nhiều bên, khi chính quyền Damascus muốn giành lại thành trì cuối cùng do phiến quân kiểm soát.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:09

"Chất xúc tác" bóng đá giúp doanh nghiệp Hàn Quốc phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam
"Chất xúc tác" bóng đá giúp doanh nghiệp Hàn Quốc phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam

(Dân trí) - Nhờ môn “thể thao vua” bóng đá, quan hệ hữu nghị Hà Nội và Seoul càng thêm nồng ấm và doanh nghiệp Hàn Quốc đã có những bước phát triển đáng kể thị trường Việt Nam nhờ vào điều đó, báo chí Hàn Quốc nhận định.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:01

Tàu chiến Philippines mắc cạn gần bãi đá ở Trường Sa
Tàu chiến Philippines mắc cạn gần bãi đá ở Trường Sa

(Dân trí) - Tàu chiến BRP Gregorio Del Pilar của Hải quân Philippines đã mắc cạn sau khi đâm vào một bãi đá ở khu vực Bãi Trăng Khuyết thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 10:53