Nga thực dụng, Mỹ muốn vượt trội, bao giờ đến Kỷ nguyên Thiên đường?

Nga đang tích cực phản đối trật tự thế giới tự do, ủng hộ trật tự thế giới đa trung tâm. Trong khi đó, bất chấp mâu thuẫn nội bộ, Mỹ vẫn tìm cách duy trì vị thế thống trị của mình hoặc ưu thế vượt trội trong hệ thống toàn cầu.
>>Tổng thống Putin: Quan hệ Nga - Mỹ ngày càng xấu đi
>>Chiến tranh hạt nhân Nga - Mỹ nếu nổ ra sẽ khủng khiếp như thế nào?

Nga thực dụng, Mỹ muốn vượt trội, bao giờ đến Kỷ nguyên Thiên đường? - 1

Nga thực dụng, Mỹ muốn vượt trội, bao giờ đến Kỷ nguyên Thiên đường? (Nguồn: AFP)

Đó là phân tích của chuyên gia Dmitry Trenin, Giám đốc Trung tâm Carnegie Moscow, Chủ nhiệm chương trình nghiên cứu Chính sách đối ngoại và an ninh Nga trên mạng Carnegie.ru mới đây. Theo đó, quan hệ hiện nay giữa Nga và Mỹ có thể được mô tả là đang trong trạng thái đối đầu. Tuy nhiên, đây là một cuộc đối đầu khác biệt về chất so với thời Chiến tranh Lạnh. Bản chất của cuộc đối đầu là xung đột về lợi ích, chứ không phải về thế giới quan, mặc dù một số yếu tố ý thức hệ vẫn tiếp tục hiện diện.

Nguyên nhân căn bản của sự đối đầu Nga - Mỹ là hai bên thiếu một giải pháp thỏa đáng sau Chiến tranh Lạnh kết thúc. Sau khi Liên Xô tan rã, Nga từ chối hội nhập vào hệ thống của Mỹ với tư cách là “đối tác dưới cơ”. Hơn nữa, theo thời gian, Nga bắt đầu nỗ lực khôi phục vị thế cường quốc của mình.

Về phía Mỹ, sau khi làm tan rã và thực sự loại bỏ Liên Xô khỏi vũ đài chính trị quốc tế, Washington coi quan hệ đối tác với Nga trên cơ sở những điều kiện mà Moscow nêu ra là không thể chấp nhận được. Đây là nguyên nhân chính yếu nhất, cũng có lỗi chủ quan và tính toán sai lầm ở cả hai phía, nhưng chỉ là thứ yếu.

Một cuộc chiến tranh phức hợp

Trên thực tế, Nga bảo vệ quyền tự quyết định, thúc đẩy và bảo vệ lợi ích của mình. Mỹ bảo vệ trật tự được thiết lập sau Chiến tranh Lạnh. Các hành động của Nga - đặc biệt là ở Ukraine và Syria - mặc dù không phá hủy, nhưng làm suy yếu và do vậy, gây nguy cơ sụp đổ trật tự do Mỹ đứng đầu.

Nga không thể công nhận quyền bá chủ của Mỹ vì nó đồng nghĩa với việc thừa nhận vị trí phụ thuộc của mình - điều này không bao giờ được chấp nhận với tính cách của người Nga. Mỹ không thể không đàm phán với Nga, càng không thể phớt lờ hành động của Nga, nếu không muốn từ bỏ quyền lãnh đạo toàn cầu mà Mỹ dựa vào để tự cho mình quyền bá chủ của thế giới.

Thách thức của Nga đối với Mỹ cũng góp phần vào xu hướng các quốc gia khác ngày càng trở nên mạnh mẽ và làm suy yếu các thể chế phương Tây do Mỹ đứng đầu. Sự trỗi dậy của Trung Quốc, sau đó là Ấn Độ, là những minh chứng rõ ràng cho xu hướng này.

Các cường quốc khu vực như Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Brazil đang đóng vai trò địa chính trị ngày càng tích cực. Các yếu tố tự chủ cũng được ghi nhận trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản. Trong tương lai, quá trình tăng cường vai trò của các quốc gia - dân tộc có thể ảnh hưởng đến châu Âu. Đi đầu xu thế này là Pháp và Đức – nước đã buộc phải từ bỏ khái niệm lợi ích quốc gia trong nửa thế kỷ.

Hình thức cuộc đối đầu Nga - Mỹ hiện nay là một cuộc chiến tranh phức hợp. Thuật ngữ này được các phương tiện truyền thông đại chúng nêu lên và nó ám chỉ tới cuộc đối đầu trước đây giữa Mỹ và Liên Xô. Trong Chiến tranh Lạnh, quân sự là thành tố chính của cuộc đối đầu, nhưng việc chế tạo ra vũ khí hạt nhân đã khiến các cuộc “chiến tranh nóng” mức độ cao phải trả giá đắt, do vậy, chúng được thay thế bằng một cuộc chạy đua vũ trang và đối đầu về chính trị và tư tưởng.

Cuộc chiến phức hợp giữa Nga và Mỹ hiện nay được đặc trưng bởi sự đối đầu đa dạng trong nhiều lĩnh vực trên quy mô toàn cầu: thông tin, kinh tế, tài chính, công nghệ và các lĩnh vực truyền thống. Trong cuộc chiến phức hợp này, Mỹ có ưu thế vượt trội so với Nga. Tuy nhiên trong 5 năm qua kể từ khi bắt đầu cuộc đối đầu mới, Washington đã không thể buộc Moscow thay đổi đường lối đối ngoại theo hướng mà họ mong muốn.

Đối đầu đi về đâu?

Quan hệ Nga - Mỹ hiện nay nhìn chung ổn định, song tình trạng quan hệ xấu đi hơn nữa là điều có thể xảy ra, thậm chí sẽ được nhận thấy rõ trong bối cảnh chiến dịch bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020. Tuy nhiên, kết cục bi thảm của cuộc đối đầu này chỉ xảy ra khi có tình huống ngoài tầm kiểm soát và không lường trước được.

Hiện nay, đã tồn tại một mạng lưới an toàn tránh để Nga và Mỹ lao vào cuộc xung đột vũ trang trực tiếp có chủ ý. Khác với thời Chiến tranh Lạnh, cả hai bên đều đang cố tránh một cuộc đối đầu nghiêm trọng, có nguy cơ tiềm tàng biến thành cuộc chiến một mất một còn.

Trong 5 - 7 năm tới, khó có thể mong đợi bất kỳ sự cải thiện nào trong quan hệ giữa Nga và Mỹ. Bất kể kết quả của cuộc bầu cử tổng thống sắp tới thế nào, Nga sẽ vẫn là một quốc gia "nguy hiểm" đối với tầng lớp chính trị Mỹ trong một thời gian dài. Các biện pháp trừng phạt chống Nga đã có hiệu lực pháp lý và khó được dỡ bỏ trong thời gian dài tới. Như vậy, thực tế này gần như không bao giờ thay đổi nếu các chính trị gia hiện tại vẫn cầm quyền.

Về phần mình, Nga luôn hành động thực dụng trên cơ sở đảm bảo lợi ích quốc gia. Trên cơ sở những lợi ích này, Moscow sẵn sàng hợp tác với bất kỳ quốc gia nào nếu họ quan tới tâm lợi ích của Nga và tôn trọng vị thế của Nga trên thế giới. Vấn đề của Moscow là ở chỗ không nên mong đợi Washington có cách hành xử như vậy trong tương lai gần.

Tất nhiên, Nga và Mỹ, mặc dù có sự khác biệt rõ ràng và không thể vượt qua, nhưng họ không phải là đối thủ vĩnh cửu. Triển vọng dài hạn cho một lối thoát khỏi cuộc đối đầu Mỹ - Nga phụ thuộc chủ yếu vào ảnh hưởng của các yếu tố nội bộ ở cả hai nước.

Trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Bush (con), Washington đã mong muốn hạn chế sự tham gia toàn cầu của Mỹ và tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Dưới thời Tổng thống Obama, xu hướng này thể hiện rõ hơn và dưới thời Tổng thống Trump thì nó trở thành chính sách chủ đạo. Chính sách này có khả năng được tiếp tục trong tương lai. Đó là mong muốn định hình lại quan hệ với các đồng minh, cũng như với các đối tác và đối thủ cạnh tranh của Mỹ trên trường quốc tế, trong đó có Nga. Tuy nhiên, quá trình này sẽ không đồng đều và kéo dài.

Đối với Nga, việc khôi phục vị thế cường quốc trên thế giới đặt ra câu hỏi về mức độ ổn định của vị thế đó, nếu như Nga không được hỗ trợ đầy đủ bởi các chỉ số kinh tế. Về mặt logic, việc giải quyết vấn đề này đòi hỏi một định hướng lớn về chính sách đối ngoại đối với các mục tiêu phát triển nội bộ, trước hết là về kinh tế và công nghệ.

Một sự điều chỉnh như vậy hàm ý việc chuyển sự chú ý của ban lãnh đạo cao nhất của Nga từ các vấn đề của trật tự thế giới toàn cầu sang các vấn đề về vị thế và vai trò của Nga trong trật tự thế giới mới nổi. Sức mạnh an ninh của Nga trong thế kỷ XXI, vốn được bảo đảm đầy đủ bởi tiềm năng răn đe hạt nhân và phi hạt nhân, sẽ ngày càng được khẳng định bởi các thông số phi quân sự. Bài học về sự sụp đổ nhanh chóng của Liên Xô buộc ban lãnh đạo nước Nga phải suy nghĩ nhiều hơn về các yếu tố nội bộ: kinh tế, chính sách xã hội, tâm trạng của dân chúng, chất lượng lãnh đạo và quản lý.

Đến những năm 2030, một Kỷ nguyên Thiên đường của quan hệ đối tác Nga - Mỹ là điều không thể xảy ra. Tính chất chính của quan hệ Nga - Mỹ sẽ vẫn là đối đầu, điều này là bình thường đối với các cường quốc.

Trong một kịch bản lý tưởng, Nga và Mỹ vẫn là hai đối thủ cạnh tranh của nhau về nhiều mặt, nhưng vẫn có thể trở thành đối tác, cùng phát triển các hợp tác thực sự.

Theo Thế giới & Việt Nam

MỚI NHẤT
Video siêu tên lửa đạn đạo Nga rời bệ phóng tiêu diệt mục tiêu cách 2.100 km
Video siêu tên lửa đạn đạo Nga rời bệ phóng tiêu diệt mục tiêu cách 2.100 km

(Dân trí) - Lực lượng hạt nhân chiến lược Nga đã thực hiện vụ phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân RS-12M Topol. Tên lửa đã đánh trúng mục tiêu ở cách xa 2.100km.

Thứ sáu, 29/11/2019 - 09:46

Thủ tướng Đức Merkel vấp ngã khi lên sân khấu phát biểu
Thủ tướng Đức Merkel vấp ngã khi lên sân khấu phát biểu

(Dân trí) - Thủ tướng Đức Angela Merkel đã vấp ngã khi bà lên sân khấu phát biểu. Nữ lãnh đạo hài hước đùa rằng bà sẽ “dùng cầu thang” vào lần sau để không bị ngã.

Thứ sáu, 29/11/2019 - 08:37

Chủ tịch Thượng viện Philippines bao biện: "Manila làm chủ nhà SEA Games tốt hơn nhiều nước"
Chủ tịch Thượng viện Philippines bao biện: "Manila làm chủ nhà SEA Games tốt hơn nhiều nước"

(Dân trí) - Trước những chỉ trích về công tác tổ chức SEA Games, Chủ tịch Thượng viện Philippines Vicente Sotto III cho rằng Manila thực sự “quá hiếu khách” khi là chủ nhà của kỳ SEA Games 30, không giống một số nước chủ nhà của các kỳ đại hội thể thao khu vực ông từng tham gia trước đó.

Thứ sáu, 29/11/2019 - 07:43

Trung Quốc triệu đại sứ Mỹ, giận dữ phản đối đạo luật Hong Kong
Trung Quốc triệu đại sứ Mỹ, giận dữ phản đối đạo luật Hong Kong

(Dân trí) - Trung Quốc tiếp tục triệu tập Đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh để yêu cầu Washington không thực thi đạo luật về Hong Kong nhằm tránh gây tổn hại cho quan hệ song phương.

Thứ sáu, 29/11/2019 - 07:36

Ba lựa chọn với Triều Tiên giúp Mỹ tránh cơn bão nguy hiểm ở châu Á
Ba lựa chọn với Triều Tiên giúp Mỹ tránh cơn bão nguy hiểm ở châu Á

Bất cứ tính toán sai lầm nào với 1 trong 3 vấn đề cũng sẽ ảnh hưởng tới các đồng minh của Mỹ ở Đông Bắc Á cũng như sự ổn định của cả khu vực.

Thứ sáu, 29/11/2019 - 07:04

Trung Quốc lên tiếng về thông tin có thể tắt mạng lưới điện Philippines
Trung Quốc lên tiếng về thông tin có thể tắt mạng lưới điện Philippines

(Dân trí) - Trung Quốc đã bác bỏ thông tin về việc Bắc Kinh có thể tắt mạng lưới điện quốc gia Philippines bằng cách gạt công tắc, khẳng định rằng tin tức này thiếu căn cứ.

Thứ năm, 28/11/2019 - 09:13

Video “mưa” mảnh vỡ tên lửa Trung Quốc rơi nát nhà dân
Video “mưa” mảnh vỡ tên lửa Trung Quốc rơi nát nhà dân

(Dân trí) - Một cơn “mưa” mảnh vỡ tên lửa đã tàn phá nhà cửa tại một khu dân cư ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc sau khi chính phủ dùng tên lửa để phóng vệ tinh lên quỹ đạo.

Thứ năm, 28/11/2019 - 08:42

'Mỹ bảo vệ không công 91% dầu Trung Quốc qua eo Hormuz'
'Mỹ bảo vệ không công 91% dầu Trung Quốc qua eo Hormuz'

Những căng thẳng ở Trung Đông nói chung và vịnh Ba Tư nói riêng đã tạm thời lắng xuống, nhưng nguy cơ xung đột vẫn còn tiềm ẩn.

Thứ năm, 28/11/2019 - 06:16

Indonesia thay nhiều công chức bằng trí tuệ nhân tạo
Indonesia thay nhiều công chức bằng trí tuệ nhân tạo

Tổng thống Indonesia Joko Widodo hôm 28-11 đã ra lệnh cho các cơ quan chính phủ loại bỏ 2 tầng lớp công chức vào năm 2020 và thay thế vai trò của họ bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Thứ năm, 28/11/2019 - 06:11

Nghị sĩ Hàn Quốc nhập viện vì tuyệt thực 8 ngày trước phủ tổng thống
Nghị sĩ Hàn Quốc nhập viện vì tuyệt thực 8 ngày trước phủ tổng thống

(Dân trí) - Lãnh đạo đảng đối lập của Hàn Quốc đã phải nhập viện vì ngất xỉu sau 8 ngày dựng lều, tuyệt thực trước phủ tổng thống nhằm phản đối các dự luật gây tranh cãi.

Thứ năm, 28/11/2019 - 06:07

Cảnh sát Anh phối hợp chặt chẽ với Việt Nam truy tìm thủ phạm vụ 39 người chết
Cảnh sát Anh phối hợp chặt chẽ với Việt Nam truy tìm thủ phạm vụ 39 người chết

(Dân trí) - Đại sứ Anh tại Việt Nam cho biết cảnh sát Anh sẽ phối hợp với cảnh sát Việt Nam để truy tìm tất cả các nghi phạm có liên quan tới thảm kịch 39 người Việt thiệt mạng tại Anh hồi tháng 10

Thứ năm, 28/11/2019 - 04:39

Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ 13 trong năm
Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ 13 trong năm

(Dân trí) - Triều Tiên ngày hôm nay tiếp tục phóng 2 vật thể bay chưa xác định vào khu vực biển phía đông nước này, động thái diễn ra trong bối cảnh đàm phán phi hạt nhân hóa với Mỹ vẫn đang bế tắc.

Thứ năm, 28/11/2019 - 04:28

ĐÁNG QUAN TÂM
Trở ngại buộc Trung Quốc phải hoãn kế hoạch đóng tàu sân bay hạt nhân
Trở ngại buộc Trung Quốc phải hoãn kế hoạch đóng tàu sân bay hạt nhân

(Dân trí) - Trung Quốc được cho đã buộc phải hoãn kế hoạch tự đóng tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân vì thách thức về mặt kỹ thuật và chi phí đắt đỏ.

Thứ năm, 28/11/2019 - 03:20

Lo “mất mặt” nếu SEA Games thất bại, Tổng thống Philippines quyết mở cuộc điều tra
Lo “mất mặt” nếu SEA Games thất bại, Tổng thống Philippines quyết mở cuộc điều tra

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte lo ngại rằng Manila sẽ “mất thể diện” nếu kỳ SEA Games 2019 thất bại. Ông đã ra lệnh mở một cuộc điều tra về công tác tổ chức đại hội thể thao khu vực Đông Nam Á sau khi sự kiện kết thúc.

Thứ năm, 28/11/2019 - 02:44

Ảnh ghép ngực trần của ông Trump gây xôn xao
Ảnh ghép ngực trần của ông Trump gây xôn xao

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã xây xôn xao mạng xã hội Twitter khi đăng tải bức ảnh ghép mặt ông vào cơ thể ngực trần, cơ bắp nổi cuồn cuộn của nhân vật võ sĩ boxing Rocky Balboa mà không kèm theo bất kỳ lời chú thích nào.

Thứ năm, 28/11/2019 - 01:49

Công ty Philippines lên tiếng chuyện Trung Quốc có thể tắt mạng lưới điện quốc gia
Công ty Philippines lên tiếng chuyện Trung Quốc có thể tắt mạng lưới điện quốc gia

(Dân trí) - Phía công ty phụ trách vận hành mạng lưới điện quốc gia Philippines đã lần đầu lên tiếng phản bác thông tin rằng Trung Quốc có thể ngắt mạng lưới này chỉ bằng cách gạt một chiếc công tắc.

Thứ năm, 28/11/2019 - 12:06

Trung Quốc dọa đáp trả quyết liệt Mỹ về đạo luật Hong Kong
Trung Quốc dọa đáp trả quyết liệt Mỹ về đạo luật Hong Kong

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố nước này sẽ có biện pháp đáp trả cứng rắn sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thông qua Đạo luật Dân chủ và Nhân quyền Hong Kong.

Thứ năm, 28/11/2019 - 11:32

Tầng lớp “thìa đất” hé lộ góc khuất trong xã hội Hàn Quốc
Tầng lớp “thìa đất” hé lộ góc khuất trong xã hội Hàn Quốc

(Dân trí) - Nhóm thanh niên thuộc tầng lớp “thìa đất” tại Hàn Quốc vẫn luôn khát khao về một xã hội công bằng với những cơ hội bình đẳng như những người “ngậm thìa vàng”.

Thứ năm, 28/11/2019 - 10:42

Thượng nghị sĩ Philippines bị "tố" cắt 49 triệu USD ngân sách tổ chức Sea Games
Thượng nghị sĩ Philippines bị "tố" cắt 49 triệu USD ngân sách tổ chức Sea Games

(Dân trí) - Một thượng nghị sĩ Philippines bị cáo buộc đã cố tình cắt giảm 49 triệu USD ngân sách dùng để tổ chức Sea Games, trong bối cảnh quốc gia Đông Nam Á đang vướng phải các bê bối tổ chức sự kiện thể thao cấp khu vực một cách kém chuyên nghiệp.

Thứ năm, 28/11/2019 - 10:30

Mỹ có thể giảm đóng góp cho ngân sách NATO
Mỹ có thể giảm đóng góp cho ngân sách NATO

(Dân trí) - Chính phủ Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như sẽ giảm phần đóng góp vào ngân sách chung của NATO và các nước đồng minh khác trong khối được cho là sẽ bù vào khoản này.

Thứ năm, 28/11/2019 - 09:47

Trung Quốc tung bằng chứng "điệp viên đào tẩu" sang Australia thú tội lừa đảo
Trung Quốc tung bằng chứng "điệp viên đào tẩu" sang Australia thú tội lừa đảo

(Dân trí) - Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã đăng tải các bức ảnh nhằm chứng minh cho tuyên bố trước đó của Bắc Kinh rằng William Wang Liqiang - người tự nhận là điệp viên của Trung Quốc hiện đào tẩu sang Australia - thú tội lừa đảo trong quá khứ.

Thứ năm, 28/11/2019 - 08:13

Tổng thống Putin tiết lộ điều đã làm thay đổi cuộc sống và tư duy
Tổng thống Putin tiết lộ điều đã làm thay đổi cuộc sống và tư duy

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông có thể đã trở thành một người rất khác nếu không học võ, nhấn mạnh rằng chính võ thuật đã thay đổi cuộc sống và tư duy của bản thân ông.

Thứ năm, 28/11/2019 - 07:52

Ông Trump ký dự luật về Hong Kong bất chấp Trung Quốc phản đối
Ông Trump ký dự luật về Hong Kong bất chấp Trung Quốc phản đối

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã ký dự luật được Quốc hội Mỹ thông qua về Hong Kong, bất chấp sự phản đối của chính quyền Trung Quốc.

Thứ năm, 28/11/2019 - 07:00

Norwood - nữ điệp viên người Anh quan trọng nhất trong lịch sử KGB
Norwood - nữ điệp viên người Anh quan trọng nhất trong lịch sử KGB

Công lao của Norwood từng được KGB đánh giá cao hơn so với Cambridge Five.

Thứ năm, 28/11/2019 - 06:58