Nga đang tạo nên những quy tắc mới của “cuộc chơi” ở Trung Đông

Qua các chiến dịch quân sự, Nga từng bước mở rộng ảnh hưởng ở Trung Đông. Sự hiện diện của Moscow đã tạo nên những quy tắc mới của cuộc chơi khu vực.
>>Nga nói chính sách của Mỹ tại Trung Đông “sụp đổ”
>>Nguy cơ Trung Đông thành “thùng thuốc súng” sau vụ tấn công rung chuyển Ả rập Xê út

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, Brexit, vòng xoáy căng thẳng ở Trung Đông và những sóng gió chính trường Mỹ là những vấn đề nổi bật trên thế giới hiện nay. Giữa một thế giới đầy biến động đó, Nga dường như khá im hơi lặng tiếng. Tuy nhiên, thực tế là Moscow vẫn đang tăng cường ảnh hưởng và thậm chí đang nhận được những lợi ích nhất định từ những cuộc cạnh tranh trên thế giới.

Nga đang tạo nên những quy tắc mới của “cuộc chơi” ở Trung Đông - 1

Tàu tên lửa Veliky Ustyug của Nga ở căn cứ Hải quân Tartus, Syria trong cuộc tuần tra ở phía đông Địa Trung Hải ngày 26/9/2019. Ảnh: AP

Nga củng cố vị thế ở Trung Đông

Nga đang tận dụng khoảng trống quyền lực ở Trung Đông khi Mỹ có ý định rút quân khỏi khu vực này. Dưới thời Tổng thống Barack Obama, Mỹ đã tiến hành chính sách "xoay trục" khỏi khu vực này và đến tời Tổng thống Trump, chính sách trên được tiếp tục được thực hiện. Điều đó khiến Nga nổi lên như một lực lượng chính trị và quân sự nổi trội trong khu vực.

Sức mạnh quân sự của Nga đã được thử thách và khẳng định qua cuộc nội chiến ở Syria. Những cuộc tấn công của lực lượng Tổng thống Assad đã sử dụng nhiều loại đạn dược dẫn đường chính xác khác nhau của Nga.

Nga cũng hỗ trợ quân sự cho lực lượng chính phủ Syria để tấn công các lực lượng nổi dậy ở quốc gia Trung Đông này, sử dụng các tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến và tàu ngầm. Trong mùa hè năm 2018, để hỗ trợ cuộc tấn công của Tổng thống Assad vào thành trì cuối cùng của phe nổi dậy, Nga đã triển khai một lực lượng hải quân đáng kể ở Địa Trung Hải, trong đó có cả tàu sân bay lớp Kuznetzov.

Với sự hẫu thuẫn dành cho Tổng thống Assad, Nga đã nhận được "phần thưởng" là những địa điểm đặt cơ sở quân sự ở Syria như căn cứ Hải quân Tartus và căn cứ Không quân Khmeimim. Những cơ sở này đều có vai trò quan trọng đối với công tác hậu cần quân sự và củng cố khả năng cũng như ảnh hưởng của Nga ở Trung Đông, vùng Balkan và thậm chí xa hơn là khu vực phía tây dọc theo Địa Trung Hải.

Căn cứ Tartus là căn cứ hải quân duy nhất của Nga ở nước ngoài. Năm 2017, Moscow đã đạt được một thỏa thuận với Tổng thống Syria Bashar Assad nhằm mở rộng thời hạn thuê Tartus lên 49 năm. Thỏa thuận này cho phép Nga duy trì 11 tàu chiến ở đây, trong đó có cả một số tàu hạt nhân. Nga đang từng bước hiện đại hóa và mở rộng cơ sở hải quân ở Tartus. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga Igor Konashenkov cũng khẳng định "Nga đã và sẽ hiện diện ở đây trong thời gian dài".

Căn cứ không quân của Nga ở tỉnh Latakia gần đó cũng là trung tâm quan trọng cho các chiến dịch quân sự của Nga trong khi các cảng thương mại ở Latakia và Tartus là những trung tâm hậu cần hàng đầu phục vụ việc vận chuyển nhiên liệu cũng như các thiết bị quân sự.

Hiện nay, Nga có khoảng 30 chiến đấu cơ tại Khmeimim, trong số đó gồm các loại máy bay như Su-35, Su-24 và các trực thăng Mi-35 và Mi-8AMTSh.

Nga hiện diện ở Khmeimim năm 2015 sau khi Damascus yêu cầu Moscow hỗ trợ chống khủng bố. Căn cứ không quân này đóng vai trò quan trọng trong việc giúp chính phủ Syria xoay chuyển tình hình trong cuộc chiến chống IS và các nhóm cực đoan khác để giành lại quyền kiểm soát lãnh thổ nước này. Hầu hết lãnh thổ Syria đều được giải phóng và lực lượng nổi dậy chỉ còn giữ một khu vực nhỏ ở tỉnh Idlib phía tây bắc.

Sự sắp xếp các căn cứ ở Trung Đông giúp Nga có thể vận hành và sửa chữa các loại hệ thống tàu ngầm khác nhau, đồng thời tăng cường khả năng giám sát, trinh sát và hoạt động quân sự của nước này. Các tàu ngầm tại căn cứ Syria của Nga trên Địa Trung Hải không chỉ có thể phóng các tên lửa hành trình nhằm vào các mục tiêu trên mặt đất mà còn đủ sức đe dọa cơ sở hạ tầng trên biển.

Qua các chiến dịch quân sự và quá trình từng bước nâng cấp các cơ sở không quân, hải quân, Nga đã và đang mở rộng ảnh hưởng quân sự tại khu vực. Sự hiện diện của Moscow đã tạo nên "những quy tắc mới của cuộc chơi" Trung Đông.

Quy tắc mới của cuộc chơi Trung Đông

Nga có nhiều lý do để tăng cường ảnh hưởng ở phía đông Địa Trung Hải, từ hỗ trợ đồng minh là chính phủ Tổng thống Assad cho tới thúc đẩy việc hình thành liên minh mới với Iran và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời cân bằng ảnh hưởng với Mỹ trong khu vực. Tuy nhiên, trong số những lợi ích quan trọng của Nga ở Trung Đông thì không thể bỏ qua mục tiêu tăng giá năng lượng thế giới. Trong hàng thập kỷ, kinh tế Nga phần lớn dựa vào hoạt động xuất khẩu dầu khí và điều đó đủ để lý giải vì sao Nga muốn giá năng lượng cao.

Một điểm quan trọng nữa cần phải hiểu là những gì Nga đang làm ở Trung Đông có liên quan mật thiết đến việc Moscow muốn tăng cường ảnh hưởng với những quyết định liên quan đến vấn đề năng lượng của Saudi Arabia và các quốc gia sản xuất dầu quan trọng khác.

Những nhà lãnh đạo từng là đồng minh của Mỹ ở Ai Cập hay Saudi Arabia gần đây thường xuyên lui tới Moscow cho những cuộc tham vấn cấp cao về tình hình khu vực, trong khi các thỏa thuận vũ khí Nga và các dự án đầu tư vào năng lượng không ngừng tăng lên từ vùng Vịnh tới Maghreb. Các nước như Lebanon hay Iraq cũng tăng cường quan hệ thân thiết hơn với Nga với một sự nhất trí chung về vai trò của Moscow ở Trung Đông khi mà không chỉ Iran coi Nga là một đồng minh mà ngay cả những nước đối đầu với Iran cũng coi điện Kremlin là một nhân tố tiềm năng để ngăn cản với chủ nghĩa bá quyền ở Vịnh Ba Tư. Israel - đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại Trung Đông chính là một trong số đó.

Giữa bối cảnh quan hệ Iran – Israel “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”, Nga xuất hiện với một vị thế chiến lược. Israel sẽ phải sử dụng chiến đấu cơ ở Syria để ngăn cản lực lượng Iran tiến tới biên giới nước này. Tuy nhiên, Nga đang hỗ trợ Syria cải thiện hệ thống phòng không. Moscow đã chuyển các bộ phận của hệ thống phòng thủ tên lửa S-300 tới Syria và hỗ trợ lực lượng của Tổng thống Assad sử dụng chúng. Có một thực tế là S-300 đủ sức đe dọa đến các chiến đấu cơ của Israel và nếu được nâng cấp thành hệ thống S-400, nguy hiểm sẽ gia tăng lớn hơn.

Chừng nào mà Nga vẫn là một lực lượng quân sự chiếm ưu thế ở Syria thì chừng đó Israel vẫn cần hợp tác với nước này, hoặc ít nhất là giữ mối quan hệ hòa hợp với Nga để chiến lược kiềm chế Iran có thể tiếp tục.

Rõ ràng Nga không chủ động kiềm chế Iran song cũng không ngăn cản các cuộc không kích của Israel vào các lực lượng Iran tại Syria. Nga dường như muốn tránh xung đột với các lực lượng của cả 2 nước này.

Shimon Stein và Shlomo Brom – những cây bút chuyên bình luận các vấn đề Trung Đông của tạp chí Haaretz cho rằng cả Israel và Iran đều không tin tưởng Nga nhưng chỉ Tổng thống Putin mới có thể ngăn cản những xung đột leo thang giữa 2 nước. Nói cách khác Nga không phải lựa chọn tốt nhất nhưng là lựa chọn duy nhất cho 2 quốc gia này.

Ngoài ra, việc Thổ Nhĩ Kỳ bất chấp cảnh báo từ Mỹ vẫn kiên quyết mua hệ thống phòng thủ S-400 của Nga không chỉ cho thấy sự rạn nứt của quan hệ Mỹ - Thổ hay những mục đích tăng cường phòng thủ như Ankara tuyên bố mà điều đó còn cho thấy một sự thay đổi địa chính trị quan trọng. Đó là ảnh hưởng của điện Kremlin như một lực lượng chiến lược ở Trung Đông ngày càng lớn hơn, giữa bối cảnh Mỹ không còn mấy mặn mà với khu vực này như nhiều thập kỷ trước.

Theo chuyên gia Zaur Gasimov, nhà phân tích cấp cao tại Khoa Nghiên cứu về Nga thuộc Đại học Bonn (Đức) nhận định thì: “Syria và Trung Đông đã trở thành những khu vực quan trọng để Nga tăng cường sức mạnh quân sự và đạt được ảnh hưởng trên trường quốc tế”.

Theo Kiều Anh

VOV.VN

MỚI NHẤT
Quan chức Iran dọa “bắt” Tổng thống Trump
Quan chức Iran dọa “bắt” Tổng thống Trump

(Dân trí) - Cựu Chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo Tehran sẽ “bắt” Tổng thống Mỹ Donald Trump vì những hành vi chống lại đất nước này.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 09:10

Tổng thống Trump nói luận tội ông là mưu đồ lớn nhất trong lịch sử Mỹ
Tổng thống Trump nói luận tội ông là mưu đồ lớn nhất trong lịch sử Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho rằng đảng Dân chủ muốn loại bỏ ông để họ có thể giành lại mọi thứ từ người Mỹ.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 07:39

Toàn văn bài phát biểu Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh tại Liên Hợp Quốc
Toàn văn bài phát biểu Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh tại Liên Hợp Quốc

Bài phát biểu của Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh tại phiên thảo luận chung cấp cao khóa 74 Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 07:36

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh nêu vấn đề Biển Đông tại Liên Hợp Quốc
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh nêu vấn đề Biển Đông tại Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã nêu ra các vụ xâm phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam ở Biển Đông trong bài phát biểu tại phiên họp cấp cao của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở thành phố New York, Mỹ.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 07:31

Báo Mỹ tiết lộ điều ông Trump từng nói với giới chức Nga tại Nhà Trắng
Báo Mỹ tiết lộ điều ông Trump từng nói với giới chức Nga tại Nhà Trắng

(Dân trí) - Truyền thông Mỹ đã tiết lộ những bình luận của Tổng thống Donald Trump về nghi vấn Nga can thiệp bầu cử Mỹ trong cuộc gặp gây tranh cãi tại Nhà Trắng của ông Trump và 2 quan chức ngoại giao Moscow 2 năm trước.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 08:55

Malaysia bắt 20 phụ nữ Việt Nam nghi hành nghề mại dâm
Malaysia bắt 20 phụ nữ Việt Nam nghi hành nghề mại dâm

(Dân trí) - Chính quyền Malaysia đã bắt 20 phụ nữ nghi có liên quan tới một đường dây hành nghề mại dâm.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 08:54

Tổng thống Mexico "gạ bán" chuyên cơ cho ông Trump
Tổng thống Mexico "gạ bán" chuyên cơ cho ông Trump

Phát biểu hôm 27-9 tại bang Coahuila, Tổng thống Mexico Andres Manuel Lopez Obrador đùa: "Chuyên cơ xa xỉ của Mexico có thể cám dỗ Tổng thống Donald Trump mở hầu bao.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 04:36

Người đẹp Nga "tố" cựu Vương Malaysia một đi không trở lại
Người đẹp Nga "tố" cựu Vương Malaysia một đi không trở lại

(Dân trí) - Người đẹp Nga Oksana Voevodina tiết lộ rằng cựu Vương Malaysia Muhammad V - mà giờ đây là chồng cũ - rời bỏ cô hồi tháng 12 năm ngoái khi cô đang mang thai 4 tháng và từ đó tới nay họ chưa từng nói chuyện hay gặp lại nhau.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 03:59

Muốn phế truất ông Trump: Nước cờ mạo hiểm của phe Dân chủ
Muốn phế truất ông Trump: Nước cờ mạo hiểm của phe Dân chủ

Nhiều chuyên gia đã lên tiếng nghi ngại về khả năng thành công cho tuyên bố bắt đầu quá trình luận tội Tổng thống Donald Trump của đảng Dân chủ.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 02:55

Nga phản pháo khi bị tố “nhúng tay” vào bê bối điện đàm của ông Trump
Nga phản pháo khi bị tố “nhúng tay” vào bê bối điện đàm của ông Trump

(Dân trí) - Nga đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ sau khi bị Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi cáo buộc rằng họ có liên quan tới vụ lùm xùm điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Zelensky.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 02:52

Nhóm nghị sĩ Mỹ trình dự luật đối phó Trung Quốc trỗi dậy
Nhóm nghị sĩ Mỹ trình dự luật đối phó Trung Quốc trỗi dậy

(Dân trí) - Các thượng nghị sĩ Mỹ đã trình dự luật nhằm kêu gọi sự hợp tác của các đồng minh trong việc đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 01:46

Anh tuyên án nhóm người Việt trồng cần sa quy mô lớn
Anh tuyên án nhóm người Việt trồng cần sa quy mô lớn

(Dân trí) - Cảnh sát Anh đã bắt giữ các đối tượng cầm đầu nhóm tội phạm người Việt sau khi tịch thu 2,5 tấn cần sa trị giá 6 triệu bảng Anh tại South Wales.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 10:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Trung Quốc dùng chiến lược học bổng khuếch trương “sức mạnh mềm” tại châu Phi
Trung Quốc dùng chiến lược học bổng khuếch trương “sức mạnh mềm” tại châu Phi

(Dân trí) - Giới chuyên gia nhận định rằng Bắc Kinh đang sử dụng các chương trình học bổng cho người châu Phi nhằm gia tăng quyền lực mềm của Bắc Kinh tại "Lục địa đen".

Thứ bảy, 28/09/2019 - 10:23

Nga không muốn Mỹ công bố điện đàm giữa ông Trump và ông Putin
Nga không muốn Mỹ công bố điện đàm giữa ông Trump và ông Putin

(Dân trí) - Người phát ngôn Điện Kremlin ngày 27/9 nói rằng, Nga hy vọng Mỹ sẽ không công bố nội dung các cuộc điện đàm giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Vladimir Putin trong bối cảnh người đứng đầu chính phủ Mỹ công khai cuộc gọi giữa ông và lãnh đạo Ukraine trước sức ép bị điều tra.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 09:23

“Thợ săn” tàng hình Nga lần đầu “song kiếm hợp bích” cùng Su-57
“Thợ săn” tàng hình Nga lần đầu “song kiếm hợp bích” cùng Su-57

(Dân trí) - Máy bay không người lái Okhotnik của Nga đã có màn bay kết hợp lần đầu tiên với máy bay chiến đấu thế hệ 5 Su-57.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 09:09

Iran nói Mỹ đề nghị gỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt, ông Trump thẳng thừng bác bỏ
Iran nói Mỹ đề nghị gỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt, ông Trump thẳng thừng bác bỏ

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ tuyên bố của người đồng cấp Iran Hassan Rouhani rằng Washington đề xuất gỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt chống lại Tehran để nối lại đàm phán.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 08:33

Ông Trump “vạch mặt” đối thủ Biden giữa lùm xùm luận tội
Ông Trump “vạch mặt” đối thủ Biden giữa lùm xùm luận tội

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã đăng đàn trên mạng xã hội và đưa ra hàng loạt bình luận chỉ trích đối thủ Joe Biden và đảng Dân chủ liên quan tới cuộc điện đàm gây tranh cãi với nhà lãnh đạo Ukraine.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 07:48

Ông Trump tính "cấm cửa" doanh nghiệp Trung Quốc trên sàn chứng khoán Mỹ
Ông Trump tính "cấm cửa" doanh nghiệp Trung Quốc trên sàn chứng khoán Mỹ

(Dân trí) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc buộc các doanh nghiệp Trung Quốc hủy niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước, Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 06:25

Màn phô diễn sức mạnh của tên lửa chống hạm siêu thanh Nga
Màn phô diễn sức mạnh của tên lửa chống hạm siêu thanh Nga

(Dân trí) - Hệ thống phòng thủ ven biển của Nga được triển khai tại Viễn Đông đã phóng thử tên lửa hành trình Oniks lần đầu tiên để đối phó với năng lực phòng thủ của tàu chiến Mỹ.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 10:29

Bà Clinton dự đoán ông Trump không tái đắc cử
Bà Clinton dự đoán ông Trump không tái đắc cử

(Dân trí) - Cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cho biết bà không tin Tổng thống Donald Trump sẽ tái đắc cử nhiệm kỳ tổng thống thứ hai trong cuộc bầu cử vào năm sau.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 09:40

Nga - NATO: Đề nghị đầy ẩn ý
Nga - NATO: Đề nghị đầy ẩn ý

Nga vừa có động thái mới: đề nghị không triển khai tên lửa tầm trung ở châu Âu. Trước viễn cảnh hiệp ước INF không còn hiệu lực, cần hiểu thế nào về “hiểm ý” này của Nga?

Thứ sáu, 27/09/2019 - 08:37

Chiến lược triển khai tàu tuần duyên của Trung Quốc ở Biển Đông
Chiến lược triển khai tàu tuần duyên của Trung Quốc ở Biển Đông

(Dân trí) - Một số tàu tuần duyên Trung Quốc được triển khai ở Biển Đông đã cố ý phát tín hiệu từ các bãi cạn tranh chấp để khẳng định yêu sách chủ quyền phi pháp của Bắc Kinh tại khu vực này.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 08:15

Tổng thống Trump nhớ nhầm chuyện Ukraine từng giành Hoa hậu Hoàn vũ
Tổng thống Trump nhớ nhầm chuyện Ukraine từng giành Hoa hậu Hoàn vũ

(Dân trí) - Trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Ukraine Volodymyr Zelensky, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhớ lại một lần Ukraine từng đoạt Hoa hậu Hoàn vũ. Tuy nhiên, trên thực tế chưa một người đẹp nào của Ukraine giành danh hiệu này.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 05:30

“Người trong cuộc” Joe Biden lên tiếng giữa lùm xùm luận tội ông Trump
“Người trong cuộc” Joe Biden lên tiếng giữa lùm xùm luận tội ông Trump

(Dân trí) - Cựu phó Tổng thống Joe Biden cáo buộc Tổng thống Donald Trump lôi kéo sự giúp đỡ từ nước ngoài để can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 04:04