Mỹ - Trung nỗ lực suy đoán toan tính của nhau trên Biển Đông

Dân trí Các chiến lược gia tại Mỹ và Trung Quốc đều đang tìm cách suy đoán lập trường cũng như bước đi của bên còn lại trong vấn đề Biển Đông dựa trên những diễn biến thực tế.
>>Phi công Mỹ tiết lộ những cảnh báo lớn tiếng của Trung Quốc trên Biển Đông
>>Dồn dập đưa “pháo đài bay” tới Biển Đông và Hoa Đông, Mỹ “nắn gân” Trung Quốc?

Trung Quốc cảnh báo máy bay Mỹ tuần tra trên Biển Đông

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh năm 2017 (Ảnh: Reuters)
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh năm 2017 (Ảnh: Reuters)

Theo Mark Valencia, học giả cấp cao tại Viện nghiên cứu Biển Đông ở Trung Quốc, chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tới Malaysia, Singapore và Indonesia hồi tháng trước là dấu hiệu cho thấy một giai đoạn căng thẳng mới giữa Mỹ và Trung Quốc ở khu vực Đông Nam Á và Biển Đông.

Những người chỉ trích Trung Quốc tại Mỹ thường xuyên đưa ra cảnh báo về những ý đồ nguy hiểm của Bắc Kinh trên Biển Đông cũng như cách nước này có thể làm để đạt được mục tiêu của mình. Họ cho rằng Trung Quốc muốn “chiếm” Biển Đông như một phần trong chủ nghĩa bành trướng đầy tham vọng, theo đó Bắc Kinh sẽ tiếp tục quân sự hóa trái phép các thực thể trên Biển Đông và tiến hành các cuộc tập trận hải quân lớn tại vùng biển này.

Những tiếng nói chỉ trích Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh có thể can thiệp quyền tự do hàng hải thương mại trên Biển Đông và về cơ bản kiểm soát các hoạt động diễn ra tại đây, bao gồm đánh bắt cá, khai thác dầu và khí đốt. Để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc có thể tìm cách dọa nạt các đối thủ, hoặc lôi kéo họ bằng các lợi ích kinh tế, đồng thời thay đổi các quy chuẩn hiện hành.

Trong Chiến lược An ninh Quốc gia mới được công bố năm 2017, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã nêu đích danh Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh chiến lược” và là quốc gia “xét lại” đang mong muốn thay đổi trật tự thế giới và vị trí số một của Mỹ. Các cơ quan hàng đầu của chính quyền Mỹ như Hội đồng An ninh Quốc gia, Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao được cho là đang xây dựng và lên kế hoạch cho những kịch bản tồi tệ nhất, bao gồm cả cuộc xung đột với Trung Quốc.

Mỹ liên tục công kích các tuyên bố, hành động và chính sách của Trung Quốc trên Biển Đông, thậm chí công khai làm “bẽ mặt” khi không mời Bắc Kinh tham gia tập trận Ven Thái Bình Dương (RIMPAC), cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới, năm nay. Mỹ cảnh báo Trung Quốc sẽ không được tham gia RIMPAC cho đến khi nước này “dừng tất cả các hoạt động cải tạo trên Biển Đông” và “đưa toàn bộ vũ khí ra khỏi các khu vực cải tạo”.

Trung Quốc phán đoán ý định của Mỹ

Máy bay trinh sát Mỹ phát hiện các tháp radar, nhà chứa máy bay và các tòa nhà cao tầng xuất hiện trên đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. (Ảnh: New York Times)
Máy bay trinh sát Mỹ phát hiện các tháp radar, nhà chứa máy bay và các tòa nhà cao tầng xuất hiện trên đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. (Ảnh: New York Times)

Trong khi nhiều chuyên gia tại Mỹ có thể phán đoán ý đồ của Trung Quốc trên Biển Đông, song họ thực sự không rõ các chiến lược gia Trung Quốc đang nghĩ gì về kế hoạch của Mỹ tại vùng biển này. Do sự thiếu minh bạch về thông tin nên các nhà phân tích chiến lược Mỹ buộc phải đoán xem Bắc Kinh đánh giá Washington như thế nào.

Một số chiến lược gia tại Trung Quốc nhận định Bắc Kinh và Washington đang tiến gần tới điểm xung đột quân sự do sự khác biệt về tư tưởng, cũng như cạnh tranh nhau trong việc thiết lập tầm ảnh hưởng. Một số người cho rằng Mỹ muốn kiểm soát Biển Đông như một cách để kiềm chế Trung Quốc và Washington sẽ có các động thái để đạt được mục tiêu này.

Theo quan điểm của các chiến lược gia Trung Quốc, Mỹ đang tìm cách ngăn cản Bắc Kinh kiểm soát “hợp pháp” các “vùng biển gần” như Biển Đông, và để thực hiện mục tiêu này Washington sẽ hỗ trợ một số quốc gia trong khu vực từng là thuộc địa của phương Tây trước đây. Những tiếng nói tại Trung Quốc cho rằng sau khi nhất trí thông qua Tuyên bố về Ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) do Trung Quốc và ASEAN ký năm 2002, một số nước có tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông đã hoan nghênh Mỹ và thậm chí cả Nhật Bản để “can thiệp” vào vấn đề Biển Đông.

Trong lĩnh vực quân sự, Trung Quốc phỏng đoán Mỹ sẽ đẩy mạnh các hoạt động trên Biển Đông, cũng như các cuộc tập trận và các chuyến viếng thăm tới cảng của các nước đồng minh và bạn bè của Washington trong khu vực, đồng thời tìm cách tiếp cận nhiều vị trí hơn nhằm tăng cường năng lực của quân đội Mỹ. Theo nhận định của Trung Quốc, Mỹ sẽ tăng cường tần suất cũng như quy mô của các chiến dịch tuần tra đảm bảo tự do hàng hải nhằm thách thức tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh, đồng thời tìm cách thuyết phục các đồng minh trong khu vực cùng tham gia, hoặc ít nhất tự mình thực hiện các chiến dịch tuần tra như vậy.

Tàu sân bay USS Ronald Reagan của Mỹ (trước) và tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS MIlius tập trận chung với các tàu Nhật Bản trên Biển Đông hồi tháng 8. (Ảnh: US Navy)
Tàu sân bay USS Ronald Reagan của Mỹ (trước) và tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS MIlius tập trận chung với các tàu Nhật Bản trên Biển Đông hồi tháng 8. (Ảnh: US Navy)

Những phán đoán của Trung Quốc hoàn toàn có cơ sở. Các hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải trên Biển Đông của Mỹ đã được tăng cường dưới thời Tổng thống Donald Trump. Gần đây, tàu sân bay trực thăng Kaga, tàu hải quân lớn nhất của Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản, đã tập trận với nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ronald Reagan của Mỹ trên Biển Đông. Hồi đầu tháng, một tàu chiến của Anh cũng thách thức tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc khi di chuyển gần các đảo do Bắc Kinh chiếm đóng trái phép trên Biển Đông.

Các chiến lược gia Trung Quốc cho rằng Mỹ sẽ tiếp tục can thiệp vào các cuộc đàm phán giữa Trung Quốc và ASEAN để định hình bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông, ngoài ra Washington cũng sẽ tăng cường nỗ lực để lôi kéo các đối thủ của Trung Quốc trong khu vực vào quỹ đạo viện trợ kinh tế và quân sự của Washington, thậm chí có thể trừng phạt nếu họ ngả về phía Bắc Kinh.

Theo phán đoán của Trung Quốc, trong tình huống xấu nhất, Mỹ sẽ khuyến khích các đối thủ của Trung Quốc thực hiện các hành động đơn phương để thách thức tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh trên Biển Đông, thậm chí “bật đèn xanh” hậu thuẫn ở phía sau trong trường hợp xảy ra căng thẳng. Trong một tình huống khác, Trung Quốc cho rằng Mỹ có thể tìm cách chặn con đường giao thương huyết mạch của Trung Quốc, đặc biệt là các tuyến vận chuyển dầu và khí đốt đi qua eo biển Malacca và Biển Đông.

Xét trên phạm vi rộng lớn hơn, giới phân tích Trung Quốc phán đoán Mỹ sẽ kích động vấn đề Đài Loan và hối thúc Nhật Bản tăng cường các động thái quân sự trên biển Hoa Đông, nơi Tokyo và Bắc Kinh có tranh chấp lãnh thổ, từ đó khiến Trung Quốc xao nhãng hoặc gây sức ép với Bắc Kinh. Ngoài ra, Trung Quốc cũng nghi ngờ chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương do chính quyền Trump đề xuất và sự tồn tại của Bộ Tứ gồm Australia, Nhật Bản, Ấn Độ và Mỹ. Trung Quốc cho rằng đây là cách để Washington kiềm chế Bắc Kinh cả trong vấn đề Biển Đông lẫn các vấn đề khác.

Có ý kiến nhận định tất cả những viễn cảnh trên có thể chỉ là những phán đoán xuất phát từ sự ngờ vực của Mỹ và Trung Quốc dành cho nhau. Theo chuyên gia Mark Valencia, điều quan trọng là cả chính quyền Mỹ, Trung Quốc và các nhà phân tích chiến lược của hai nước cần nhìn vào những mặt hợp tác, thay vì chỉ vạch ra những viễn cảnh tồi tệ dựa trên những phán đoán ngờ vực.

Thành Đạt

Theo SCMP

CÁC BÀI MỚI
Tổng thống Trump khoe bức thư đặc biệt từ nhà lãnh đạo Kim Jong-un
Tổng thống Trump khoe bức thư đặc biệt từ nhà lãnh đạo Kim Jong-un

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiết lộ với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe rằng ông vừa nhận được một lá thư đặc biệt từ nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Thứ năm, 27/09/2018 - 10:38

“Lá chắn thép” bảo vệ Tổng thống Trump tại kỳ họp Liên Hợp Quốc
“Lá chắn thép” bảo vệ Tổng thống Trump tại kỳ họp Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Trong thời gian Tổng thống Mỹ Donald Trump trở về New York, sống tại tháp Trump để tham gia kỳ họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Mỹ đã triển khai hàng loạt các biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho ông chủ Nhà Trắng.

Thứ năm, 27/09/2018 - 09:24

Ông Trump bất ngờ rời đi khi đang chủ trì cuộc họp Liên Hợp Quốc
Ông Trump bất ngờ rời đi khi đang chủ trì cuộc họp Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rời phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc do chính ông chủ trì ngày 26/9, hãng tin RT của Nga cho biết. Đại sứ Mỹ Nikki Haley sau đó đã chủ trì thay.

Thứ năm, 27/09/2018 - 09:03

Nga sắp hoàn thiện “rồng lửa” S-500
Nga sắp hoàn thiện “rồng lửa” S-500

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Nga xác nhận các bước chuẩn bị cho việc hoàn thiện hệ thống phòng không mới nhất của Moscow, S-500 sắp được hoàn tất và tổ hợp này sẽ sớm được đưa vào sản xuất hàng loạt.

Thứ năm, 27/09/2018 - 08:57

Lý do Mỹ bất ngờ rút hàng loạt tên lửa khỏi Trung Đông
Lý do Mỹ bất ngờ rút hàng loạt tên lửa khỏi Trung Đông

(Dân trí) - Thời báo Phố Wall dẫn nguồn tin từ giới chức quân sự Mỹ cho biết Washington sẽ rút 4 hệ thống tên lửa Patriot khỏi 3 nước Trung Đông để tái triển khai tại các khu vực khác.

Thứ năm, 27/09/2018 - 08:10

Người Mỹ gốc Hoa mắc kẹt giữa “làn đạn” chiến tranh thương mại Trung-Mỹ
Người Mỹ gốc Hoa mắc kẹt giữa “làn đạn” chiến tranh thương mại Trung-Mỹ

(Dân trí) - Người Mỹ gốc Hoa đang phải đối diện với một thách thức mới khi họ bị “bế tắc” giữa những nghi kị là gián điệp cho Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh ngày càng leo thang.

Thứ năm, 27/09/2018 - 08:04

Đại sứ Mỹ lý giải tràng cười của lãnh đạo thế giới khi ông Trump phát biểu
Đại sứ Mỹ lý giải tràng cười của lãnh đạo thế giới khi ông Trump phát biểu

(Dân trí) - Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley cho rằng, các lãnh đạo thế giới bật cười khi Tổng thống Donald Trump đang phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 25/9 là bởi "họ yêu sự chân thật của ông ấy".

Thứ năm, 27/09/2018 - 07:41

Tổng thống Trump: “Trung Quốc can thiệp bầu cử Mỹ vì không ưa tôi”
Tổng thống Trump: “Trung Quốc can thiệp bầu cử Mỹ vì không ưa tôi”

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cáo buộc Trung Quốc tìm cách can thiệp vào cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ để ủng hộ phe Dân chủ vì không ủng hộ lập trường của ông về chiến tranh thương mại.

Thứ năm, 27/09/2018 - 07:33

Mỹ điều B-52 tuần tra Biển Đông giữa lúc căng thẳng với Trung Quốc
Mỹ điều B-52 tuần tra Biển Đông giữa lúc căng thẳng với Trung Quốc

(Dân trí) - Các máy bay ném bom B-52 của Mỹ trong tuần này đã thực hiện các chuyến tuần tra gần các đảo Trung Quốc xây dựng trái phép trên Biển Đông, trong bối cảnh quan hệ Washington - Bắc Kinh căng thẳng.

Thứ năm, 27/09/2018 - 06:39

Dấu ấn của các kỳ họp Liên Hợp Quốc qua những câu chuyện đặc biệt
Dấu ấn của các kỳ họp Liên Hợp Quốc qua những câu chuyện đặc biệt

(Dân trí) - Ngoài tràng cười của các nhà lãnh đạo thế giới dành cho Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 25/9, các phiên họp trước đây của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc từng ghi nhận nhiều câu chuyện đặc biệt liên quan tới các quốc gia thành viên.

Thứ năm, 27/09/2018 - 06:35

Ông Tập Cận Bình lạc quan trước cuộc chiến thương mại với Mỹ
Ông Tập Cận Bình lạc quan trước cuộc chiến thương mại với Mỹ

(Dân trí) - Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho rằng cuộc chiến thương mại với Mỹ buộc Bắc Kinh phải tự trông cậy vào sức mạnh của mình để phát triển và xét cho cùng “đó không phải là điều xấu”.

Thứ tư, 26/09/2018 - 09:12

Tàu hải quân Ấn Độ thăm Việt Nam, thúc đẩy hợp tác song phương
Tàu hải quân Ấn Độ thăm Việt Nam, thúc đẩy hợp tác song phương

(Dân trí) - Tàu hải quân Ấn Độ INS RANA sẽ tới thăm cảng Việt Nam trong 3 ngày cuối tháng 9, thể hiện mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa lực lượng hải quân hai nước cũng như tình hữu nghị song phương bền chặt.

Thứ tư, 26/09/2018 - 08:51

CÙNG CHUYÊN MỤC
Tổng thống Venezuela "cảm ơn" Tổng thống Trump vì lệnh trừng phạt
Tổng thống Venezuela "cảm ơn" Tổng thống Trump vì lệnh trừng phạt

(Dân trí) - Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã “cảm ơn” người đồng cấp từ Mỹ Donald Trump vì đã ban hành lệnh trừng phạt lên quốc gia Nam Mỹ, nói rằng việc trừng phạt với ông Maduro "giống như trao huân chương".

Thứ tư, 26/09/2018 - 04:56

Báo Mỹ: Tên lửa hành trình hạt nhân Nga chưa thể rời bệ phóng thành công
Báo Mỹ: Tên lửa hành trình hạt nhân Nga chưa thể rời bệ phóng thành công

(Dân trí) - Tên lửa hành trình sử dụng năng lượng hạt nhân của Nga từng được tuyên bố có thể phóng tới bất cứ đâu trên thế giới dường như vẫn chưa thể hoạt động, hãng tin NPR dẫn phân tích của chuyên gia dựa vào ảnh chụp vệ tinh một bãi phóng của Nga.

Thứ tư, 26/09/2018 - 03:41

Trung Quốc, Thụy Điển bùng phát căng thẳng ngoại giao vì khách du lịch
Trung Quốc, Thụy Điển bùng phát căng thẳng ngoại giao vì khách du lịch

(Dân trí) - Một sự cố liên quan tới khách du lịch Trung Quốc và cảnh sát Thụy Điển đã diễn biến theo chiều hướng xấu, khiến căng thẳng ngoại giao giữa 2 quốc gia leo thang tới mức không ngờ.

Thứ tư, 26/09/2018 - 03:13

Tỉ phú Trung Quốc dính cáo buộc cưỡng bức nữ sinh viên tại Mỹ
Tỉ phú Trung Quốc dính cáo buộc cưỡng bức nữ sinh viên tại Mỹ

Tỉ phú Trung Quốc Lưu Cường Đông sáng lập tập đoàn bán lẻ điện tử JD.com lớn thứ hai sau Alibaba dính cáo buộc cưỡng hiếp nữ sinh viên Trung Quốc học tại Mỹ.

Thứ tư, 26/09/2018 - 02:42

Khả năng Israel "bắt bài" rồng lửa S-300 của Nga tại Syria
Khả năng Israel "bắt bài" rồng lửa S-300 của Nga tại Syria

(Dân trí) - Hệ thống phòng thủ tên lửa S-300 do Nga triển khai tới Syria có thể gây khó khăn cho các cuộc không kích của Israel, song Tel Aviv được cho là có đủ khả năng để chặn đứng “rồng lửa” của Moscow.

Thứ tư, 26/09/2018 - 02:29

Syria: Israel sẽ phải dè chừng S-300
Syria: Israel sẽ phải dè chừng S-300

(Dân trí) - Giới chức Syria cho rằng, Israel sẽ phải dè chừng và tính toán kỹ hơn trước khi quyết định tấn công Syria sau khi Nga chuyển hệ thống phòng không S-300 cho Damascus trong thời gian tới.

Thứ tư, 26/09/2018 - 02:18

Mỹ sắp lần đầu đưa "chim sắt" đắt đỏ F-35 thực chiến
Mỹ sắp lần đầu đưa "chim sắt" đắt đỏ F-35 thực chiến

(Dân trí) - F-35B, máy bay chiến đấu đắt đỏ nhất thế giới của quân đội Mỹ, được cho là sắp tham gia vào nhiệm vụ tác chiến đầu tiên tại chiến trường Afghanistan.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:55

Thủ tướng Hàn Quốc đến Hà Nội viếng Chủ tịch nước Trần Đại Quang
Thủ tướng Hàn Quốc đến Hà Nội viếng Chủ tịch nước Trần Đại Quang

(Dân trí) - Tổng thống Moon Jae-in đã chỉ đạo Thủ tướng Lee Nak-yon dẫn đoàn Hàn Quốc tới Hà Nội tham dự lễ viếng Chủ tịch nước Trần Đại Quang và chia buồn với chính phủ và nhân dân Việt Nam, báo chí Hàn Quốc đưa tin.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:36

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ rời phòng họp khi ông Trump phát biểu tại Liên Hợp Quốc
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ rời phòng họp khi ông Trump phát biểu tại Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan được cho là đã đứng dậy và rời phòng họp ngay khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 25/9. Tuy nhiên, một phóng viên Thổ Nhĩ Kỳ sau đó đã giải thích về hành động này của ông Erdogan.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:20

Lãnh đạo thế giới bật cười khi Tổng thống Trump "khoe thành tích" tại Liên Hợp Quốc
Lãnh đạo thế giới bật cười khi Tổng thống Trump "khoe thành tích" tại Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Các nhà lãnh đạo thế giới đã đồng loạt bật cười khi lắng nghe bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, trong đó ông khoe thành tựu của chính quyền trong 2 năm dẫn dắt nước Mỹ.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:09

Nga phô diễn uy lực của "sát thủ diệt hạm" Kh-35
Nga phô diễn uy lực của "sát thủ diệt hạm" Kh-35

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga ngày 24/9 đã công bố một đoạn video cho thấy sức công phá của tên lửa diệt hạm Kh-35U, một trong những tên lửa mới nhất của Moscow, được phóng đi từ máy bay chiến đấu Su-34.

Thứ tư, 26/09/2018 - 10:34

Lo ngại chiến lược đầu tư cảng nước ngoài “hai trong một” của Trung Quốc
Lo ngại chiến lược đầu tư cảng nước ngoài “hai trong một” của Trung Quốc

(Dân trí) - Ngày càng nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt ở châu Âu, lo ngại về khả năng Trung Quốc sử dụng các khoản đầu tư vào các dự án cảng biển ở nước ngoài cho mục đích quân sự của Bắc Kinh.

Thứ tư, 26/09/2018 - 10:29