Mỹ rút quân hoàn toàn khỏi Iraq

Bộ Quốc phòng Iraq hôm 18/1 cho biết nhóm cố vấn Mỹ cuối cùng đã rời khỏi căn cứ không quân Al-Asad ở tỉnh Anbar, miền Tây Iraq, nơi từng tiếp nhận quân đội Mỹ trong hơn hai thập niên.

Quân đội Mỹ từng bước thu hẹp sự hiện diện trong vài năm qua, sau khi chính phủ Iraq kêu gọi thực hiện việc này vào năm 2023.

Bộ Quốc phòng Iraq cho biết thêm, liên minh do Mỹ dẫn đầu chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) cũng đã rút khỏi trụ sở Bộ Tư lệnh Tác chiến Liên hợp, bàn giao toàn bộ các cơ sở cho lực lượng an ninh Iraq kiểm soát.

Tuy nhiên, lực lượng Mỹ vẫn còn đồn trú tại căn cứ không quân Harir ở tỉnh Erbil, thuộc Khu vực Kurdistan. Chính phủ Iraq không kiểm soát hoàn toàn khu vực người Kurd ở miền Bắc nước này, do đây là một thực thể tự trị có chính quyền, được hiến pháp Iraq công nhận.

Bộ Quốc phòng Iraq cuối tuần qua đã công bố một đoạn video cho thấy các chỉ huy quân sự cấp cao của Iraq đi qua những hội trường và hành lang trống rỗng bên trong căn cứ Al-Asad.

Bộ Tư lệnh Trung tâm của Bộ Quốc phòng Mỹ cũng xác nhận việc hoàn tất rút lực lượng, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Các quan chức Iraq khẳng định lực lượng vũ trang nước này trên tất cả các quân binh chủng có đủ năng lực để bảo đảm an ninh quốc gia, và hợp tác trong tương lai với Mỹ sẽ tập trung vào huấn luyện, mua sắm trang bị, diễn tập chung và phối hợp tác chiến theo các thỏa thuận song phương.

Mặc dù Iraq coi nhiệm vụ của liên minh đã kết thúc trên lãnh thổ của mình, các quan chức lưu ý rằng các hoạt động của liên minh chống IS và các tổ chức khủng bố khác vẫn tiếp diễn tại Syria.

Iraq kỳ vọng sự hỗ trợ hậu cần sẽ được trung chuyển qua căn cứ không quân của liên minh ở Erbil, và không loại trừ khả năng tiến hành các chiến dịch chống IS chung Mỹ - Iraq xuất phát từ Al-Asad nếu thấy cần thiết.

Sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Iraq đã biến động mạnh kể từ năm 2003. Ở giai đoạn đỉnh điểm, Mỹ có khoảng 170.000 binh sĩ tại Iraq. Năm 2011, cựu tổng thống Mỹ Barack Obama rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi nước này. Đến năm 2014, khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ được triển khai trở lại Iraq theo đề nghị của chính phủ Iraq, nhằm hỗ trợ cuộc chiến chống Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Kể từ tháng 12/2021, khi quân đội Mỹ tuyên bố chấm dứt vai trò tác chiến tại Iraq, Mỹ duy trì khoảng 2.500 binh sĩ tại đây với nhiệm vụ cố vấn và hỗ trợ.

Việc rút quân diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực giữa Mỹ và Iran gia tăng, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cân nhắc khả năng tấn công Tehran.

Trong nhiều năm qua, các lực lượng Mỹ đồn trú tại căn cứ Al-Asad đã nhiều lần bị Iran và các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tập kích.

Tháng 1/2020, Iran phóng tên lửa đạn đạo tấn công lực lượng Mỹ tại Al-Asad để trả đũa vụ không kích bằng máy bay không người lái tại sân bay Baghdad, khiến chỉ huy quân sự quyền lực nhất của Iran là Qasem Soleimani thiệt mạng. Cuộc pháo kích dữ dội kéo dài khoảng 2 giờ, chỉ nhắm vào các khu vực do Mỹ sử dụng trong căn cứ chung này.