Mỹ - Iran khó thoát bờ vực chiến tranh

Vụ Iran bắn rơi một máy bay không người lái của Mỹ đánh dấu bước leo thang mới và gây lo ngại về nguy cơ dẫn đến chiến tranh toàn diện. Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi đối thoại, nhưng có rất ít lý do để tin tình thế căng thẳng này sẽ sớm hạ nhiệt.
>>Iran nói Mỹ dọa tấn công Tehran trong đêm, ra tối hậu thư để đàm phán
>>Cuộc cân não của Tổng thống Trump khi đối đầu "chảo lửa" Iran
>>Mỹ cấm bay tại không phận do Iran kiểm soát sau vụ bắn rơi máy bay

Mỹ - Iran khó thoát bờ vực chiến tranh - 1

Một quân nhân Mỹ đang kiểm tra chiếc máy bay tuần tra không người lái RQ-4 Global Hawk. (Ảnh: AP)

Hai nước đối đầu đều xác nhận thông tin Iran bắn rơi một máy bay do thám của Mỹ. Nhưng Washington khăng khăng rằng máy bay đó bị bắn rơi khi đang trên vùng biển quốc tế ở Eo biển Hormuz, còn Tehran cáo buộc máy bay này vi phạm không phận của họ.

Một điểm mà hầu hết mọi người đều đồng ý là vụ việc này liên quan đến chiến dịch “gây sức ép tối đa” của ông Trump nhằm làm suy yếu nền kinh tế của Iran và giảm ảnh hưởng của nước này ở khu vực.

Dù nhiều lần nói không muốn chiến tranh, ông Trump gửi đi những tín hiệu lẫn lộn về vụ việc lần này. Ông cảnh báo Iran đã “mắc phải sai lầm lớn”, nhưng cũng nói ý rằng một viên tướng Iran “lỏng lẻo và ngu ngốc” đã bắn rơi chiếc máy bay.

Ông Behnam Ben Taleblu, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Quỹ quốc phòng dân chủ, một tổ chức ủng hộ chính sách cứng rắn với Iran, cho rằng Iran sẽ tiếp tục có hành động leo thang “cho đến khi được khuyến khích không làm như vậy”.

“Iran có thể tính toán rằng Mỹ sẽ không đáp trả bằng cái gì khác ngoài các biện pháp trừng phạt – một mệnh đề có thể đúng ngày nay, nhưng có thể thay đổi qua thời gian nếu sự leo thang của Iran trở nên quá nghiêm trọng”, ông Ben Taleblu nói.

Mỹ cũng đổ lỗi cho Iran gây ra hàng loạt vụ tấn công vào các tàu chở dầu ở Trung Đông, nhưng Tehran bác bỏ.

Ông Ben Taleblu cho rằng Iran có mục đích chính trị lớn hơn, nhưng có thể sẽ xuống nước nếu Mỹ cứng rắng hơn hoặc “đáp trả có mức độ”.

“Sự leo thang cũng được thiết kế để tăng chi phí kiên trì với chính quyền Trump và có thể dụ dỗ Washington đi đến ngoại giao chưa chín muồi và các biện pháp trừng phạt xuống nước”, ông nói.

Khó hy vọng đối thoại

Dọa sẽ xóa sạch Triều Tiên trước khi chào đón nhà lãnh đạo Kim Jong Un ngồi vào bàn đối thoại, ông Trump cũng nhiều lần thăm dò Iran theo cách tương tự với hy vọng sẽ mở ra tiến trình đối thoại, các nhà ngoại giao nhận định.

Nhưng Iran từ chối đề nghị kiểu này, từ chối đối thoại một chính quyền luôn muốn đẩy họ đến suy thoái bằng các biện pháp trừng phạt và quay lưng với thỏa thuận hạt nhân mà cựu Tổng thống Barack Obama đã nỗ lực thúc đẩy.

Ông Ali Vaez, giám đốc Dự án Iran tại Nhóm khủng hoảng quốc tế, một tổ chức luôn ủng hộ giải quyết hòa bình các quan hệ căng thẳng, hoài nghi khả năng Tehran sẽ chấp nhận đề xuất đàm phán của ông Trump một cách nghiêm túc “chừng nào ông ấy còn chĩa súng vào đầu Iran”.

Bất kỳ phản ứng quân sự nào của Mỹ đối với vụ bắn rơi máy bay lần này cũng có thể dẫn đến hành động trả đũa tiếp theo, ông Vaez nói.

“Nhưng một phản ứng không tương xứng sẽ là sai lầm nghiêm trọng, vì có thể châm ngòi một cuộc xung đột dễ mất khả năng kiểm soát”, ông Vaez đánh giá.

Chuyên gia này cho rằng 2 nước vẫn có thể tìm ra cách rút khỏi bờ vực chiến tranh, như lập đường dây nóng giữa 2 quân đội.

Các đối thủ Dân chủ của ông Trump nói rằng những hành động của Iran hoàn toàn có thể dự đoán được sau khi ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân mà các thanh sát viên Liên Hợp quốc khẳng định Tehran vẫn đang tuân thủ.

“Chúng ta đang nói với Iran rằng chúng ta đã đàm phán, các ông đồng ý, nhưng nay chúng tôi phá bỏ thỏa thuận để đàm phán lại”, Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeff Merkley nói.

“Mọi người không muốn đàm phán với những người đã phá thỏa thuận trước”, ông Merkely nói trước Thượng viện, và cảnh báo nước Mỹ “đang đứng trên vách đá của một cuộc chiến tranh tiềm tàng”.

Cả hai phe cùng rắn

Đến cuối thời chính quyền Obama, kinh tế Iran đang trên đà phục hồi và chính quyền ôn hòa của họ duy trì liên lạc định kỳ với Mỹ. Đây là sự thay đổi bước ngoặt sau 4 thập kỷ thù địch giữa hai nước, kể từ Cách mạng Iran.

Khi ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đưa ra 12 yêu cầu với Iran mà gần như ai cũng cho rằng Tehran sẽ không làm, như việc từ bỏ các đồng minh ở Trung Đông, nơi Mỹ đang hậu thuẫn cho đối thủ của Iran là Ả-rập Xê-út.

Ông Colin Kahl, một cựu trợ lý dưới thời Obama ở ĐH Standford, gần đây nêu ra bối cảnh về cách mà Iran và Mỹ có thể đi đến chiến tranh, đặc biệt nếu Tehran cảm thấy các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ là nhằm bóp chết ngành xuất khẩu dầu khí của nước này.

Ông Kahl viết trên Twitter rằng ông Pompeo và Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton dường như đang cố đưa ông Trump vào một cuộc chiến, trong khi Lầu Năm góc có quan điểm thận trọng hơn đang bị gạt ra rìa, với diễn biến mới nhất là sự ra đi của quyền bộ trưởng quốc phòng Patrick Shanahan.

“Một điểm chủ chốt là nếu leo thang xảy ra, đó sẽ không phải là máy bay không người lái, mà là sở thích cứng rắn hơn của những người ở cả hai phía”, ông Kahl nói.

Theo Bình Giang

Tiền phong

MỚI NHẤT
Món quà đặc biệt ngư dân Philippines tặng tàu cá Việt Nam để cảm ơn cứu mạng
Món quà đặc biệt ngư dân Philippines tặng tàu cá Việt Nam để cảm ơn cứu mạng

(Dân trí) - Truyền thông Philippines đưa tin, 22 ngư dân tàu Gem-Ver bị chìm sau vụ va chạm với một tàu Trung Quốc ở Biển Đông đã tặng một con chó cưng cho tàu cá Việt Nam giải cứu họ sau nhiều giờ đồng hồ lênh đênh trên biển.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 03:45

Máy bay gặp nạn bốc cháy như cầu lửa ở Hawaii, 9 người chết
Máy bay gặp nạn bốc cháy như cầu lửa ở Hawaii, 9 người chết

(Dân trí) - Một chiếc máy bay đang cất cánh để thực hiện một chuyến du ngoạn nhảy dù ở bang Hawaii, Mỹ thì gặp nạn và bốc cháy như cầu lửa, khiến toàn bộ 9 người trên khoang thiệt mạng.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 03:39

Sập tòa nhà do Trung Quốc đang xây dựng ở Campuchia, 30 người nghi bị chôn vùi
Sập tòa nhà do Trung Quốc đang xây dựng ở Campuchia, 30 người nghi bị chôn vùi

(Dân trí) - Một tòa nhà 7 tầng đang được xây dựng thuộc sở hữu của một công ty Trung Quốc đã bị sập tại thành phố Sihanoukville, tỉnh Preah Sihanouk, tây nam Campuchia vào sáng nay. Ba người được xác định đã thiệt mạng và hàng chục người khác có thể đang bị chôn vùi.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 02:55

Philippines muốn mời nước thứ 3 tham gia điều tra vụ va chạm với tàu Trung Quốc
Philippines muốn mời nước thứ 3 tham gia điều tra vụ va chạm với tàu Trung Quốc

(Dân trí) - Phía Philippines chấp nhận đề xuất của Trung Quốc nhằm điều tra chung vụ tàu 2 nước va chạm trên Biển Đông, một ngày sau khi Manila tuyên bố không hợp tác với Bắc Kinh. Tuy nhiên, Manila muốn mời một nước thứ 3 tham gia điều tra cùng.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 02:35

Ông Trump phản pháo khi bị cáo buộc tấn công tình dục 20 năm trước
Ông Trump phản pháo khi bị cáo buộc tấn công tình dục 20 năm trước

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mạnh mẽ bác bỏ cáo buộc tấn công tình dục một phụ nữ 23 năm trước trong phòng thay đồ tại một cửa hiệu thời trang ở New York, Mỹ.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 11:02

Nếu Mỹ tấn công Iran, điều gì sẽ xảy ra?
Nếu Mỹ tấn công Iran, điều gì sẽ xảy ra?

Theo phân tích của Lầu Năm Góc, Mỹ có khả năng xóa sổ hải quân Iran trong 2 ngày; nhưng nhiều quan chức và chuyên gia cảnh báo, Iran có thể phản công thông qua các lực lượng ủy nhiệm ở xa Trung Đông, khiến Mỹ và đồng minh thiệt hại hàng nghìn tỷ USD.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 10:53

Ông Trump dọa bỏ tù một phóng viên vì bức ảnh chụp trong Nhà Trắng
Ông Trump dọa bỏ tù một phóng viên vì bức ảnh chụp trong Nhà Trắng

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo một nhiếp ảnh gia của tạp chí Time có thể phải ngồi tù vì chụp ảnh lá thư mà Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un gửi cho ông tại Nhà Trắng.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 10:48

Cô gái trẻ người Việt thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn nghiêm trọng ở Nhật
Cô gái trẻ người Việt thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn nghiêm trọng ở Nhật

(Dân trí) - Một nữ thực tập sinh trong độ tuổi 20 từ Việt Nam đã thiệt mạng cùng 3 người khác trong vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại một nhà máy sợi ở tỉnh Fukui, Nhật Bản ngày 20/6.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 10:04

Tổng thống Philippines gọi yêu sách chủ quyền Biển Đông của Trung Quốc là “nguy hiểm”
Tổng thống Philippines gọi yêu sách chủ quyền Biển Đông của Trung Quốc là “nguy hiểm”

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cảnh báo rằng việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hầu hết Biển Đông tạo ra những tiền lệ nguy hiểm cho các quốc gia khác trên thế giới.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 08:40

Iran kiềm chế không tấn công máy bay chở 35 quân nhân Mỹ
Iran kiềm chế không tấn công máy bay chở 35 quân nhân Mỹ

(Dân trí) - Một chỉ huy không quân Iran nói rằng việc Tehran bắn rơi máy bay không người lái (UAV) của Mỹ xâm nhập không phận là động thái cảnh báo tới máy bay quân sự chở 35 người của Washington đang bay cùng chiếc UAV vào thời điểm đó.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 07:47

Lầu Năm Góc lâm vào tình thế khó khăn
Lầu Năm Góc lâm vào tình thế khó khăn

Lầu Năm Góc đang rơi vào một thời điểm khó khăn khi không có một người đứng đầu thường trực trong lúc Mỹ đối mặt với nhiều mối đe dọa trên toàn cầu.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 07:12

Tổng thống Trump thừa nhận hoãn tấn công Iran chỉ 10 phút trước khi khai hỏa
Tổng thống Trump thừa nhận hoãn tấn công Iran chỉ 10 phút trước khi khai hỏa

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận rằng ông đã hoãn cuộc tấn công nhằm vào Iran chỉ 10 phút trước khi vũ khí Washington chuẩn bị khai hỏa do quan ngại sẽ có nhiều người thiệt mạng.

Thứ bảy, 22/06/2019 - 07:09

ĐÁNG QUAN TÂM
Căng thẳng vùng Vịnh tăng cao, các hãng hàng không tránh xa eo biển Hormuz
Căng thẳng vùng Vịnh tăng cao, các hãng hàng không tránh xa eo biển Hormuz

(Dân trí) - Một loạt các hãng hàng không lớn trên thế giới, trong đó có United của Mỹ và KLM của Hà Lan, đã điều chỉnh các máy bay tránh miền nam Iran sau khi Cục Hàng không liên bang Mỹ ra một cánh báo cấm các hãng bay nước này đi vào khu vực, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran leo thang có nguy cơ biến thành xung đột.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 06:59

Tổng thống Trump nhận tài trợ kỷ lục một ngày sau tuyên bố tái tranh cử
Tổng thống Trump nhận tài trợ kỷ lục một ngày sau tuyên bố tái tranh cử

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyên được 24,8 triệu USD chỉ trong 24 giờ đồng hồ sau khi ông tuyên bố chiến dịch tái tranh cử vào Nhà Trắng.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 06:15

Iran nói Mỹ dọa tấn công Tehran trong đêm, ra tối hậu thư để đàm phán
Iran nói Mỹ dọa tấn công Tehran trong đêm, ra tối hậu thư để đàm phán

(Dân trí) - Các quan chức Iran nói rằng Mỹ đã gửi thông điệp cảnh báo thông qua Oman rằng sẽ tấn công Tehran và cho Iran một khoảng thời gian ngắn để hồi đáp về việc có chấp nhận đàm phán hay không với Washington, Reuters đưa tin.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 05:02

Cựu Ngoại trưởng Philippines bị trục xuất ngay tại sân bay Hong Kong
Cựu Ngoại trưởng Philippines bị trục xuất ngay tại sân bay Hong Kong

(Dân trí) - Cựu Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario hôm nay đã bị các nhân viên di trú tạm giữ và thẩm vấn tại sân bay quốc tế Hong Kong, trước khi bị trục xuất. Trước đó một ngày, ông đã chỉ trích Bắc Kinh về vụ va chạm giữa tàu cá Trung Quốc và Philippines ở Biển Đông.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 04:58

3 người Nga bị truy nã trong vụ bắn rơi máy bay MH17
3 người Nga bị truy nã trong vụ bắn rơi máy bay MH17

(Dân trí) - Các nhà điều tra quốc tế quyết định truy tố 3 công dân Nga bị nghi ngờ có liên quan tới vụ bắn rơi máy bay MH17 khiến 298 người thiệt mạng năm 2014. Tuy nhiên, Moscow đã bác bỏ mọi cáo buộc.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 03:41

Báo Mỹ: Ông Trump đảo ngược quyết định tấn công Iran vào phút chót
Báo Mỹ: Ông Trump đảo ngược quyết định tấn công Iran vào phút chót

(Dân trí) - Sau vụ Iran bắn rơi máy bay không người lái (UAV) của Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã đưa ra quyết định tấn công quân sự Iran, nhưng lại thay đổi ý định vào phút chót, truyền thông Mỹ đưa tin.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 02:46

Cuộc cân não của Tổng thống Trump khi đối đầu "chảo lửa" Iran
Cuộc cân não của Tổng thống Trump khi đối đầu "chảo lửa" Iran

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump dường như vẫn đang suy tính về chiến lược đối phó Iran sau một loạt vụ việc căng thẳng gần đây, bao gồm vụ bắn rơi máy bay không người lái.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 02:37

Philippines từ chối điều tra chung với Trung Quốc vụ tàu cá bị đâm chìm trên Biển Đông
Philippines từ chối điều tra chung với Trung Quốc vụ tàu cá bị đâm chìm trên Biển Đông

(Dân trí) - Philippines đã từ chối đề xuất của Trung Quốc về một cuộc điều tra chung vụ va chạm giữa tàu Philippines và Trung Quốc ở Biển Đông.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 11:58

Mỹ cấm bay tại không phận do Iran kiểm soát sau vụ bắn rơi máy bay
Mỹ cấm bay tại không phận do Iran kiểm soát sau vụ bắn rơi máy bay

(Dân trí) - Cục Hàng không Liên bang Mỹ đã ban hành chỉ đạo khẩn cấp cấm các chuyến bay tại khu vực thuộc không phận do Iran kiểm soát ở eo biển Hormuz và vịnh Oman do căng thẳng tăng cao.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 10:43

Chiếc ghế Thủ tướng Anh gọi tên hai ứng viên cuối cùng
Chiếc ghế Thủ tướng Anh gọi tên hai ứng viên cuối cùng

Ứng viên nhiệt thành cho tiến trình Brexit, ông Boris Johnson, và Ngoại trưởng Anh Jeremy Hunt là hai ứng cử viên còn lại trong cuộc đua giành chiếc ghế Thủ tướng Anh, hãng Reuters đưa tin.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 10:09

Những khoảnh khắc hài hước của ông Putin khi đối thoại 4 giờ với người Nga
Những khoảnh khắc hài hước của ông Putin khi đối thoại 4 giờ với người Nga

(Dân trí) - Trong hàng triệu câu hỏi người dân Nga gửi về cho Tổng thống Nga Vladimir Putin trong buổi đối thoại trực tuyến, có những câu hỏi hài hước và ông chủ điện Kremlin đã phản hồi một cách đầy thông minh và tinh tế.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 09:45

Thổ Nhĩ Kỳ dọa đáp trả cương quyết nếu bị Mỹ trừng phạt vì S-400
Thổ Nhĩ Kỳ dọa đáp trả cương quyết nếu bị Mỹ trừng phạt vì S-400

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cảnh báo Ankara sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị Mỹ trừng phạt nền kinh tế do kiên quyết mua hệ thống phòng thủ S-400 của Nga.

Thứ sáu, 21/06/2019 - 08:51