Mỹ bắt đầu thu thuế nhập khẩu bổ sung 10% toàn cầu

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 20/2 đã ký một sắc lệnh hành pháp cho phép áp dụng thuế nhập khẩu 10% từ ngày 24/2.

Sau đó, ông dọa nâng mức thuế này lên 15%, song chưa ban hành chỉ thị chính thức tăng thuế. Theo một quan chức chính quyền, Nhà Trắng đang xây dựng một sắc lệnh chính thức nhằm nâng mức thuế toàn cầu lên 15%, song vẫn chưa chốt thời điểm triển khai.

Sự thiếu rõ ràng từ Washington đã gây ra làn sóng bối rối trên toàn cầu về chương trình thuế quan của ông Trump.

Các quốc gia và doanh nghiệp đang rà soát các hiệp định thương mại hiện hành để xác định họ sẽ chịu tác động ra sao. Các đối tác thương mại lớn, bao gồm Liên minh châu Âu và Ấn Độ, đã đột ngột đình chỉ các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra với Mỹ trong bối cảnh bất định.

Ông Trump áp dụng mức thuế cơ sở 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Tổng thống Mỹ áp đặt mức thuế này trong 150 ngày mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Ông chuyển sang cách tiếp cận này sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết ông đã vi phạm luật về quyền hạn khẩn cấp để ban hành cái gọi là thuế đối ứng đối với hàng hóa từ các quốc gia trên toàn thế giới.

Sắc lệnh mới vẫn duy trì một số ngoại lệ, bao gồm hàng hóa tuân thủ hiệp định thương mại Bắc Mỹ giữa Mỹ, Canada và Mexico, cũng như một số mặt hàng nông sản từng được miễn trừ theo các mức thuế đã bị vô hiệu hóa của ông Trump.

Theo phân tích của Bloomberg, mức thuế suất hiệu dụng trung bình của Mỹ sẽ ở khoảng 10,2%, bao gồm cả các ngoại lệ nói trên, giảm so với mức 13,6% trước phán quyết của tòa. Nghiên cứu cho thấy nếu áp dụng mức thuế toàn cầu 15%, thuế suất hiệu dụng sẽ vào khoảng 12%.

Các mức thuế có hiệu lực chỉ vài giờ trước khi ông Trump dự kiến đọc Thông điệp Liên bang trước quốc hội. Bài phát biểu dự kiến tập trung vào chương trình nghị sự kinh tế của ông, trong bối cảnh đảng Cộng hòa tìm kiếm thông điệp cho cuộc bầu cử giữa kỳ nhằm thuyết phục cử tri đang bất mãn vì chi phí sinh hoạt tăng cao.

Đội ngũ của ông Trump cho biết thuế quan sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong chính sách thương mại của ông, đồng thời tái khẳng định kế hoạch triển khai hàng loạt cuộc điều tra theo tiến trình rút gọn, cho phép ông đơn phương áp thuế, với mục tiêu tái thiết chế độ thuế quan vốn bị phán quyết của tòa án làm suy yếu đáng kể.

Chính phủ Mỹ hiện chưa công bố các cuộc điều tra thương mại mới, quá trình này có thể mất vài tháng.

Mỹ thúc giục các đối tác thương mại tuân thủ các thỏa thuận đã đạt được với Mỹ trong năm qua.

“Chúng tôi muốn họ hiểu rằng đây sẽ là những thỏa thuận tốt. Chúng tôi sẽ tuân thủ các thỏa thuận đó. Chúng tôi kỳ vọng các đối tác cũng sẽ làm như vậy”, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer phát biểu ngày 22/2.

Tuy nhiên, lập luận này dường như không đủ trấn an một số nền kinh tế lớn.

Liên minh châu Âu ngày 23/2 đã đóng băng việc phê chuẩn thỏa thuận với Mỹ cho đến khi ông Trump làm rõ kế hoạch thuế quan mới nhất. Tại New Delhi, giới chức viện dẫn lý do tương tự khi Ấn Độ hoãn các cuộc đàm phán tại Mỹ trong tuần này về việc hoàn tất một thỏa thuận thương mại tạm thời.

Ngày 23/2, ông Trump dọa áp thuế cao hơn nữa đối với các đối tác dùng “chiêu trò” với các thỏa thuận hiện có.