Lý do phi công Ukraine tắt GPS khi tham gia huấn luyện điều khiển F-16

Các phi công Ukraine trong giai đoạn đầu huấn luyện lái tiêm kích F-16 đang học cách bay mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống định vị GPS. Đây là một kỹ năng ngày càng trở nên cấp thiết khi họ chuẩn bị đối mặt với năng lực tác chiến điện tử mạnh mẽ của Nga trên chiến trường.

Các phi công này nằm trong chương trình đào tạo dành cho tiêm kích F-16 do phương Tây tổ chức và họ phải đối mặt với thực tế của tác chiến điện tử ngay từ đầu. Ngay cả trong khóa học kéo dài nhiều tháng tại Anh, tập trung vào kỹ năng bay cơ bản, họ cũng được học cách điều khiển máy bay khi không có tín hiệu GPS đáng tin cậy.

Một phi công Ukraine, được giấu tên vì lý do an ninh, nói với Business Insider tại lễ tốt nghiệp tuần trước rằng việc học bay ở độ cao thấp mà không hoàn toàn dựa vào GPS là “cực kỳ quan trọng”.

Các phi công phương Tây học kỹ năng này như một phương án dự phòng, nhưng với Ukraine, đó là nhu cầu tức thời. Theo phi công này, lực lượng Nga ở tiền tuyến đang gây nhiễu hệ thống định vị, buộc phi công chiến đấu Ukraine phải sử dụng bản đồ hoặc các đặc điểm địa hình để định hướng.

Người này cho biết các học viên Ukraine trong khóa huấn luyện do Không quân Hoàng gia Anh (RAF) dẫn dắt đã được đào tạo về cách hoạt động trong điều kiện tác chiến điện tử cường độ cao và cách sử dụng các địa hình nổi bật như sông ngòi hay núi non để định hướng trong các nhiệm vụ huấn luyện.

Tác chiến điện tử đang chi phối chiến trường Ukraine, khi cả hai bên đều gây nhiễu tín hiệu và làm gián đoạn hệ thống định vị, liên lạc cũng như dẫn đường vũ khí.

Thách thức từ tác chiến điện tử đã dẫn tới nhiều đổi mới chiến đấu, như việc phát triển UAV chống gây nhiễu điều khiển bằng cáp quang, cũng như thay đổi chiến thuật đối với bộ binh và phi công.

Hơn 50 phi công Ukraine đã hoàn thành khóa huấn luyện của RAF, trong đó họ được đào tạo tiếng Anh và kỹ năng bay cơ bản tại một căn cứ ở Anh trước khi chuyển sang chương trình huấn luyện tiêm kích nâng cao tại quốc gia khác. Cuối cùng, họ sẽ chuyển sang lái F-16 do Mỹ sản xuất.

Tom, chỉ huy phi đội và là huấn luyện viên bay trưởng của chương trình đào tạo tại Anh, người chỉ được nêu cấp bậc và tên vì lý do an ninh, cho biết các phi công Ukraine “rất hào hứng học hỏi các phong cách và kỹ thuật mới”.

F-16 là một trong những chiến đấu cơ hiện đại nhất mà Ukraine đang vận hành. Kiev nhận lô đầu tiên vào năm 2024, khi một liên minh các nước NATO cam kết cung cấp hàng chục chiếc nhằm giúp hiện đại hóa kho vũ khí thời Liên Xô đã cũ của nước này gồm các tiêm kích Sukhoi và MiG.

Ukraine chủ yếu sử dụng F-16 cho nhiệm vụ phòng không, đánh chặn tên lửa và UAV Nga trong các đợt oanh kích quy mô lớn, cũng như thực hiện các cuộc tấn công chính xác tầm xa.

Không quân Hoàng gia Anh bắt đầu tiếp nhận các nhóm phi công F-16 của Ukraine từ khoảng 3 năm trước.

Đại úy Không quân RAF Dayle, huấn luyện viên bay sơ cấp, nói với Business Insider rằng các phi công Ukraine đã thể hiện kỹ năng điều khiển máy bay rất tốt chỉ trong 10 phi vụ huấn luyện đầu tiên.

Theo vị huấn luyện viên, đến cuối khóa học, họ có thể cất cánh theo đội hình, tách đội hình, bay bám địa hình ở tầm thấp và thực hiện các đợt công kích mục tiêu mô phỏng.

“Sự khác biệt từ đầu đến cuối khóa học là rất lớn", ông nói.

Một phi công Ukraine khác nói rằng họ cảm thấy tự tin hơn khi đối mặt với tiền tuyến tại quê nhà nhờ quá trình huấn luyện ở Anh và rất mong được thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu thực sự trên F-16 trong tương lai.

“Chúng tôi đã được chuẩn bị cho điều này suốt khoảng 4 năm", phi công nói.