Iran đáp trả "lằn ranh đỏ" của Mỹ, dọa tấn công mạnh chưa từng có

 Iran nêu lập trường về vũ khí hạt nhân

Trong bài phát biểu vào ngày 24/5, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian một lần nữa khẳng định nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân. Ông nói rằng Tehran vẫn cam kết với ngoại giao và ổn định khu vực.

Tổng thống Pezeshkian cáo buộc Israel, chứ không phải Iran, là nguồn gốc chính gây ra xung đột và bất ổn ở Tây Á.

“Chúng tôi sẵn sàng đảm bảo với thế giới rằng chúng tôi không tìm kiếm vũ khí hạt nhân và không tìm kiếm sự bất ổn trong khu vực”, ông nói.

Tuy nhiên, ông Pezeshkian nhắc lại rằng các nhà đàm phán Iran “sẽ không bao giờ từ bỏ phẩm giá và danh dự của đất nước”.

Vấn đề hạt nhân và chương trình làm giàu uranium của Iran được xem là “lằn ranh đỏ” với Mỹ. Mỹ nhiều lần tuyên bố Iran phải từ bỏ mọi hy vọng đạt được bất kỳ hình thức sở hữu vũ khí hạt nhân nào.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran là cần thiết để ngăn chặn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vấn đề chương trình hạt nhân của Tehran từ lâu đã là một điểm nghẽn trong các cuộc đàm phán với Washington.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính khi Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái, Iran có khoảng 440,9kg uranium làm giàu ở mức 60%. Nếu tiếp tục làm giàu, lượng này đủ để sản xuất vật liệu cho khoảng 10 vũ khí hạt nhân, theo tiêu chuẩn đánh giá của IAEA.

Tổng thống Trump yêu cầu Iran phải dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân và bàn giao kho dự trữ uranium đã làm giàu của nước này, nhưng Tehran đã bác bỏ.

Các quan chức Iran tuyên bố nước này không tìm cách chế tạo bom hạt nhân, nhấn mạnh việc làm giàu uranium là quyền chủ quyền của Iran và vì mục đích dân sự.

Iran cảnh báo đáp trả chưa từng có

Ông Mohsen Rezaei, cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao Iran, ngày 24/5 cũng tuyên bố chương trình năng lượng hạt nhân của Tehran vì mục đích hòa bình và luôn được Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) giám sát.

Ông nói thêm rằng, dưới sự chỉ đạo của Lãnh tụ Tối cao, nhóm đàm phán của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ đã tuyên bố chắc chắn rằng họ sẽ không bao giờ từ bỏ các quyền hạt nhân bất khả xâm phạm của Iran.

Ông cảnh báo Iran sẽ phá vỡ lệnh phong tỏa hải quân do Mỹ áp đặt lên các tàu và cảng của mình, và quan trọng hơn là rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) nếu Mỹ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

“Nếu các ông tiến vào Vịnh Ba Tư, trước hết, chúng tôi sẽ đáp trả mạnh mẽ, đau đớn, chưa từng có tiền lệ và phá vỡ lệnh phong tỏa hải quân”, ông cảnh báo Washington.

“Nhưng quan trọng hơn, chúng tôi có thể rút khỏi NPT. Các ông có biết điều gì sẽ xảy ra với các ông nếu chúng tôi rút lui không? Vì vậy, đừng hành động tự sát”, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran nói thêm.

Ông Rezaei, cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), đã chỉ ra tình hình nhạy cảm hiện tại trong khu vực và nói rằng Iran “luôn sẵn sàng hành động” trước bất kỳ hành động gây hấn nào có thể xảy ra.

Ông nhấn mạnh rằng Hải quân IRGC quản lý eo biển Hormuz để ngăn chặn các hành động gây hấn quân sự và bất ổn ở vịnh Ba Tư bằng cách đăng ký và xác định các tàu thuyền tìm cách đi qua tuyến đường thủy chiến lược này để đảm bảo tự do thương mại.

Ông cảnh báo Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền Washington rằng xung đột sẽ không chỉ giới hạn ở eo biển Hormuz mà sẽ lan rộng đến biển Đỏ, eo biển Bab el-Mandab và Ấn Độ Dương nếu họ tiến vào vịnh Ba Tư.

Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với các đối thủ và đồng minh của các nước này sau chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel. Chính quyền Iran bắt đầu thực thi các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn nhiều vào tháng trước sau khi Tổng thống Trump tuyên bố phong tỏa các tàu và cảng của Iran.

Tehran cho rằng lệnh phong tỏa của Mỹ vi phạm các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian có hiệu lực vào ngày 8/4 và sau đó được Washington đơn phương gia hạn.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 24/5 cảnh báo Washington không loại trừ khả năng nối lại chiến dịch tấn công Iran nếu không đạt được mục tiêu thông qua đàm phán với Tehran.

"Tổng thống Mỹ muốn đảm bảo rằng Iran không bao giờ có vũ khí hạt nhân. Ông muốn giải quyết vấn đề này thông qua các biện pháp ngoại giao đàm phán, và chúng tôi sẽ tận dụng mọi cơ hội để làm điều đó", ông Rubio nói trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình India Today.

Khi được hỏi liệu Washington có kế hoạch nối lại chiến dịch chống Iran hay không, ông nói: "Cuối cùng, lựa chọn đó vẫn để ngỏ với tổng thống nếu điều đó không hiệu quả".

"Đó không phải là lựa chọn ưu tiên của chúng tôi. Lựa chọn đầu tiên của chúng tôi là thực hiện điều này thông qua một thỏa thuận đàm phán và đó là điều chúng tôi đang hướng tới", ông Rubio nhấn mạnh.

Trước đó, ngày 19/5, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington sẵn sàng cho ngoại giao một cơ hội và hoãn việc nối lại các hoạt động quân sự nhằm vào Iran. Ngày 23/5, ông nói rằng một dự thảo thỏa thuận với Iran về cơ bản đã được nhất trí.