Cựu Bộ trưởng Quốc phòng 35 tuổi có thể tranh cử tổng thống Ukraine

Trang tin Ukrainska Pravda dẫn các nguồn tin thân cận với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov hôm 21/8 cho biết, ông Fedorov chưa tuyên bố rõ ràng về việc sẽ tranh cử tổng thống, nhưng cũng không loại trừ khả năng này.

"Ông ấy muốn tập hợp những chuyên gia bầu cử hàng đầu thế giới, gặp bất kỳ ai phản đối vấn đề này (bầu cử) và giải thích với họ rằng con đường duy nhất phía trước cho chúng ta là chuẩn bị tổ chức bầu cử”, một thành viên trong nhóm của ông Fedorov tiết lộ.

Đội ngũ của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov cho biết ông đang cân nhắc 3 phương án: tranh cử tổng thống, ủng hộ một ứng cử viên hoặc một đảng cụ thể, hoặc không trực tiếp tham gia bầu cử mà tập trung hoàn toàn vào công việc trong khu vực tư nhân.

Theo các nguồn tin, kế hoạch của ông Fedorov sẽ trở nên rõ ràng hơn khi thời điểm bầu cử đến gần. Ông dự định dành thời gian cho vấn đề bầu cử dân chủ.

Tuy nhiên, ngay cả những người ủng hộ ông Fedorov cũng cảm thấy lo ngại về nước đi đầy rủi ro của ông khi bước vào con đường chính trị với lời kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến.

Ông Fedorov từng là một trong những quan chức chính phủ nhận được sự ủng hộ lớn nhất tại Ukraine trong thời gian tại nhiệm, nhờ việc giám sát các cuộc cải cách lớn và những sáng kiến quan trọng nhằm củng cố quân đội. Các đề xuất của ông nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ công chúng Ukraine.

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ cách chức ông vào giữa tháng 7. Ông Zelensky không lý giải cho quyết định bãi nhiệm ông Fedorov, mà chỉ đề cập đến mâu thuẫn được cho là giữa cựu Bộ trưởng Quốc phòng 35 tuổi với Tư lệnh Quân đội khi đó là ông Oleksandr Syrskyi.

Vào ngày 21/7, ông Zelensky cho biết ông đã đề nghị giao cho ông Fedorov "một vị trí quan trọng trong chính phủ" tập trung vào việc củng cố ngành công nghệ của Ukraine.

Theo đề xuất này, ông Fedorov sẽ được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng phụ trách đổi mới quân sự hoặc lãnh đạo tập đoàn quốc phòng nhà nước Ukroboronprom của Ukraine. Ông Fedorov từ chối đề xuất và cho biết chỉ chấp nhận phương án phục chức.

Trong một động thái rạn nứt với Tổng thống Zelensky, vào ngày 18/8, ông Fedorov trở thành chính trị gia cấp cao đầu tiên của Ukraine kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến, điều vốn bị cấm theo Hiến pháp Ukraine.

Ông Fedorov lập luận rằng bầu cử không đơn thuần là việc bỏ phiếu, mà là cơ hội để công dân đánh giá những người nắm quyền và quyết định xem liệu họ có tiếp tục dành sự tin tưởng hay không.

Ông Fedorov nhấn mạnh Ukraine cần một "cơ chế pháp lý, an toàn và thực tế" để tổ chức bầu cử trong điều kiện chiến sự kéo dài, đồng thời bảo đảm quyền cử tri cho quân nhân, công dân Ukraine ở nước ngoài và người dân tại các khu vực tiền tuyến.

Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn vào năm 2022, Ukraine chưa tổ chức cuộc bầu cử quốc gia nào do việc bỏ phiếu bị cấm theo quy định của thiết quân luật. Quốc hội Ukraine sẽ cần thay đổi khuôn khổ pháp lý trước khi một cuộc bỏ phiếu toàn quốc có thể diễn ra.

Theo lệnh thiết quân luật được Ukraine áp đặt ngay ngày đầu tiên của cuộc chiến, các cuộc bầu cử bị tạm dừng, trong khi các quan chức đắc cử tiếp tục duy trì chức vụ cho đến khi có thể tổ chức kỳ bầu cử mới. 

Nhiệm kỳ 5 năm theo hiến định của Tổng thống Zelensky đã kết thúc vào tháng 5/2024, làm dấy lên những tranh cãi về tính hợp hiến của ông. Một số quan chức Ukraine được cho là đã âm thầm thảo luận về khả năng tổ chức bầu cử trong nhiều tháng.