Cuộc chiến chống IS: Khó như gỡ chỉ rối

Dân trí Chiến dịch không kích do Mỹ cầm đầu nhằm vào IS đã kéo dài hơn 2 tháng kể từ khi quả bom đầu tiên được ném xuống Iraq hôm 8/8. Tuy nhiên, càng đánh khó khăn càng lộ rõ. Mục tiêu triệt hạ IS xem ra cũng khó như gỡ cuộn chỉ rối.

Phương Tây ngày càng lúng túng trong cuộc chiến chống IS.
Phương Tây ngày càng lúng túng trong cuộc chiến chống IS.

Những kết quả hạn chế

Nhìn lại hơn 2 tháng qua, chiến dịch không kích của liên quân nhằm vào các mục tiêu của tổ chức cực đoan “Nhà nước Hồi giáo” (IS) ở Iraq và Syria chỉ đem lại kết quả rất hạn chế.

Cụ thể tại Iraq, máy bay chiến đấu của liên quân chỉ phá hủy được một số cơ sở và trang thiết bị quân sự chứ không thu hẹp được phần lãnh thổ đang nằm dưới sự kiểm soát của IS. Thành quả lớn nhất đến nay mà chiến dịch không kích này có thể đem lại ở Iraq là giúp chính phủ và quân đội sở tại giành lại quyền kiểm soát đập Mosul ở thành phố chiến lược cùng tên. Đây là thành phố lớn thứ hai ở Iraq và được coi là một trong những thành trì vững chắc nhất của IS, một tổ chức khủng bố được đánh giá tinh nhuệ và giàu có bậc nhất thế giới hiện nay.

Tại Syria, kết quả thu được thậm chí còn hạn chế hơn. Các cuộc không kích của hàng trăm máy bay liên quân chỉ phá hủy được một cứ địa, một trại huấn luyện, một số cơ sở sản xuất dầu mỏ và một số lượng nhỏ thiết bị chiến đấu của IS. Tuy nhiên, những thành quả này không thực sự có nhiều ý nghĩa khi xét đến thực tế đây đều là những thứ đã bị IS bỏ lại khi chủ động chơi trò “vườn không, nhà trống” để đánh lạc hướng tấn công của máy bay liên quân.

Tất nhiên, theo tuyên bố mang tính trấn an của các tướng lĩnh chóp bu Mỹ, các đợt tấn công của liên quân đã chặn đứng phần nào dòng thu nhập “khủng” từ dầu mỏ lên tới 2 triệu USD/ngày của IS. Liên quân cũng đã triệt hạ được hàng trăm tay súng của tổ chức này ở Kobane, một thị trấn biên giới của Syria, giáp giới với Thổ Nhĩ Kỳ và được coi là thành trì thứ hai của IS bên cạnh thành phố Mosul ở Iraq.

Nhưng đó chỉ là những tuyên bố của phía Mỹ, quốc gia phát động và cũng đang đi đầu trong cuộc chiến chống IS hiện nay.

Còn theo tuyên bố của các thành viên khác trong liên quân vốn đã lên tới gần 60 nước, dường như IS không phải chịu tổn thất nhiều về sinh mạng lẫn vật chất. Không chỉ thế, tổ chức cực đoan này còn đang có những bước tiến vững chắc trên thực địa khi từng bước khép chặt vòng vây từ 3 phía để đẩy thị trấn chiến lược Anbane vào nguy cơ thất thủ trong nay mai. Giới chức Washington, dù không muốn, cũng đã phải thừa nhận thực tế này khi công nhận “cuộc chiến (chống IS) sẽ còn nhiều cam go”.

Điểm yếu cơ bản của liên quân

Các hoạt động huấn luyện của phiến quân IS.
Các hoạt động huấn luyện của phiến quân IS.
 
Những kết quả hạn chế trên không chỉ phô bày điểm yếu cơ bản trong chiến dịch không kích của liên quân, mà còn cho thấy mục tiêu mà Mỹ và các đồng minh đặt ra còn lâu mới trở thành hiện thực.

Theo các nguồn tin sở tại, với kinh nghiệm nhiều năm gây bạo loạn ở Iraq và Syria, các tay súng IS hoạt động rất linh hoạt và cơ động. Để hạn chế tối đa thương vong do bom dội của liên quân, IS đã quyết định chia nhỏ đội hình, áp dụng chiến thuật di chuyển thường xuyên và tìm cách trà trộn vào các cộng đồng dân cư dòng Sunni. Các trang thiết bị chiến đấu hiện đại cũng được IS đưa vào sâu trong rừng, ngụy trang gần các khu dân sinh hoặc thường xuyên thay đổi địa điểm cất giấu để tránh bị phát hiện.

Bên cạnh việc hạn chế thiệt hại, IS còn tìm cách lấy lòng người dân ở Iraq và Syria thông qua việc sống theo thế “cài răng lược” và vung tiền mua chuộc. Những đối tượng được ưu tiên nhắm tới là dân nghèo và những người bị gạt ra rìa xã hội vì mâu thuẫn sắc tộc với chính phủ cầm quyền. Không chỉ thế, IS còn chiêu mộ được các thành viên mới từ chính các cộng đồng dân cư dòng Sunni và kích động hận thù ở những người có thân nhân thiệt mạng do bom đạn từ trời cao dội xuống. Với những người không thể dọa dẫm hay mua chuộc, IS sử dụng các hình thức tra tấn dã man để ép buộc, thị uy.

Với những “đối sách” thâm hiểm trên, IS đang từng bước chuyển từ bị động sang chủ động và tập hợp trong tay nhiều công cụ để uy hiếp ngược trở lại liên quân. Việc chúng cô lập nhiều nhóm dân cư, lấy những người chống đối ra làm lá chắn sống và hành hình các con tin Mỹ, Anh là ví dụ điển hình.

Điều đáng quan ngại ở đây là trong khi IS rất biết cách đối phó với sức mạnh tập thể của liên quân thì Mỹ, phương Tây và một số quốc gia Arập trong khu vực vẫn trù chừ trong việc viện đến bộ binh. Lịch sử chiến tranh cho thấy, không kích rất khó đặt dấu chấm hết cho một cuộc chiến quy mô lớn, trừ phi các mục tiêu cần tiêu diệt gần như lộ thiên và nằm cách xa hoàn toàn khu dân cư. Đối chiếu với cuộc chiến chống IS hiện nay, do các mục tiêu cần tiêu diệt được IS cất giấu kỹ càng và để gần khu dân cư nên chừng nào bộ binh của liên quân chưa vào cuộc, chừng đó IS sẽ không bị tổn hại nhiều, đừng nói đến việc bị tiêu diệt.

Hẳn nhiên Mỹ và các nước trong liên quân đều biết rõ điều này, nhưng vì nhiều lý do họ vẫn chưa thể triển khai binh sĩ trên bộ.

Và cuộn chỉ rối chưa thể tháo gỡ

Thế giới Hồi giáo có lịch sử lâu đời và là tôn giáo lớn thứ hai trên thế giới. Hồi giáo đang có tốc độ phát triển nhanh nhất hiện nay với số tín đồ hiện đã lên tới hơn 1,57 tỷ người, chiếm 23% dân số thế giới. Người Hồi giáo tôn sùng tuyệt đối những giáo lý và quy định trong tôn giáo của mình, thậm chí một số còn có tư tưởng hà khắc và cực đoan như IS chẳng hạn.

Vì thế, việc liên quân đặt mục tiêu xóa sổ IS, ngay từ đầu, đã được xem là nhiệm vụ không dễ dàng, thậm chí bất khả thi nếu không có sự thay đổi mạnh mẽ về chiến lược ứng phó tổng thể.

Thứ nhất, các cuộc không kích sẽ chỉ như muối bỏ bể khi IS đã lựa chọn hình thức sống cài vào dân. Liên quân và quốc gia đầu tàu Mỹ có thể lấy lý do tiêu diệt IS để thả bom ở Iraq và Syria, nhưng mọi lời giải thích sẽ trở nên vô nghĩa khi thương vong lại rơi vào dân thường thay vì các tay súng phiến quân.

Thứ hai, việc Mỹ đẩy mạnh hợp tác với các lực lượng Hồi giáo Sunni ôn hòa ở Trung Đông cũng không phải là lựa chọn an toàn. Các tín đồ cùng tôn giáo, nhất là tôn giao mang tính giáo lý cao như đạo Hồi, thường có xu hướng co cụm để bảo vệ nhau. Những chính sách thất bại trước đây của Nhà Trắng đối với nhiều chính thể Hồi giáo trong khu vực và việc Washington khôi phục hợp tác với các chế độ Arập độc tài để chống lại các lực lượng chính trị Hồi giáo đã và đang tạo ra những sai lầm chết người, khiến người Hồi giáo ngày càng gia tăng tư tưởng đối đầu với phương Tây.

Thứ ba, trào lưu tư tưởng Hồi giáo cực đoan dòng Sunni đang có xu hướng gia tăng mạnh trong thời gian gần đây. Trong khi đó, ông Obama lại chưa có ý định hợp tác với những người Shi’ite ở Iran, Iraq và Syria để tạo thế đối trọng, nên cuộc chiến chống IS càng đứng trước nhiều nguy cơ thất bại.

Thứ tư, IS đã rất khôn ngoan khi đẩy mạnh chiêu mộ các tay súng nước ngoài. Theo con số không chính thức, hiện các chiến binh nước ngoài chiến đấu trong hàng ngũ của IS lên tới 15.000 người, chiếm 50% tổng quân số. Trong số này có khoảng 2.000 tay súng từ Mỹ và các nước châu Âu. Những tay súng này đang có nguy cơ trở thành “bom nổ chậm ngay tại sân nhà” một khi được phái cử trở về nước.

Với những khó khăn trên, không khó để nhận thấy chiến dịch không kích của liên quân càng kéo dài càng gây hậu quả tiêu cực. Nó không chỉ làm mất đi tính răn đe của Mỹ, mà còn làm cho các ổ nhóm vũ trang hoạt động hung hăng hơn. Vì vậy, bất kỳ giải pháp lâu dài nào cho cuộc chiến chống IS nói riêng và khủng bố nói chung cũng phải được bắt nguồn từ nỗ lực chung tổng thể, trong đó không thể không kể đến sự ủng hộ của cộng đồng người Sunni và Shi’ite, cũng như sự vào cuộc quyết liệt của các chính thể có đủ sức mạnh trong khu vực.

Đức Vũ

Tag :
MỚI NHẤT
Nhật Bản thêm một quan chức dính vào bê bối quỹ chính trị
Nhật Bản thêm một quan chức dính vào bê bối quỹ chính trị

Chi nhánh bầu cử của Thứ trưởng Bộ Giao thông Nhật Bản đã nhận hơn 1 triệu yên tiền đóng góp từ một người đàn ông nước ngoài.

Thứ tư, 29/10/2014 - 05:44

100.000 người tuần hành chống chính phủ tại Hungary
100.000 người tuần hành chống chính phủ tại Hungary

(Dân trí) - Tối 28/10 theo giờ địa phương, khoảng 100.000 người Hungary đã xuống đường để phản đối kế hoạch đánh thuế internet của chính phủ, cũng như các chính sách bị xem là làm suy yếu nền dân chủ của chính quyền thủ tướng Viktor Orban.

Thứ tư, 29/10/2014 - 04:58

IS tấn công mỏ dầu của Syria, sát hại 30 tay súng thân chính phủ
IS tấn công mỏ dầu của Syria, sát hại 30 tay súng thân chính phủ

(Dân trí) - Các phiến quân của Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Syria đã sát hại ít nhất 30 tay súng ủng hộ chính phủ và các nhân viên an ninh trong một cuộc tấn công nhằm vào một mỏ dầu và khí đốt quan trọng ở miền trung Syria.

Thứ tư, 29/10/2014 - 04:10

Mỹ từng âm mưu "đánh bật" Hạm đội Biển Đen khỏi Crimea
Mỹ từng âm mưu "đánh bật" Hạm đội Biển Đen khỏi Crimea

Ý tưởng về việc Mỹ thông qua các sự kiện ở quảng trường Maidan của Ukraine để lên kế hoạch giành quyền kiểm soát Crimea và từ đó “xóa sổ” Hạm đội Biển Đen của Nga đã được nhà báo Italy Maurizio Blondet chỉ ra thông qua những bình luận dưới đây.

Thứ tư, 29/10/2014 - 03:53

Chuyến thăm của Thủ tướng khỏa lấp khoảng cách Việt Nam-Ấn Độ
Chuyến thăm của Thủ tướng khỏa lấp khoảng cách Việt Nam-Ấn Độ

Truyền thông Ấn Độ ngày 29/10 tiếp tục đưa tin đậm nét về chuyến thăm của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng tới Ấn Độ trong hai ngày 27-28/10 và phân tích ý nghĩa quan trọng của chuyến thăm. Các báo lớn như “Hindu”, “Hindustan Times”, “Economic Times”, “Indian Express”, “Times of India”… đều đưa tin về những thỏa thuận mà hai nước vừa đạt được, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng và dầu khí.

Thứ tư, 29/10/2014 - 03:50

Chiến đấu cơ tàng hình J-31 của Trung Quốc lộ diện tại Chu Hải
Chiến đấu cơ tàng hình J-31 của Trung Quốc lộ diện tại Chu Hải

(Dân trí) - Chiến đấu cơ tàng hình mới nhất J-31 của Trung Quốc đã được nhìn thấy tại thành phố Chu Hải ở tỉnh Quảng Đông, củng cố những đồn đoán rằng nó sẽ được ra mắt lần đầu tiên tại một triển lãm hàng không ở đây vào tháng tới.

Thứ tư, 29/10/2014 - 03:17

Hàn Quốc cáo buộc tình báo Triều Tiên đột nhập điện thoại
Hàn Quốc cáo buộc tình báo Triều Tiên đột nhập điện thoại

(Dân trí) - Triều Tiên đã tìm cách đột nhập điện thoại di động của hàng chục nghìn người Hàn Quốc trong năm nay, bằng cách sử dụng các phần mềm gián điệp cài trong ứng dụng trò chơi trên điện thoại, cơ quan tình báo Hàn Quốc khẳng định.

Thứ tư, 29/10/2014 - 02:39

Trung Quốc lại đưa tàu Hải Cảnh 4.000 tấn vào hoạt động trên Biển Đông
Trung Quốc lại đưa tàu Hải Cảnh 4.000 tấn vào hoạt động trên Biển Đông

(Dân trí) - Thời báo Hoàn Cầu ngày 29/10 đưa tin, Trung Quốc đã chính thức bàn giao tàu Hải Cảnh loại 4.000 tấn là Hải Cảnh 3402 cho Hạm đội Nam Hải hôm 17/10.

Thứ tư, 29/10/2014 - 02:16

Venezuela triệu hồi đại sứ tại Tây Ban Nha
Venezuela triệu hồi đại sứ tại Tây Ban Nha

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Venezuela đã cho triệu hồi Đại sứ tại Tây Ban Nha Mario Venezuela Nicolas để “tham khảo ý kiến” trong quá trình xem xét lại toàn bộ quan hệ với quốc gia Nam Âu này.

Thứ tư, 29/10/2014 - 01:19

Châu Âu chảy máu chất xám - Phần 2
Châu Âu chảy máu chất xám - Phần 2

Để đảo ngược xu thế này, năm 2011, Hội đồng châu Âu đã triển khai ý tưởng Thẻ xanh (Blue Card), một mô hình tương tự như chương trình thẻ xanh (Green Card) của Mỹ vốn cấp thị thực cho những người nước ngoài mong muốn làm việc tại nền kinh tế số 1 thế giới.

Thứ tư, 29/10/2014 - 11:27

Triều Tiên phát triển tên lửa trang bị cho tàu ngầm
Triều Tiên phát triển tên lửa trang bị cho tàu ngầm

(Dân trí) - Triều Tiên đã xây dựng một cơ thử nghiệm có thể được sử dụng để phát triển một căn cứ phóng tên lửa đạn đạo phóng từ biển, sử dụng tàu ngầm hoặc tàu chiến, một tổ chức nghiên cứu chính sách của Mỹ ngày 28/10 cho biết.

Thứ tư, 29/10/2014 - 11:15

Triều Tiên “mặc cả” với LHQ về đề xuất đưa ra tòa án quốc tế
Triều Tiên “mặc cả” với LHQ về đề xuất đưa ra tòa án quốc tế

(Dân trí) - Điều tra viên Liên Hợp Quốc (LHQ) cho biết ông ngạc nhiên vì Triều Tiên gợi ý khả năng mời ông vào đất nước này, nhưng với điều kiện nghị quyết sắp tới của LHQ bỏ đề xuất đưa nước này ra Tòa Hình sự Quốc tế.

Thứ tư, 29/10/2014 - 10:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Các tình nguyện viên thử nghiệm vaccine Ebola sẽ đến Tây Phi
Các tình nguyện viên thử nghiệm vaccine Ebola sẽ đến Tây Phi

Tuy nhiên, trước khi tham gia nhiệm vụ cao cả này, các tình nguyện viên mong muốn được bảo đảm rằng họ sẽ không bị kỳ thị sau khi trở về từ vùng dịch.

Thứ tư, 29/10/2014 - 09:28

NATO bất ngờ muốn làm hòa với Nga
NATO bất ngờ muốn làm hòa với Nga

Tổng thư ký mới của NATO Jens Stoltenberg cho rằng, Nga là láng giềng lớn nhất của NATO. Cả NATO và Nga ở đây để cùng tồn tại...

Thứ tư, 29/10/2014 - 09:28

IS hành quyết 70 sĩ quan quân đội Syria
IS hành quyết 70 sĩ quan quân đội Syria

(Dân trí) - Có tới 70 sĩ quan quân đội cấp cao của Syria đã bị chặt đầu khi các nhóm phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Nusra Front phát động các cuộc tấn công đồng loạt nhằm vào các chốt kiểm soát quân đội, trụ sở cảnh sát và văn phòng thống đốc ở tây bắc Syria.

Thứ tư, 29/10/2014 - 08:55

Chiến binh người Kurd từ Iraq sang Syria chiến đấu với IS
Chiến binh người Kurd từ Iraq sang Syria chiến đấu với IS

(Dân trí) - Các chiến binh người Kurd hiện đã lên đường sang Thổ Nhĩ Kỳ, để từ đây tiến vào Syria tấn công nhóm Hồi giáo cực đoan IS tại thị trấn Kobane đang bị chiếm đóng, lãnh đạo người Kurd cho biết.

Thứ tư, 29/10/2014 - 08:44

Đại hội đồng LHQ bỏ phiếu lên án Mỹ cấm vận Cuba
Đại hội đồng LHQ bỏ phiếu lên án Mỹ cấm vận Cuba

(Dân trí) - Hôm qua, 188 trên tổng số 193 nước thành viên Đại hội đồng Liên hợp quốc bỏ phiếu phản đối hành động mà Washington áp đặt suốt hơn 50 năm qua với La Habana.

Thứ tư, 29/10/2014 - 07:35

Tên lửa Mỹ nổ tung 6 giây sau khi rời bệ phóng
Tên lửa Mỹ nổ tung 6 giây sau khi rời bệ phóng

(Dân trí) - Một tên lửa của Mỹ ngày 28/10 đã nổ tung chỉ 6 giây sau khi rời bệ phóng tại bang Virginia để lên đường tới Trạm vũ trụ quốc tế (ISS).

Thứ tư, 29/10/2014 - 07:25

Mỹ tăng cường an ninh tại các tòa nhà chính quyền
Mỹ tăng cường an ninh tại các tòa nhà chính quyền

(Dân trí) - Mỹ sẽ tăng cường an ninh tại các tòa nhà chính quyền sau các mối đe dọa từ các tổ chức Hồi giáo và hai vụ tấn công xảy ra hồi tuần trước ở Canada làm 2 binh sĩ thiệt mạng.

Thứ tư, 29/10/2014 - 07:10

Tình báo Thụy Điển: Không có tín hiệu cầu cứu của Nga trong vụ lùng tàu lạ
Tình báo Thụy Điển: Không có tín hiệu cầu cứu của Nga trong vụ lùng tàu lạ

(Dân trí) - Một nguồn tin trong Cơ quan tình báo tín hiệu Thụy Điển (SIGINT) cho hay không có cuộc gọi cấp cứu nào của Nga, sau cuộc truy lùng tàu ngầm quy mô lớn của quân đội Thụy Điển, vốn tiêu tốn 2,8 triệu USD chỉ trong 1 tuần.

Thứ tư, 29/10/2014 - 06:29

Nga sẽ công nhận bầu cử của phe ly khai tại Đông Ukraine
Nga sẽ công nhận bầu cử của phe ly khai tại Đông Ukraine

(Dân trí) - Bộ ngoại giao Nga ngày 28/10 đã ra thông báo khẳng định sẽ công nhận kết quả bầu cử mà phe ly khai tại Đông Ukraine tuyên bố sẽ tiến hành vào ngày 2/11 tới.

Thứ ba, 28/10/2014 - 10:06

Anh, Israel đua nhau sắm chiến đấu cơ tàng hình F-35
Anh, Israel đua nhau sắm chiến đấu cơ tàng hình F-35

(Dân trí) - Israel có kế hoạch mua thêm 25 máy bay chiến đấu tàng hình F-35 do hãng Lockheed Martin chế tạo, nâng tổng số lượng mà nước này đã đặt hàng lên khoảng 44 chiếc. Trong khi đó, Anh cũng nhất trí đặt mua thêm 4 chiếc F-35.

Thứ ba, 28/10/2014 - 09:53

Tướng Trung Quốc thừa nhận ăn tiền chạy chức
Tướng Trung Quốc thừa nhận ăn tiền chạy chức

(Dân trí) - Truyền thông Trung Quốc ngày 28/10 đã đăng tải lời thú nhận của tướng Từ Tài Hậu - nguyên phó chủ tịch quân ủy trung ương, về việc nhận những khoản hối lộ “cực kỳ lớn” để cất nhắc cho những người “chạy chức”.

Thứ ba, 28/10/2014 - 09:47

Quân cờ mới, Obama phá vỡ thế trận của Putin?
Quân cờ mới, Obama phá vỡ thế trận của Putin?

Mỹ ngày càng đẩy mạnh những biện pháp khó lường để vô hiệu hóa thế mạnh của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Quân bài chiến lược dầu khí của Nga, vì thế, đang bị lung lay dữ dội.

Thứ ba, 28/10/2014 - 09:20