Căng thẳng Mỹ - Trung trên Biển Đông có thể “đốt nóng” Đối thoại Shangri-La

Dân trí Khi mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc trở nên căng thẳng do cuộc chiến thương mại leo thang, mọi sự chú ý tại Đối thoại Shangri-La năm nay dường như đổ dồn vào một khu vực quen thuộc - Biển Đông.
>>Dự luật của Mỹ đe dọa “nhấn chìm” tham vọng của Trung Quốc trên Biển Đông
>>Tướng Mỹ: Ông Tập Cận Bình “nuốt lời hứa” về quân sự hóa Biển Đông
>>Ai chiếu laser vào phi công Australia trên Biển Đông?

Căng thẳng Mỹ - Trung trên Biển Đông có thể “đốt nóng” Đối thoại Shangri-La - 1

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Michael Shanahan (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa (Ảnh: AFP, Reuters)

Sau nhiều năm chứng kiến những tranh cãi và căng thẳng tại Biển Đông, Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Michael Shanahan dự kiến sẽ công bố chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương mới của Lầu Năm Góc tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore vào ngày mai 1/6.

Đối thoại Shangri-La, sự kiện thường niên thu hút sự quan tâm của nhiều nước, sẽ khai mạc vào chiều 31/5 tại khách sạn Shangri-La. Đối thoại năm nay có sự tham gia của quan chức quốc phòng và chuyên gia quân sự từ hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Chỉ một ngày sau bài phát biểu của Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa dự kiến cũng sẽ có bài phát biểu về vai trò của Bắc Kinh tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Ông Ngụy là quan chức cấp cao nhất của Trung Quốc tham dự hội nghị của các bộ trưởng quốc phòng châu Á tại Shangri-La trong 8 năm qua.

Sự hiện diện của hai quan chức đứng đầu Bộ Quốc phòng của Mỹ và Trung Quốc có ý nghĩa rất quan trọng.

Trung Quốc cho đến nay vẫn lớn tiếng đòi hỏi yêu sách chủ quyền với phần lớn diện tích Biển Đông, thậm chí Chủ tịch Tập Cận Bình còn tuyên bố Bắc Kinh sẽ không bao giờ từ bỏ “một tấc lãnh thổ”. Trong khi đó, các quan chức quân sự Mỹ vẫn giữ vững quyết tâm duy trì khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương mở cửa và tự do.

William Choong, nhà nghiên cứu cấp cao tại Đối thoại Shangri-La, ngày 28/5 cho biết sự xuất hiện của Bộ trưởng Ngụy và Bộ trưởng Shanahan tại Shangri-La năm nay sẽ dẫn tới “cuộc đối đầu giữa hai tầm nhìn, trong đó một bên là Ấn Độ - Thái Bình Dương “mở và tự do” do Mỹ và Nhật Bản dẫn đầu và bên còn lại là “châu Á dành cho người châu Á” của Trung Quốc”.

“Các nhà lãnh đạo Trung Quốc bây giờ đã nhận ra giá trị của các diễn đàn quốc phòng đa phương và muốn phá thế độc quyền về tầm ảnh hưởng siêu cường của Mỹ”, nhà phân tích Carl Schuster, cựu lãnh đạo Trung tâm Tình báo chung thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ, nói với CNN.

Hoạt động của Mỹ trên Biển Đông

Căng thẳng Mỹ - Trung trên Biển Đông có thể “đốt nóng” Đối thoại Shangri-La - 2

Tàu hải quân của 4 nước Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản và Philippines đi qua Biển Đông trong cuộc tập trận chung đầu tháng 5. (Ảnh: Japan Times)

Những suy tính của Mỹ đối với khu vực Biển Đông đã được thể hiện rất rõ trong thời gian vừa qua.

Lầu Năm Góc tăng cường các chiến dịch đảm bảo tự do hàng hải trên Biển Đông với tần suất gần như hàng tuần. Tư lệnh Lực lượng Không quân Thái Bình Dương Mỹ tháng này tuyên bố các máy bay của Không quân Mỹ bay qua và xung quanh Biển Đông gần như hàng ngày.

Washington cũng đưa các tàu chiến đi qua eo biển Đài Loan vài lần trong năm nay, bất chấp sự phản đối của Trung Quốc.

Ngày 22/5, tàu khu trục USS Preble và tàu dầu hải quân Walter S. Diehl của Hải quân Mỹ đã đi qua eo biển chia tách Trung Quốc đại lục với hòn đảo mà Bắc Kinh coi là vùng lãnh thổ không thể tách rời. Trước đó, hồi tháng 4, Mỹ cũng điều các tàu khu trục hải quân William P. Lawrence và Stethem qua eo biển Đài Loan nhằm thể hiện cam kết của Washington về đảm bảo tự do hàng hải trong khu vực.

Việc triển khai thêm các khí tài quân sự tới khu vực dường như cũng là một phần trong chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương mới của Lầu Năm Góc.

Để tham gia cuộc tập trận song phương với Philippines hồi tháng 4, Mỹ đã triển khai tàu tấn công đổ bộ USS Wasp với 10 máy bay chiến đấu tàng hình F-35B, nhiều hơn 4 chiếc so với thường lệ, tới khu vực Biển Đông.

Không chỉ Mỹ tăng cường hoạt động trong khu vực. Các đồng minh và đối tác của Washington cũng tích cực tham gia.

Năm nay Pháp đã đưa một tàu chiến đi qua eo biển Đài Loan, trong khi tàu sân bay Charles de Gaulle của nước này cũng phô diễn sức mạnh trong khu vực cùng thời điểm diễn ra Đối thoại Shangri-La.

Chỉ riêng trong tháng 5, các tàu của Nhật Bản, Ấn Độ, Philippines và Mỹ đồng loạt tham gia cuộc tập trận đa phương trên Biển Đông, trong khi Singapore, nước chủ nhà của Đối thoại Shangri-La cũng tập trận bắn đạn thật với Ấn Độ. Tuần này, biên đội 4 tàu của Hải quân Australia cũng đã kết thúc hải trình kéo dài 3 tháng tới thăm các nước trong khu vực.

Chưa dừng lại ở đó, giới chức Mỹ đang chuẩn bị những kế hoạch lớn hơn trong năm tới.

Trong cuộc trao đổi với báo chí vào tháng này, Tư lệnh Hải quân Mỹ, Đô đốc John Richardson, tái khẳng định kế hoạch triển khai hai tàu tác chiến ven biển, những tàu chiến được thiết kế cho các chiến dịch ở vùng biển nông, tới Singapore trong năm nay. Những tàu này sẽ là khí tài đồn trú gần Biển Đông nhất của Hải quân Mỹ.

Hồi tháng 3, Tư lệnh Lục quân Mỹ tại Thái Bình Dương, Tướng Robert Brown, cũng thông báo kế hoạch huấn luyện 10.000 binh sĩ Mỹ để tham gia “kịch bản tác chiến trên Biển Đông”. Philippines và Thái Lan được cho là những địa điểm diễn ra các hoạt động này.

Ở trong nước, Mỹ cũng gia tăng sức ép lên Trung Quốc khi một nhóm nghị sĩ từ lưỡng đảng Mỹ tuần trước đã đề xuất dự luật cho phép trừng phạt các công ty và cá nhân Trung Quốc hỗ trợ hoạt động bồi đắp và quân sự hóa trái phép của quân đội Trung Quốc trên Biển Đông.

Sự cứng rắn của Trung Quốc

Căng thẳng Mỹ - Trung trên Biển Đông có thể “đốt nóng” Đối thoại Shangri-La - 3

Hai tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc áp sát "thiếu an toàn" trên Biển Đông hồi tháng 9/2018 (Ảnh: Hải quân Mỹ)

Về phần mình, Trung Quốc cũng tỏ ra không “kém cạnh” Mỹ khi hạ thủy các tàu chiến mới, phô diễn các vũ khí mới, tích cực duy trì lực lượng trên Biển Đông, xung quanh Đài Loan và chỉ trích Washington. Trung Quốc cho rằng chính Mỹ đã đe dọa hòa bình khu vực.

Sau khi tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Preble của Mỹ di chuyển gần bãi cạn Scarborough, khu vực tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines trên Biển Đông và hiện do Bắc Kinh chiếm giữ, hôm 20/5, Trung Quốc chỉ trích “hành động khiêu khích của tàu chiến Mỹ đã đe dọa an toàn của các tàu, máy bay và binh sĩ hai nước, làm xói mòn chủ quyền và an ninh Trung Quốc, vi phạm các nguyên tắc cơ bản về quan hệ quốc tế và gây tổn hại hòa bình, ổn định khu vực".

Đại tá Li Huamin, người phát ngôn Quân khu phía Nam của quân đội Trung Quốc, cho biết các tàu và máy bay Trung Quốc đã được triển khai để nhận dạng tàu khu trục Mỹ và cảnh báo tàu này rời khỏi “vùng lãnh thổ” của Trung Quốc.

Trung Quốc không thiếu tàu thực hiện các nhiệm vụ trinh sát như trên, đặc biệt khi Hải quân Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng.

Ngày 12/5, Trung Quốc đã hạ thủy hai tàu khu trục Type-52D trong cùng một ngày. Đây là hai tàu thứ 19 và 20 trong đội tàu dự kiến gồm 30 chiếc của Trung Quốc.

Báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ được công bố hồi đầu tháng 5 cho biết Trung Quốc có lực lượng hải quân lớn nhất tại châu Á với hơn 300 tàu nổi và tàu ngầm.

Nhà phân tích quân sự Euan Graham, người có mặt trên tàu chiến Australia đi qua Biển Đông trong chiến dịch gần đây, cho biết tàu hải quân Trung Quốc luôn bám sát các tàu của Mỹ và Australia hoạt động trong khu vực. Theo Graham, điều này cho thấy lực lượng tàu nổi của Trung Quốc “đủ lớn” để có thể sẵn sàng triển khai bất kỳ lúc nào trên Biển Đông.

Hải quân Trung Quốc cũng tập trận huấn luyện với Nga ở ngoài khơi bờ biển phía đông Trung Quốc và tập trận với Thái Lan ở vùng biển phía nam. Các máy bay của Không quân Trung Quốc đã tiến hành động thái mà Đài Loan cho là chiến dịch “khiêu khích” nhất trong nhiều năm tại eo biển Đài Loan, đó là vượt qua ranh giới giữa đại lục và hòn đảo này.

Một báo cáo được công bố trên trang web của quân đội Trung Quốc trong tháng 5 đã ca ngợi phương tiện tấn công đổ độ mới của nước này là “hiện đại nhất thế giới”. Với sự hỗ trợ của khí tài này cùng với các vũ khí khác của Trung Quốc, quân đội Trung Quốc tuyên bố vào vị trí sẵn sàng để giải quyết các tranh chấp có thể xảy ra.

Những người tổ chức Đối thoại Shangri-La ca ngợi diễn đàn này là nơi “các bộ trưởng tranh luận về những thách thức an ninh gay cấn nhất trong khu vực, tham gia vào các cuộc hội đàm song phương quan trong và cùng nhau đề xuất những giải pháp mới”. Tuy nhiên, trong bối cảnh có nhiều căng thẳng giữa các nước, rất khó để kỳ vọng có bất kỳ sự thỏa hiệp nào nảy sinh từ những gì bộ trưởng quốc phòng Mỹ và Trung Quốc phát biểu.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Vi phạm luật xây dựng, tòa nhà 20 tầng ở Trung Quốc bị đánh sập
Vi phạm luật xây dựng, tòa nhà 20 tầng ở Trung Quốc bị đánh sập

(Dân trí) - Hai tòa nhà cao 20 tầng xây dựng trái phép ở Trung Quốc đã đánh sập trong nháy mắt khi chính quyền địa phương dùng hơn 1 tấn thuốc nổ để kéo sập.

Thứ bảy, 01/06/2019 - 09:21

Tổng thống Philippines Duterte thừa nhận từng là người đồng tính
Tổng thống Philippines Duterte thừa nhận từng là người đồng tính

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte bất ngờ tuyên bố ông từng là người đồng tính và ông “đã tự chữa cho bản thân mình” để "trở thành một người đàn ông lần nữa”.

Thứ bảy, 01/06/2019 - 08:16

Trung Quốc cảnh báo Mỹ đừng đánh giá thấp quyết tâm của Bắc Kinh về Đài Loan
Trung Quốc cảnh báo Mỹ đừng đánh giá thấp quyết tâm của Bắc Kinh về Đài Loan

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc đã cảnh báo Washington về vấn đề Đài Loan trong cuộc gặp với người đồng cấp Mỹ tại diễn đàn an ninh ở Singapore.

Thứ bảy, 01/06/2019 - 07:38

Nga lên tiếng về tin đồn từ chối bán “rồng lửa” S-400 cho Iran
Nga lên tiếng về tin đồn từ chối bán “rồng lửa” S-400 cho Iran

(Dân trí) - Điện Kremlin đã lần đầu lên tiếng sau khi hãng tin Bloomberg của Mỹ đăng tải một bài viết nói rằng Nga đã từ chối yêu cầu mua hệ thống phòng không S-400 từ Iran.

Thứ bảy, 01/06/2019 - 07:32

Ông Trump sắp tuyên bố tái tranh cử tổng thống
Ông Trump sắp tuyên bố tái tranh cử tổng thống

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ chính thức tuyên bố khởi động chiến dịch tái tranh cử tổng thống vào tháng tới, bắt đầu một nỗ lực có thể là đầy chông gai nhằm tìm kiếm thêm một nhiệm kỳ 4 năm tại Nhà Trắng.

Thứ bảy, 01/06/2019 - 07:18

Xả súng tại Mỹ, ít nhất 12 người thiệt mạng
Xả súng tại Mỹ, ít nhất 12 người thiệt mạng

(Dân trí) - Ít nhất 12 người đã thiệt mạng, bao gồm một cảnh sát, trong một vụ xả súng nhằm vào tòa nhà của chính quyền ở bang Virginia, Mỹ hôm 31/5.

Thứ bảy, 01/06/2019 - 06:39

Mỹ ra “đòn hiểm” với ngành công nghiệp vũ trụ Nga
Mỹ ra “đòn hiểm” với ngành công nghiệp vũ trụ Nga

Lầu Năm Góc cấm các công ty Mỹ sử dụng các thiết bị phóng tên lửa và vệ tinh của Nga, bắt đầu có hiệu lực từ năm 2023.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 10:44

Mỹ chỉ trích Trung Quốc quân sự hóa “quá đáng” Biển Đông
Mỹ chỉ trích Trung Quốc quân sự hóa “quá đáng” Biển Đông

(Dân trí) - Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan đã chỉ trích hành động quân sự hóa của Bắc Kinh trên Biển Đông ngay trước thềm cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc tại Singapore.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 10:32

Lo ngại Trung Quốc, Tổng thống Philippines cảnh báo nguy cơ Biển Đông thành “điểm nóng”
Lo ngại Trung Quốc, Tổng thống Philippines cảnh báo nguy cơ Biển Đông thành “điểm nóng”

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã bày tỏ sự quan ngại hiếm hoi về các động thái của Trung Quốc trên Biển Đông, khu vực mà ông cảnh báo có thể trở thành “điểm nóng”.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 09:20

Pháp cam kết hỗ trợ Việt Nam vượt qua thách thức biến đổi khí hậu
Pháp cam kết hỗ trợ Việt Nam vượt qua thách thức biến đổi khí hậu

(Dân trí) - Đại sứ Pháp tại Việt Nam Bertrand Lortholary khẳng định Pháp mong muốn hợp tác và hỗ trợ Việt Nam vượt qua thách thức của biến đổi khí hậu dựa trên những kinh nghiệm trong những lĩnh vực này.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 03:50

Bên trong "chốn thiên đường" của gia đình Hillary Clinton ở thủ đô Washington
Bên trong "chốn thiên đường" của gia đình Hillary Clinton ở thủ đô Washington

(Dân trí) - Những góc riêng tư trong ngôi nhà thiết kế tỉ mỉ của vợ chồng cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton và phu nhân Hillary Clinton tại thủ đô Washington, nằm cách Nhà Trắng chỉ 3 km, đã lần đầu tiên được hé lộ với công chúng.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 03:35

Ông Trump bất ngờ đánh thuế Mexico để giải quyết khủng hoảng nhập cư
Ông Trump bất ngờ đánh thuế Mexico để giải quyết khủng hoảng nhập cư

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên Twitter rằng bắt đầu từ tháng sau, Washington sẽ đánh thuế 5% với toàn bộ hàng hóa từ Mexico cho tới khi nào vấn đề khủng hoảng nhập cư ở biên giới phía nam với quốc gia này được giải quyết.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 02:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ thúc đẩy “giai đoạn mới” trong chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương
Mỹ thúc đẩy “giai đoạn mới” trong chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Chuyến thăm châu Á lần này của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhằm tìm kiếm sự ủng hộ cho“ giai đoạn mới” trong chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 01:17

Tổng thống Trump lỡ lời thừa nhận được Nga trợ giúp thắng cử?
Tổng thống Trump lỡ lời thừa nhận được Nga trợ giúp thắng cử?

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra 2 phát ngôn trái ngược khi thừa nhận rằng Nga đã giúp ông thắng cử năm 2016, nhưng sau đó bác bỏ tuyên bố này.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 12:11

Đất hiếm quan trọng như thế nào với ngành sản xuất vũ khí Mỹ?
Đất hiếm quan trọng như thế nào với ngành sản xuất vũ khí Mỹ?

Tuy chính phủ Trung Quốc chưa tuyên bố hạn chế xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ nhưng báo chí Trung Quốc đã bóng gió nói đến khả năng này. Theo các chuyên gia, nếu việc này xảy ra, nó sẽ tác động đến nhiều ngành công nghiệp của Mỹ, trong đó có cả ngành sản xuất vũ khí.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 11:46

Bê bối hàng giả “sản xuất tại Trung Quốc” xâm nhập quân đội Mỹ
Bê bối hàng giả “sản xuất tại Trung Quốc” xâm nhập quân đội Mỹ

(Dân trí) - Một người đàn ông Mỹ đã bị cáo buộc tội lừa đảo sau khi bán hơn 20 triệu USD quần áo và thiết bị quân sự giả có xuất xứ từ Trung Quốc cho Bộ Quốc phòng Mỹ.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 10:40

Tổng thống Putin từ chối bán “rồng lửa” S-400 cho Iran?
Tổng thống Putin từ chối bán “rồng lửa” S-400 cho Iran?

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin được cho là đã từ chối không bán hệ thống phòng không S-400 cho Iran do quan ngại động thái này có thể gây thêm “sóng gió” tại Trung Đông.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 10:02

Tổng thống Putin thông qua dự luật ngừng hiệp ước hạt nhân INF với Mỹ
Tổng thống Putin thông qua dự luật ngừng hiệp ước hạt nhân INF với Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin đã trình lên Quốc hội nước này dự luật về việc Nga ngừng hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) với Mỹ.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 09:59

Vũ khí của Mỹ có thế "hứng đòn" vì lệnh cấm đất hiếm của Trung Quốc
Vũ khí của Mỹ có thế "hứng đòn" vì lệnh cấm đất hiếm của Trung Quốc

(Dân trí) - Nếu ban hành lệnh cấm xuất khẩu đất hiếm, Trung Quốc có thể gây tổn thất lớn cho ngành công nghiệp vũ khí của Mỹ mà không cần nổ một phát súng nào.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 09:51

Trung Quốc nói Mỹ đang “đùa với lửa” tại eo biển Đài Loan
Trung Quốc nói Mỹ đang “đùa với lửa” tại eo biển Đài Loan

(Dân trí) - Một quan chức Trung Quốc nói rằng các hành động của Mỹ ở eo biển Đài Loan là “đùa với lửa” và đang gây tổn hại tới quan hệ Mỹ-Trung.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 07:32

Mỹ cáo buộc Iran tấn công tàu chở dầu tại vùng Vịnh để tăng giá dầu thô
Mỹ cáo buộc Iran tấn công tàu chở dầu tại vùng Vịnh để tăng giá dầu thô

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ đã cáo buộc Iran tấn công các tàu dầu ngoài khơi UAE vì muốn tăng giá mặt hàng này trên toàn thế giới.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 07:30

Mỹ dọa hành động quân sự với Iran nếu bị tấn công
Mỹ dọa hành động quân sự với Iran nếu bị tấn công

(Dân trí) - Quan chức cấp cao của Mỹ về Iran cảnh báo sẽ đáp trả bằng hành động quân sự nếu các lợi ích của Washington tại Trung Đông bị Tehran tấn công.

Thứ sáu, 31/05/2019 - 07:14

Vì sao Trung Quốc sẽ không “nổ phát súng” đất hiếm trong thương chiến với Mỹ?
Vì sao Trung Quốc sẽ không “nổ phát súng” đất hiếm trong thương chiến với Mỹ?

(Dân trí) - Giới quan sát nhận định Trung Quốc có thể có lý do để không biến đất hiếm thành “vũ khí” trong cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Thứ năm, 30/05/2019 - 09:42

Cận cảnh nơi Nga sản xuất hàng loạt “bóng ma bầu trời” Su-57
Cận cảnh nơi Nga sản xuất hàng loạt “bóng ma bầu trời” Su-57

(Dân trí) - Một kênh truyền hình Nga đã công bố đoạn video ghi lại dây chuyền lắp ráp Su-57 trong bối cảnh Moscow đã lên kế hoạch sản xuất hàng loạt máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5.

Thứ năm, 30/05/2019 - 09:37