Canada bắt cựu cơ trưởng lái máy bay 17 năm nghi dùng bằng giả

Một cựu cơ trưởng hàng không đang phải đối mặt với các cáo buộc gian lận sau khi bị nghi ngờ đã thực hiện hàng trăm chuyến bay trong gần 17 năm mà không có giấy phép cần thiết, theo cảnh sát vùng Peel (Canada).

Geoffrey Wall, 59 tuổi, cư trú tại thành phố Barrie, tỉnh Ontario, bị bắt ngày 1/6 sau một cuộc điều tra gian lận phức tạp mang tên "Dự án Icarus”, Phó Cảnh sát trưởng Nick Milinovich thông báo tại cuộc họp báo hôm 9/6.

Wall bắt đầu sự nghiệp bay vào năm 1998 và được thăng chức cơ trưởng vào năm 2009. Theo cảnh sát, từ thời điểm đó ông phải có Giấy phép Phi công Vận tải Hàng không (ATPL) để làm cơ trưởng, nhưng ông bị cáo buộc là không sở hữu giấy phép này.

Cảnh sát cáo buộc Wall đã sử dụng các giấy phép phi công giả để đánh lừa hãng bay Air Canada và Cơ quan Giao thông Canada (Transport Canada) trong thời gian làm cơ trưởng, đồng thời tìm cách che giấu hành vi này thông qua một báo cáo sai sự thật gửi cho cảnh sát.

Wall bị truy tố các tội danh gồm gian lận trên 5.000 CAD, gây cản trở hoạt động điều tra, 2 tội sử dụng tài liệu giả mạo và 3 tội tàng trữ dấu hiệu nhận diện giả, theo thông cáo của cảnh sát Peel.

“Điều này giống như một người được cấp phép hành nghề bác sĩ gia đình nhưng lại thực hiện phẫu thuật não trong phòng khám của mình”, ông Milinovich nói.

Cảnh sát cho biết cuộc điều tra bắt đầu vào tháng 1 sau khi Transport Canada xem xét lại hồ sơ cấp phép và hành vi của một cơ trưởng hàng không thương mại.

Các bất thường đã được phát hiện trong những tài liệu mà Wall nộp cho Transport Canada trong một cuộc đánh giá nghiệp vụ định kỳ tại sân bay Pearson vào năm ngoái.

Từ năm 2009 đến năm 2025, Wall đã điều khiển hơn 900 chuyến bay nội địa và quốc tế, vận chuyển hàng chục nghìn hành khách trên các máy bay Boeing 767, 777 và 787, đồng thời nhận tổng tiền lương gần 3 triệu CAD, theo cảnh sát.

Trong sự nghiệp kéo dài 27 năm, Wall còn giữ nhiều vị trí trong Hiệp hội Phi công Air Canada, bao gồm chức Chủ tịch Hội đồng Điều hành Trung ương, cơ quan quản lý cao nhất của hiệp hội.

Ông Nando Iannicca, Chủ tịch Hội đồng Dịch vụ Cảnh sát Peel, cho rằng các cáo buộc nhằm vào Wall đặc biệt đáng lo ngại do quy mô của vụ việc và nguy cơ làm suy giảm niềm tin của công chúng.

“Những cáo buộc trong vụ việc này cho thấy một nỗ lực có chủ đích nhằm lách các hệ thống được thiết kế để bảo vệ an toàn công cộng”, ông nói.

Tuy nhiên, Air Canada cho biết trong một tuyên bố hôm 8/6 rằng mặc dù hãng rất nghiêm túc với vụ việc, nhưng an toàn bay không bị ảnh hưởng.

Hãng cho biết các phi công đều phải trải qua kiểm tra năng lực bay 6 tháng một lần. Ngoài ra, mỗi năm họ còn phải thực hiện một chuyến bay kiểm tra với giám khảo được Transport Canada chứng nhận.

Air Canada khẳng định Wall đã được đào tạo đầy đủ, sở hữu giấy phép phi công thương mại hợp lệ và luôn thể hiện năng lực chuyên môn ở mức cao trong các khóa huấn luyện định kỳ bắt buộc.

Khi được hỏi liệu hành vi bị cáo buộc của Wall có làm ảnh hưởng tới an toàn hàng không hay không, Phó Cảnh sát trưởng Milinovich cho rằng các yêu cầu cấp phép tồn tại vì những lý do rất cụ thể.

“Khi chúng ta vi phạm những yêu cầu đó, và đặc biệt là khi khai báo sai về trình độ của mình, theo tôi đó là một vấn đề an toàn", ông nói.

Air Canada cho biết ngay sau khi phát hiện Wall không có ATPL, loại giấy phép bắt buộc đối với cơ trưởng điều khiển các máy bay cỡ lớn của các hãng hàng không Canada, hãng đã đình chỉ ông khỏi nhiệm vụ bay và báo cáo vụ việc cho Transport Canada.

Theo cảnh sát, Wall đã nghỉ hưu vào năm ngoái, trước khi cuộc rà soát của Transport Canada cũng như cuộc điều tra của cảnh sát bắt đầu. Air Canada cho hay cuộc kiểm tra toàn bộ đội ngũ phi công của hãng không phát hiện thêm trường hợp vi phạm tương tự. 

Phát biểu với báo giới, Bộ trưởng Giao thông Canada Steven MacKinnon cho biết chính phủ liên bang sẽ xem xét vụ việc và thực hiện bất kỳ cải thiện cần thiết nào.

Chuyên gia tư vấn an toàn hàng không Keith Mackey cho biết với các chứng chỉ mà Wall sở hữu, ông hoàn toàn có thể hợp pháp đảm nhiệm vị trí cơ phó, nhưng không đủ điều kiện làm cơ trưởng.