Bị Mỹ và châu Âu "quay lưng", Trung Quốc cần châu Phi hơn bao giờ hết

Dân trí Trong bối cảnh các nhà tài trợ truyền thống lớn của châu Phi như châu Âu và Mỹ đang bận đối phó với đại dịch Covid-19, Trung Quốc tìm cách khẳng định vai trò là lãnh đạo toàn cầu về y tế.
>>Châu Phi phản đối Trung Quốc phân biệt đối xử công dân
>>Những người châu Phi bị dồn vào cảnh không nhà ở Trung Quốc
>>Tranh cãi quốc gia châu Phi đổi bô-xít lấy tiền xây đường từ Trung Quốc

Bị Mỹ và châu Âu quay lưng, Trung Quốc cần châu Phi hơn bao giờ hết - 1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại cuộc họp trực tuyến Đại hội đồng Y tế Thế giới. (Ảnh: Reuters)

Trong bài phát biểu tại cuộc họp trực tuyến Đại hội đồng Y tế Thế giới đầu tuần này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã hướng trọng tâm bài phát biểu của mình vào việc củng cố mối quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và châu Phi giữa lúc Bắc Kinh vấp phải làn sóng chỉ trích của phương Tây vì đại dịch Covid-19.

Ông Tập cho biết, Trung Quốc cam kết đóng góp 2 tỷ USD cho WHO trong vòng 2 năm tới để hỗ trợ các nước đang phát triển. Trong bài phát biểu, ông Tập cũng đề cập đến mối quan hệ giữa Trung Quốc và châu Phi với việc Trung Quốc đã hỗ trợ điều trị cho khoảng 200 triệu người dân châu Phi trong hơn 70 năm qua. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cam kết sẽ hỗ trợ 30 bệnh viện ở châu Phi, thành lập một cơ quan y tế xuyên châu Phi và đảm bảo người dân ở đây sẽ được tiếp cận nguồn vắc xin ngừa Covid-19 giá rẻ sau khi thế giới tìm ra.

Những cam kết của ông Tập không được cho là nhằm có được sự ủng hộ từ châu Phi ở thời điểm quan trọng trong mối quan hệ giữa Trung Quốc và lục địa này. Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng trở nên bị cô lập vì đại dịch Covid-19, bài phát biểu của ông Tập cho thấy tầm quan trọng của châu Phi đối với Trung Quốc.

Đồng minh ngoại giao quan trọng

Mối quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và châu Phi manh nha từ giữa thế kỷ 20 khi Trung Quốc lập quan hệ ngoại giao với các quốc gia mới giành độc lập trong một nỗ lực để giành vị thế lãnh đạo thế giới các nước đang phát triển, cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ và Liên Xô.

Kể từ đó, châu Phi đã cho thấy tầm quan trọng ngoại giao với Bắc Kinh. Khi Trung Quốc đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ phương Tây, các nước châu Phi đứng về phía Bắc Kinh. Năm 2008, khi các nước phương Tây tẩy chay Thế vận hội Bắc Kinh, các nước châu Phi tiếp tục ủng hộ sự kiện này. Gần đây hơn, khi Mỹ gây sức ép lên tập đoàn viễn thông Huawei của Trung Quốc, một số nước châu Phi trong đó có Kenya, Nam Phi vẫn chào đón sự hiện diện của công ty này.

Bị Mỹ và châu Âu quay lưng, Trung Quốc cần châu Phi hơn bao giờ hết - 2

Trung Quốc đầu tư mạnh vào châu Phi. (Ảnh minh họa: Huawei)

“Mỗi khi Mỹ hay phương Tây gia tăng chỉ trích Trung Quốc, chính phủ Trug Quốc lại quay sang các đồng minh lâu năm ở châu Phi. Bắc Kinh cần các đối tác châu Phi để thúc đẩy hình ảnh một Trung Quốc không hề bị cô lập”, Lina Benabdallah, Phó giáo sư về chính trị chuyên nghiên cứu về quan hệ Trung Quốc - châu Phi tại Đại học Wake Forest, nhận định.

Khi Mỹ ra sức đổ lỗi cho Bắc Kinh về đại dịch Covid-19, sự ủng hộ của châu Phi một lần nữa là yếu tố quan trọng để Bắc Kinh đáp trả cáo buộc của phương Tây và đóng vai trò lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực y tế.

Hồi tháng 3 và tháng 4 năm nay, Trung Quốc đã xuất khẩu khoảng 10 tỷ USD vật tư y tế, trong đó có 28 triệu khẩu trang hỗ trợ ứng phó Covid-19. Thế giới đã có những phản ứng trái chiều về “ngoại giao khẩu trang” của Bắc Kinh. Trong khi châu Âu lo ngại đây là cách để Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng chính trị, các chính phủ châu Phi vẫn hoan nghênh sự hỗ trợ này.

Đây không phải lần đầu tiên Trung Quốc hỗ trợ châu Phi đối phó với khủng hoảng y tế. Tháng 11/2014, Bắc Kinh đã hỗ trợ 123 triệu USD ứng phó đại dịch Ebola. Con số này vẫn tương đối thấp so với hơn 3,6 tỷ USD mà Mỹ, Anh và Đức đã hỗ trợ tính đến tháng 12/2015. Tuy nhiên, vào thời điểm mà Mỹ và hàng loạt nước châu Âu đang chật vật đối phó với đại dịch Covid-19, một số nước châu Phi gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hoan nghênh hỗ trợ từ Trung Quốc.

Những dấu hiệu rạn nứt

Bị Mỹ và châu Âu quay lưng, Trung Quốc cần châu Phi hơn bao giờ hết - 3
Người châu Phi ở Quảng Châu bị phân biệt đối xử. (Ảnh: Mirror)

Bất chấp những nỗ lực của Bắc Kinh, những tác động trực tiếp của đại dịch Covid-19 lên đời sống của người dân châu Phi đang bộc lộ những rạn nứt trong mối quan hệ giữa Trung Quốc và châu Phi.

Hồi tháng 4, các bộ trưởng châu Phi đã đề nghị G20 hỗ trợ gói ngân sách khẩn cấp trị giá 100 tỷ USD, trong đó có 44 tỷ USD hoãn hoặc xóa nợ. Trung Quốc, nước được cho là đang nắm giữ 1/5 số nợ của châu Phi, nói rằng họ cũng sẽ làm như các nước G20 khác và không có bất cứ ưu đãi nào với các đối tác lâu năm.

Tuy nhiên, mối đe dọa lớn nhất đến mối quan hệ Trung Quốc - châu Phi là khi chỉ xuất hiện vào tháng 4 khi xuất hiện những hình ảnh cho thấy công dân châu Phi sinh sống tại Quảng Châu, Trung Quốc bị buộc xét nghiệm và cách ly bất kể lịch sử đi lại ra sao. Nhiều người rơi vào tình cảnh vô gia cư vì các khách sạn, nhà nghỉ từ chối phục vụ vì cho rằng người châu Phi là nguồn gốc khiến dịch Covid-19 lây lan.

Một nhóm đại sứ châu Phi đã gửi một lá thư cho Bắc Kinh thể hiện sự bức xúc chưa từng thấy. Dù chính phủ Trung Quốc đã nhanh chóng vào cuộc để dập tắt cuộc khủng hoảng ngoại giao, song vẫn không thể làm nguôi ngoai sự tức giận ở châu Phi. Các bộ trưởng Nigeria đã đề xuất các biện pháp trả đũa như điều tra tình trạng pháp lý của toàn bộ người Trung Quốc ở nước này.

“Đối xử không tốt với người châu Phi tại Quảng Châu là vết nhơ trong quan hệ Trung Quốc-châu Phi. Bằng việc tập trung vào châu Phi, ông Tập Cận Bình dường như muốn gửi tín hiệu tới người dân châu Phi rằng châu Phi là ưu tiên của Trung Quốc”, nhà phân tích Eguegu nhận định.

Minh Phương
Tổng hợp

MỚI NHẤT
Ấn Độ cáo buộc quân Trung Quốc chặn đường tuần tra, gây đụng độ ở biên giới
Ấn Độ cáo buộc quân Trung Quốc chặn đường tuần tra, gây đụng độ ở biên giới

(Dân trí) - Ấn Độ đã cáo buộc các quân nhân Trung Quốc chặn đường thực hiện các cuộc tuần tra ở khu vực biên giới tranh chấp chủ quyền dẫn tới xô xát giữa 2 bên trong tháng qua.

Thứ sáu, 22/05/2020 - 07:50

Trung Quốc sắp ra luật an ninh với Hong Kong, Mỹ cảnh báo hành động mạnh mẽ
Trung Quốc sắp ra luật an ninh với Hong Kong, Mỹ cảnh báo hành động mạnh mẽ

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ phản ứng mạnh mẽ nếu Trung Quốc thông qua luật an ninh quốc gia mới với Hong Kong.

Thứ sáu, 22/05/2020 - 07:42

Trung Quốc dọa trả đũa nếu Mỹ thông qua luật trừng phạt vì Covid-19
Trung Quốc dọa trả đũa nếu Mỹ thông qua luật trừng phạt vì Covid-19

(Dân trí) - Bắc Kinh cảnh báo sẽ có các biện pháp đáp trả nếu Mỹ thông qua dự luật nhằm trừng phạt Trung Quốc về cách ứng phó đại dịch Covid-19.

Thứ sáu, 22/05/2020 - 06:27

Mỹ tuyên bố rút khỏi Hiệp ước bầu trời mở với Nga, NATO họp khẩn
Mỹ tuyên bố rút khỏi Hiệp ước bầu trời mở với Nga, NATO họp khẩn

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở, một hiệp ước về kiểm soát vũ khí có sự tham gia của Mỹ và Nga, với cáo buộc Moscow đã vi phạm thỏa thuận này.

Thứ sáu, 22/05/2020 - 06:25

Vì sao truy tìm nguồn gốc virus SARS-CoV-2 giống như “mò kim đáy bể“?
Vì sao truy tìm nguồn gốc virus SARS-CoV-2 giống như “mò kim đáy bể“?

Chúng ta có thể phải chấp nhận sự thật rằng nguồn gốc dịch Covid-19 sẽ mãi là bí ẩn bởi những bằng chứng quan trọng đã bị bỏ lỡ.

Thứ năm, 21/05/2020 - 09:40

Dàn “chim sắt” của Mỹ phô diễn uy lực bất chấp dịch Covid-19
Dàn “chim sắt” của Mỹ phô diễn uy lực bất chấp dịch Covid-19

(Dân trí) - Mỹ điều động các máy bay vận tải C-130J và máy bay CV-22 phô diễn uy lực tại Nhật Bản nhằm gửi thông điệp tới các đối thủ ở khu vực rằng họ luôn sẵn sàng triển khai lực lượng bất chấp dịch Covid-19.

Thứ năm, 21/05/2020 - 09:37

Quan chức Nhật Bản từ chức vì chơi mạt chược ăn tiền giữa dịch Covid-19
Quan chức Nhật Bản từ chức vì chơi mạt chược ăn tiền giữa dịch Covid-19

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Nhật Bản phải xin từ chức sau ông bị phát hiện chơi mạt chược ăn tiền và phớt lờ quy tắc giãn cách xã hội chống Covid-19.

Thứ năm, 21/05/2020 - 07:48

“Miễn dịch cộng đồng” xa vời, Thụy Điển có tỉ lệ tử vong đáng báo động
“Miễn dịch cộng đồng” xa vời, Thụy Điển có tỉ lệ tử vong đáng báo động

(Dân trí) - Một nghiên cứu cho thấy mục tiêu đạt “miễn dịch cộng đồng” của Thụy Điển có thể còn khá lâu mới đạt được, trong khi tỉ lệ tử vong trên đầu người của nước này đang cao nhất châu Âu trong tuần qua.

Thứ năm, 21/05/2020 - 07:17

Ông Trump “phản pháo” Trung Quốc về cáo buộc bôi nhọ
Ông Trump “phản pháo” Trung Quốc về cáo buộc bôi nhọ

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng lẽ ra Trung Quốc đã có thể “dễ dàng” ngăn chặn đại dịch Covid-19, đồng thời cáo buộc Bắc Kinh phát động chiến tranh thông tin để trốn tránh trách nhiệm.

Thứ năm, 21/05/2020 - 04:57

Bất chấp Covid-19, hàng chục nghìn người Anh đi biển vào ngày nóng nhất năm
Bất chấp Covid-19, hàng chục nghìn người Anh đi biển vào ngày nóng nhất năm

(Dân trí) - Hàng chục nghìn người Anh đã đổ xô ra các bãi biển trên khắp cả nước trong ngày nóng nhất năm tính tới thời điểm này, bất chấp dịch bệnh Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp.

Thứ năm, 21/05/2020 - 04:53

Ông Joe Biden sẽ không phải là một Obama thứ 2
Ông Joe Biden sẽ không phải là một Obama thứ 2

Theo Wall Street Journal, nếu trở thành Tổng thống Mỹ, ông Joe Biden sẽ tập trung vào các chính sách về khí hậu nhưng khó có cơ hội quay lại đàm phán các FTA hay JCPOA.

Thứ năm, 21/05/2020 - 04:11

Thượng viện Mỹ thông qua dự luật có thể “cấm cửa” công ty Trung Quốc
Thượng viện Mỹ thông qua dự luật có thể “cấm cửa” công ty Trung Quốc

(Dân trí) - Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật có thể ngăn các công ty Trung Quốc niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ nếu họ không tuân thủ các tiêu chuẩn về kiểm toán của Washington.

Thứ năm, 21/05/2020 - 03:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Vỡ 2 đập, bang của Mỹ gặp thảm họa "500 năm có một"
Vỡ 2 đập, bang của Mỹ gặp thảm họa "500 năm có một"

(Dân trí) - Hai con đập cùng lúc vỡ đã khiến bang Michigan, Mỹ đối điện với thảm họa được ước tính là 500 năm mới xảy ra một lần.

Thứ năm, 21/05/2020 - 02:57

CDC Mỹ chi 3,9 triệu USD cho hoạt động chống Covid-19 tại Việt Nam
CDC Mỹ chi 3,9 triệu USD cho hoạt động chống Covid-19 tại Việt Nam

(Dân trí) - Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đã cam kết cấp 3,9 triệu USD cho các hoạt động về Covid-19 của trung tâm này tại Việt Nam.

Thứ năm, 21/05/2020 - 02:29

Mỹ cáo buộc Trung Quốc gây hấn ở biên giới với Ấn Độ
Mỹ cáo buộc Trung Quốc gây hấn ở biên giới với Ấn Độ

(Dân trí) - Mỹ cáo buộc Trung Quốc đang có các động thái hung hăng ở khu vực biên giới với Ấn Độ tương tự cách Bắc Kinh đang áp dụng ở Biển Đông.

Thứ năm, 21/05/2020 - 02:19

Mỹ lên án hành vi “bắt nạt” của Trung Quốc ở Biển Đông
Mỹ lên án hành vi “bắt nạt” của Trung Quốc ở Biển Đông

(Dân trí) - Lầu Năm Góc cho biết lực lượng vũ trang Trung Quốc đã có các cuộc chạm trán “nguy hiểm” với quân đội Mỹ trên Biển Đông trong khi đại dịch Covid-19 bùng phát toàn cầu.

Thứ năm, 21/05/2020 - 02:05

Iraq tuyên bố bắt giữ thủ lĩnh tối cao mới của IS
Iraq tuyên bố bắt giữ thủ lĩnh tối cao mới của IS

(Dân trí) - Giới chức Iraq cho biết đã bắt giữ kẻ được tin là thủ lĩnh tối cao mới của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), người kế nhiệm của Abu Bakr Al-Baghdadi.

Thứ năm, 21/05/2020 - 01:48

Mỹ tính lập dàn “mắt thần” theo dõi vũ khí siêu thanh Nga - Trung
Mỹ tính lập dàn “mắt thần” theo dõi vũ khí siêu thanh Nga - Trung

(Dân trí) - Mỹ lên kế hoạch phóng hàng trăm vệ tinh có khả năng theo dõi vũ khí siêu thanh của Nga và Trung Quốc lên quỹ đạo trong 5 năm tới.

Thứ năm, 21/05/2020 - 11:29

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ: Quan hệ Việt - Mỹ sẽ còn phát triển mạnh mẽ
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ: Quan hệ Việt - Mỹ sẽ còn phát triển mạnh mẽ

(Dân trí) - Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Keith Krach cho biết ông tin tưởng rằng mối quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Thứ năm, 21/05/2020 - 11:23

Mỹ phê duyệt thỏa thuận 180 triệu USD bán ngư lôi cho Đài Loan
Mỹ phê duyệt thỏa thuận 180 triệu USD bán ngư lôi cho Đài Loan

(Dân trí) - Mỹ đã lên kế hoạch bán 18 ngư lôi trị giá 180 triệu USD cho Đài Loan, bất chấp cảnh báo từ Trung Quốc.

Thứ năm, 21/05/2020 - 10:06

Nhà Trắng ra báo cáo 20 trang chỉ trích Trung Quốc
Nhà Trắng ra báo cáo 20 trang chỉ trích Trung Quốc

(Dân trí) - Báo cáo dài 20 trang của Nhà Trắng chỉ trích hàng loạt chính sách của Trung Quốc từ thương mại, quân sự đến ứng phó dịch Covid-19.

Thứ năm, 21/05/2020 - 09:46

Nhà khoa học Mỹ bị sa thải nghi vì chống lệnh sửa dữ liệu Covid-19
Nhà khoa học Mỹ bị sa thải nghi vì chống lệnh sửa dữ liệu Covid-19

(Dân trí) - Nhà khoa học Rebekah Jones cho biết bà đã bị Thống đốc bang Florida Ron DeSantis sa thải nghi vì từ chối sửa dữ liệu Covid-19 nhằm “ủng hộ kế hoạch mở cửa trở lại” bang này.

Thứ năm, 21/05/2020 - 09:08

Cựu Tổng thống Hàn Quốc đối mặt 35 năm tù vì cáo buộc tham nhũng
Cựu Tổng thống Hàn Quốc đối mặt 35 năm tù vì cáo buộc tham nhũng

(Dân trí) - Các công tố viên Hàn Quốc đã đề nghị án tù 35 năm với cựu Tổng thống Park Geun-hye liên quan tới hàng loạt cáo buộc tham nhũng, lạm dụng quyền lực.

Thứ năm, 21/05/2020 - 08:25

Bộ trưởng Y tế Bolivia bị bắt vì nghi “thổi giá” 179 máy thở nhập khẩu
Bộ trưởng Y tế Bolivia bị bắt vì nghi “thổi giá” 179 máy thở nhập khẩu

(Dân trí) - Bộ trưởng Y tế Bolivia Marcelo Navajas bị bắt vì nghi ngờ có liên quan tới vụ đội giá mua 179 máy thở điều trị Covid-19 từ Tây Ban Nha.

Thứ năm, 21/05/2020 - 08:00