Báo Mỹ hé lộ đàm phán trao đổi lãnh thổ và lập vùng phi quân sự cho Ukraine

Nhà báo David Ignatius của báo Washington Post, trích dẫn các nguồn tin ngày 10/12 cho biết, các quan chức Ukraine và phương Tây đã thảo luận về việc “trao đổi lãnh thổ” giữa Moscow và Kiev, cũng như một khu vực phi quân sự rộng lớn dọc tiền tuyến, khi xem xét một thỏa thuận hòa bình tiềm năng dễ chấp nhận hơn đối với Kiev.

Theo lời các quan chức Mỹ, Ukraine và châu Âu, “một thỏa thuận hòa bình dường như đang đến gần hơn”.

Trong khi đó, một quan chức Ukraine nói với ông Ignatius rằng các cuộc đàm phán “còn lâu mới kết thúc”. Cụ thể, các cuộc đàm phán đang được tiến hành dựa trên 3 văn kiện gồm một kế hoạch hòa bình, các đảm bảo an ninh và một gói phục hồi kinh tế cho Kiev.

Theo ông Ignatius, một ý tưởng tập trung vào việc thiết lập khu vực phi quân sự chạy dọc theo giới tuyến từ vùng Donetsk về phía Zaporizhzhia và vùng Kherson, trong đó cấm vũ khí hạng nặng ở khu vực hậu phương sâu hơn. Đường ranh giới này sẽ được “giám sát chặt chẽ, giống như khu phi quân sự chia cắt Hàn Quốc và Triều Tiên”.

Mặt khác, các nguồn tin cho biết “trao đổi lãnh thổ” giữa Moscow và Kiev là “một phần không thể tránh khỏi của thỏa thuận”, trong đó các cuộc đàm phán được tiến hành để vạch ra các đường biên giới mới. Theo các nguồn tin, các quan chức Mỹ cho biết Ukraine có khả năng sẽ mất phần lớn Donbass và nên nhượng bộ ngay bây giờ để tránh thêm thương vong.

Ông Ignatius cho rằng 2 vấn đề này dường như là sự thỏa hiệp để giúp thỏa thuận trở nên “dễ chấp nhận hơn” đối với Tổng thống Zelensky, nhà lãnh đạo đã công khai bác bỏ việc nhượng bộ lãnh thổ.

Washington được cho là đã gây sức ép đáng kể lên Ukraine và Tổng thống Zelensky để thúc đẩy đề xuất nhượng bộ lãnh thổ, mặc dù Ukraine nhiều lần khẳng định việc nhượng bộ lãnh thổ là một lằn ranh đỏ.

Theo thỏa thuận được đàm phán, Ukraine được cho là có thể gia nhập EU sớm nhất vào năm 2027, và Washington tin rằng Ukraine có thể vượt qua sự phản đối từ Hungary.

Về các đảm bảo an ninh, Mỹ dự kiến ​​cung cấp cho Ukraine những đảm bảo tương tự NATO, trong khi EU cũng đưa ra những cam kết tương tự. Kiev được cho là muốn Quốc hội Mỹ phê chuẩn thỏa thuận này. Trong khi đó, các cuộc đàm phán về quy mô cuối cùng của quân đội Ukraine vẫn tiếp diễn.

Ukraine đề xuất ngừng bắn một phần, Nga lên tiếng 

Nga cho rằng Ukraine cố gắng dàn xếp một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời mà không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột.

"Tổng thống Zelensky và những người chủ chiến từ Anh và EU đang cố gắng đưa ra một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời mà không giải quyết được tất cả các vấn đề quan trọng còn tồn đọng và không mang lại một giải pháp hòa bình lâu dài", Đặc phái viên của Tổng thống Nga, ông Kirill Dmitriev, bình luận hôm 10/12.

Nhà đàm phán cấp cao của Nga trích dẫn tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump sau hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ ở Alaska hồi đầu năm nay rằng, mục tiêu của các cuộc đàm phán là một thỏa thuận hòa bình toàn diện chứ không phải chỉ là "một thỏa thuận ngừng bắn đơn thuần".

Điện Kremlin cho biết Nga vẫn tập trung vào việc tìm kiếm một giải pháp ngoại giao lâu dài.

“Một nền hòa bình ổn định, được đảm bảo và lâu dài, đạt được thông qua việc ký kết các văn kiện phù hợp, là ưu tiên tuyệt đối của Nga, chứ không phải là một lệnh ngừng bắn”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên hôm 10/12, khi được hỏi về lời kêu gọi “ngừng bắn năng lượng” của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Trước đó, trả lời phỏng vấn ngày 9/12, Tổng thống Zelensky nêu rõ, Ukraine sẽ sẵn sàng thiết lập một lệnh ngừng bắn nhằm vào hạ tầng năng lượng với Nga nếu Moscow đồng ý với sáng kiến như vậy.

Ông cho biết, lực lượng Nga tiếp tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Do một số lượng lớn cơ sở năng lượng bị hư hại trong những cuộc tấn công này, việc cắt điện luân phiên theo giờ được áp dụng trên toàn quốc mỗi ngày.

Hồi tháng 3, sau các cuộc đàm phán giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump, Ukraine và Nga đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn liên quan đến năng lượng. Tuy nhiên, hai bên cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận.

Nga từ lâu đã nhấn mạnh một nền hòa bình ổn định nhằm loại bỏ các nguyên nhân gốc rễ của xung đột, lập luận rằng bất kỳ lệnh ngừng bắn tạm thời nào cũng sẽ cho Kiev thời gian để tái vũ trang với nhận sự giúp đỡ của các nước phương Tây.