Báo Anh viết về những bất cập của chương trình thực tập sinh Việt tại Nhật Bản

Dân trí Ngày càng nhiều thanh niên Việt Nam chọn con đường sang Nhật Bản để trở thành thực tập sinh với kỳ vọng có thể đổi đời. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng những thanh niên này cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro khi làm việc tại nơi đất khách quê người, trong bối cảnh Nhật Bản sắp thay đổi luật lao động.
>>Nhật Bản điều tra vụ thực tập sinh Việt Nam tố bị lừa dọn phóng xạ ở Fukushima

 

Báo Anh viết về những bất cập của chương trình thực tập sinh Việt tại Nhật Bản - 1

Lao động Việt Nam tại Nhật Bản đón năm mới tại một nhà thờ Công giáo hồi tháng 2 (Ảnh: Reuters)

Khi một cô gái trẻ người Việt Nam hồi cuối năm ngoái phát hiện ra cô đã có bầu sau khi tới Nhật Bản theo diện thị thực “thực tập sinh kỹ thuật”, cô có 2 lựa chọn: Phá thai hoặc trở về Việt Nam.

Tuy nhiên, nếu chọn trở về quê nhà, cô sẽ không thể trả được khoản nợ 10.000 USD cô vay để trả cho công ty tuyển dụng lao động. “Cô ấy cần phải được ở lại để trả nợ”, Shiro Sasaki, tổng thư ký của Liên minh Công nhân Zentoitsu trả lời Reuters. Ông Sasaki cho biết tình trạng này khá phổ biến.

Sang Nhật Bản lao động với kỳ vọng sẽ nhận được đồng lương cao, nhưng lại bị đè nặng bởi gánh nặng nợ nần, lao động Việt Nam, một trong những nhóm lao động nước ngoài tăng trưởng mạnh nhất ở Nhật Bản, dường như sẽ trở thành nhóm đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi luật lao động mới chuẩn bị có hiệu lực vào tháng 4.

“Số lượng thực tập sinh từ Trung Quốc đã giảm dần khi mức lương trong nước tăng lên vì tăng trưởng kinh tế, trong khi đó tại Việt Nam, nhu cầu ra nước ngoài làm việc có dấu hiệu gia tăng”, ông Futaba Ishizuka, nhà nghiên cứu tại Viện nghiên cứu các nền kinh tế đang phát triển trả lời Reuters.

Chương trình thực tập sinh bắt đầu từ năm 1993 với mục đích đào tạo kỹ năng cho các lao động từ các nước đang phát triển. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, đã có một số báo cáo cho thấy mặt trái của chương trình liên quan tới vấn đề như lương bổng thấp, điều kiện lao động không đảm bảo.

Một trong số những vụ việc gây “nhức nhối”  là khi 4 công ty Nhật Bản bị phát hiện điều thực tập sinh Việt Nam làm việc khử nhiễm phóng xạ tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011. Hai công ty cũng bị cáo buộc trả lương không thỏa đáng và bị cấm tuyển dụng tu nghiệp sinh trong 5 năm trong khi các công ty khác bị Bộ Tư pháp Nhật Bản cảnh báo.

Một khảo sát của Bộ Lao động Nhật Bản công bố hồi giữa năm ngoái cho thấy hơn 70% các bên sử dụng lao động tu nghiệp từ nước ngoài vi phạm quy định, trong đó phổ biến nhất là làm việc quá giờ và các quy tắc an toàn lao động. Trong khi đó, trung bình có 66% công ty trên toàn Nhật Bản cũng vi phạm các quy định nói trên.

Ngoài ra, Reuters dẫn lời các chuyên gia cho biết một số công ty có điều kiện làm việc quá khắt khe đã dẫn tới hơn 7.000 tu nghiệp sinh bỏ việc trong năm 2017 với gần một nửa trong số đó tới từ Việt Nam. Nhiều người đã bị các tổ chức môi giới lao động mờ ám ở quê nhà lừa đảo, hứa hẹn rằng sẽ giúp làm giấy tờ giả để có công việc với mức lương cao hơn.  

Do quy định của chương trình tu nghiệp không cho phép thực tập sinh chuyển việc, nên việc nghỉ việc đồng nghĩa với việc người lao động mất đi tư cách thị thực hợp pháp. Một số người tìm đến các mái ấm do các tổ chức phi lợi nhuận vận hành, hoặc yêu cầu công đoàn trợ giúp. Số còn lại tham gia vào thị trường lao động chợ đen.

Theo ông Shigeru Yamashita, người đứng đầu Hiệp hội tương trợ Việt Nam tại Nhật Bản cho biết rằng nếu các lao động Việt Nam hồi hương, họ sẽ không thể trả nợ với đồng lương ở quê nhà. Vì vậy, họ phải ra thị trường chợ đen để tìm việc.  

Luật lao động mới

Báo Anh viết về những bất cập của chương trình thực tập sinh Việt tại Nhật Bản - 2

Một tu nghiệp sinh Việt Nam làm việc tại một công ty dệt kim tại Nhật Bản (Ảnh: Reuters)

Từ tháng 4 năm nay, Nhật Bản sẽ đưa vào hiệu lực luật mới cho phép 345.000 lao động phổ thông mới vào Nhật Bản trong khoảng thời gian 5 năm tại 14 lĩnh vực như xây dựng và điều dưỡng, những ngành mà Nhật Bản đang thiếu lao động trầm trọng. Với người lao động có tay nghề cao, họ có thể ở lại tới 5 năm nhưng không được phép mang theo gia đình.

Ngoài ra, một loại thị thực mới chỉ áp dụng cho ngành xây dựng và đóng tàu biển, cho phép các công nhân mang theo gia đình và có thể ở lại lâu hơn.

Nguyen Thi Thuy Phuong, 29 tuổi, để lại chồng và con đang ở tuổi tiểu học ở Việt Nam. Phuong sang Nhật Bản làm thực tập sinh tại một nhà máy dệt kim ở thành phố Mitsuke.

Ngành này hiện không được đưa vào chương trình tu nghiệp theo luật lao động mới do trước đó có nhiều thực tập sinh của ngành đã bị sai thải vì vi phạm quy định lao động.

Hiện thời, Phuong mong muốn rằng cô có thể mang gia đình sang và ở lại Nhật Bản nhiều hơn 3 năm. “Cuộc sống ở Nhật Bản khá tiện lợi, không khí sạch sẽ”, Phuong chia sẻ với Reuters.

Theo luật mới, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh sẽ có nhiệm vụ giám sát lao động nước ngoài mới trong khi cục Di trú của Bộ Lao động nước này sẽ trở thành cơ quan riêng biệt với quyền hạn lớn hơn vào tháng tới.

Ngày 15/3, Bộ Tư pháp Nhật Bản đã ban hành quy tắc mới yêu cầu các doanh nghiệp phải trả lương cho lao động nước ngoài ngang với lao động Nhật Bản.

Mặt khác, theo tổ chức Liên minh Tự do Dân sự Nhật Bản Hatate, một số công ty tại nước này đã bắt đầu cảnh giác hơn với mối đe dọa có thể bị mất đi các nhà đầu tư nếu bên nhà cung cấp vi phạm quyền lợi người lao động.

Mặc dù vậy, các chuyên gia cho rằng Nhật Bản dường như đang đẩy nhanh tốc độ trong việc áp dụng luật mới để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng trong bối cảnh nền dân số bị già hóa. Thêm vào đó, chính phủ Nhật cũng khẳng định luật lao động mới sẽ không trở thành chính sách nhập cư. Chính vì vậy, các chuyên gia cho rằng luật mới dường như mang tính giải quyết vấn đề thiếu hụt lao động tạm thời trong thời điểm hiện tại.

Chính quyền địa phương cũng bày tỏ mối quan ngại với việc có quá ít thời gian để chuẩn bị khi luật mới có hiệu lực quá nhanh có thể sẽ dẫn tới tình trạng người lao động nước ngoài không được hỗ trợ đầy đủ.

“Nếu thiếu một khung thích hợp để tiếp nhận lao động nước ngoài mà chỉ coi họ là để bù đắp sự thiếu hụt lao động trong nước thì chắc chắn sẽ có vấn đề lớn xảy ra”, Thống đốc tỉnh Kanagawa Cameron Yuji Kuroiwa, nhận định.

Ông Takashi Takayama, người từng chứng kiến cảnh lao động nước ngoài bị cho nghỉ việc hàng loạt và gửi về nước sau khủng hoảng tài chính năm 2008, quan ngại một viễn cảnh tương tự có thể xảy ra sau khi nhu cầu về lao động tụt giảm hậu Thế vận hội năm 2020 ở Tokyo.

Đức Hoàng

Theo Reuters

MỚI NHẤT
Ông Trump tiết lộ lý do giữ “đòn” áp thuế với Trung Quốc
Ông Trump tiết lộ lý do giữ “đòn” áp thuế với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump nói rằng Mỹ vẫn sẽ áp thuế với Trung Quốc cho đến khi ông chắc chắn Bắc Kinh tuân thủ bất kỳ thỏa thuận thương mại nào giữa hai nước.

Thứ năm, 21/03/2019 - 06:58

Rúng động bê bối 1.600 người bị quay lén trong các khách sạn tại Hàn Quốc
Rúng động bê bối 1.600 người bị quay lén trong các khách sạn tại Hàn Quốc

(Dân trí) - Khoảng 1.600 người đã bị quay lén trong các khách sạn tại Hàn Quốc và hình ảnh của họ đã được phát trực tiếp cho những khách hàng có trả phí theo dõi.

Thứ tư, 20/03/2019 - 10:48

Những phút “cân não” cuối cùng của phi công Lion Air trước khi máy bay rơi
Những phút “cân não” cuối cùng của phi công Lion Air trước khi máy bay rơi

(Dân trí) - Hai phi công lái chiếc Boeing 737 MAX của Lion Air đã phải đọc vội cuốn sổ tay hướng dẫn với hy vọng kịp thời xử lý sự cố, tuy nhiên họ đã không gặp may trước khi máy bay lao xuống biển khiến 189 người thiệt mạng.

Thứ tư, 20/03/2019 - 09:59

Thủ tướng Anh đề nghị hoãn “ly hôn” EU thêm 3 tháng
Thủ tướng Anh đề nghị hoãn “ly hôn” EU thêm 3 tháng

(Dân trí) - Thủ tướng Anh Theresa May hôm nay đã viết thư cho Liên minh châu Âu (EU) đề nghị trì hoãn việc Anh "ly hôn" khối này (Brexit) thêm 3 tháng, trong bối cảnh chỉ còn 9 ngày nữa là đến thời điểm Anh rời EU theo kế hoạch.

Thứ tư, 20/03/2019 - 09:28

Bầu cử Thái Lan trước giờ G: Đua nhau đổi tên thành Thaksin, Yingluck để dễ trúng cử
Bầu cử Thái Lan trước giờ G: Đua nhau đổi tên thành Thaksin, Yingluck để dễ trúng cử

(Dân trí) - Nhằm thu hút sự chú ý và thuyết phục nhóm đông đảo cử tri vẫn ủng hộ hai cựu thủ tướng sống lưu vong Thaksin và Yingluck Shinawatra, nhiều ứng viên đã lấy tên của anh em họ dùng trong khẩu hiệu tranh cử của mình trước thềm cuộc tổng tuyển cử ở Thái Lan vào ngày 24/3 tới.

Thứ tư, 20/03/2019 - 08:57

Cận cảnh Su-35 huyền thoại của Nga sải cánh trên bầu trời Syria
Cận cảnh Su-35 huyền thoại của Nga sải cánh trên bầu trời Syria

(Dân trí) - Một góc quay hiếm có đã ghi lại cảnh máy bay chiến đấu Su-35 của Nga hoạt động trên bầu trời Syria khi hộ tống máy bay chở Bộ trưởng Quốc phòng Nga.

Thứ tư, 20/03/2019 - 08:34

Video Nga thử nghiệm tàu ngầm “khủng” có thể mang 160 đầu đạn hạt nhân
Video Nga thử nghiệm tàu ngầm “khủng” có thể mang 160 đầu đạn hạt nhân

(Dân trí) - Một đoạn video do Bộ Quốc phòng Nga công bố đã ghi lại quá trình chạy thử nghiệm tàu ngầm lớp Borei được trang bị tới 16 tên lửa Bulava với hàng loạt đầu đạn hạt nhân.

Thứ tư, 20/03/2019 - 07:05

Cuộc đua vũ khí trí tuệ nhân tạo và những nguy cơ tiềm ẩn
Cuộc đua vũ khí trí tuệ nhân tạo và những nguy cơ tiềm ẩn

Trí tuệ nhân tạo mang lại rất nhiều giá trị cho cuộc sống loài người, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ một khi được quân sự hóa.

Thứ tư, 20/03/2019 - 05:30

Trung Quốc bất ngờ nhận cảnh báo từ Ấn Độ
Trung Quốc bất ngờ nhận cảnh báo từ Ấn Độ

Pakistan là một công cụ được Trung Quốc sử dụng để kiềm chế Ấn Độ. Bắc Kinh đã cung cấp nguồn lực vũ khí, tên lửa và thậm chí cả thiết kế vũ khí hạt nhân cho Islamabad.

Thứ tư, 20/03/2019 - 05:07

Italy mở cửa 4 cảng biển “đón” Trung Quốc, Mỹ - EU cấp tập cảnh báo
Italy mở cửa 4 cảng biển “đón” Trung Quốc, Mỹ - EU cấp tập cảnh báo

(Dân trí) - 4 cảng biển tại Italy có thể được mở cửa cho Trung Quốc đầu tư trong khuôn khổ “Sáng kiến Vành đai và Con đường”, bất chấp những lo ngại về an ninh của Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).

Thứ tư, 20/03/2019 - 04:37

Phó Chủ tịch Quốc hội Đức đòi trục xuất Đại sứ Mỹ
Phó Chủ tịch Quốc hội Đức đòi trục xuất Đại sứ Mỹ

Phó Chủ tịch Quốc hội Đức Kubicki đòi trục xuất Đại sứ Grenell khi cho rằng nhà ngoại giao Mỹ đã can thiệp vào các vấn đề chính trị của nước này.

Thứ tư, 20/03/2019 - 03:26

Phía sau tuyên bố quan trọng của Ngoại trưởng Mỹ về Biển Đông
Phía sau tuyên bố quan trọng của Ngoại trưởng Mỹ về Biển Đông

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã gửi đi thông điệp quan trọng khi đưa ra tuyên bố gây chú ý liên quan tới hiệp ước phòng vệ chung với Philippines gần đây.

Thứ tư, 20/03/2019 - 02:29

ĐÁNG QUAN TÂM
Cô gái gốc Việt tại Mỹ đối mặt 20 năm tù vì bị cáo buộc hỗ trợ IS
Cô gái gốc Việt tại Mỹ đối mặt 20 năm tù vì bị cáo buộc hỗ trợ IS

(Dân trí) - Mỹ đã bắt giữ một thiếu nữ 20 tuổi gốc Việt với cáo buộc hỗ trợ nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Nếu bị kết tội, cô có thể phải đối mặt án tù 20 năm.

Thứ tư, 20/03/2019 - 12:05

Phi công cứu máy bay Boeing 737 Max của Lion Air thoát thảm họa vào phút chót
Phi công cứu máy bay Boeing 737 Max của Lion Air thoát thảm họa vào phút chót

(Dân trí) - Một máy bay Boeing 737 Max 8 của hãng hàng không Lion Air đã gặp sự cố với hệ thống kiểm soát bay hồi cuối tháng 10 năm ngoái, nhưng đã kịp thời được khắc phục nhờ một viên phi công không trong giờ trực. May mắn này đã không lặp lại trong chuyến bay ngày hôm sau và thảm kịch đã xảy ra, khiến toàn bộ 189 người trên máy bay thiệt mạng.

Thứ tư, 20/03/2019 - 11:19

“Công thức” bí mật có thể giúp ông Trump tái đắc cử năm 2020
“Công thức” bí mật có thể giúp ông Trump tái đắc cử năm 2020

(Dân trí) - Hãng tin Mỹ CNN cho rằng dù tỉ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đang ở mức không cao nhưng ông vẫn có thể tái đắc cử vào năm mới nếu sử dụng đúng "quân bài".

Thứ tư, 20/03/2019 - 11:02

Nga thành “trọng tài duy nhất” trong “ván cược” Iran-Israel ở Syria
Nga thành “trọng tài duy nhất” trong “ván cược” Iran-Israel ở Syria

Có một thực tế là cả Israel và Iran đều không tin tưởng Nga nhưng chỉ Tổng thống Putin mới có thể ngăn cản những xung đột leo thang giữa 2 nước.

Thứ tư, 20/03/2019 - 10:04

Máy bay thương mại Iran mài bụng tóe lửa trên đường băng
Máy bay thương mại Iran mài bụng tóe lửa trên đường băng

(Dân trí) - Một máy bay thương mại Iran chở 33 người đã gặp trục trặc kỹ thuật và hạ cánh trong tình trạng bụng mài xuống đường băng tóe lửa.

Thứ tư, 20/03/2019 - 09:51

Ông Trump để ngỏ mọi phương án, Nga cảnh báo Mỹ không can thiệp quân sự Venezuela
Ông Trump để ngỏ mọi phương án, Nga cảnh báo Mỹ không can thiệp quân sự Venezuela

(Dân trí) - Nga đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ can thiệp quân sự của Mỹ vào Venezuela sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố để ngỏ mọi phương án trong cuộc khủng hoảng tại quốc gia Nam Mỹ.

Thứ tư, 20/03/2019 - 09:07

Tổng thống Putin tiết lộ máy bay quân sự tốt nhất thế giới
Tổng thống Putin tiết lộ máy bay quân sự tốt nhất thế giới

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiết lộ dòng máy bay quân sự mà ông cho là tốt nhất và không có đối thủ trên thế giới.

Thứ tư, 20/03/2019 - 08:59

Tiết lộ chi phí “khủng” chế tạo chuyên cơ Không Lực Một mới của Tổng thống Mỹ
Tiết lộ chi phí “khủng” chế tạo chuyên cơ Không Lực Một mới của Tổng thống Mỹ

(Dân trí) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ chi khoản tiền hơn 5 tỷ USD cho 2 chuyên cơ Không Lực Một mới.

Thứ tư, 20/03/2019 - 08:29

Tổng thống Trump liên tục giành chiến thắng pháp lý
Tổng thống Trump liên tục giành chiến thắng pháp lý

(Dân trí) - Tòa án Tối cao Mỹ ngày 19/3 đã công nhận thẩm quyền của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc bắt giữ vô thời hạn người nhập cư trái phép chờ trục xuất. Đây có thể coi là thắng lợi pháp lý với ông Trump trong bối cảnh ông theo đuổi các chính sách nhập cư cứng rắn.

Thứ tư, 20/03/2019 - 08:13

Tổng thống Trump bỏ ngỏ khả năng ủng hộ Brazil gia nhập NATO
Tổng thống Trump bỏ ngỏ khả năng ủng hộ Brazil gia nhập NATO

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông rất nghiêm túc xem xét việc đồng tình cho Brazil gia nhập vào liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) hoặc các liên minh khác.

Thứ tư, 20/03/2019 - 07:50

Cố vấn Mỹ: Ông Trump đã trao cơ hội, Triều Tiên tự quyết định tương lai
Cố vấn Mỹ: Ông Trump đã trao cơ hội, Triều Tiên tự quyết định tương lai

(Dân trí) - Cố vấn An ninh Quốc gia Nhà Trắng John Bolton nói rằng một vụ thử tên lửa hoặc hạt nhân của Triều Tiên sẽ có tác động thực sự đối với Tổng thống Donald Trump.

Thứ tư, 20/03/2019 - 07:37

Thái Lan sẽ đề nghị Hong Kong dẫn độ cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra
Thái Lan sẽ đề nghị Hong Kong dẫn độ cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra

(Dân trí) - Giới chức Thái Lan đang tìm cách dẫn độ cựu Thủ tướng Thaksin về nước từ Hong Kong khi ông dự kiến sẽ tới thành phố này để dự đám cưới con gái vào cuối tuần.

Thứ ba, 19/03/2019 - 09:10