Báo Anh viết về "cơn đói cát" do các đập thủy điện trên sông Mekong

Dân trí Vào giữa đêm, toàn bộ phần nửa trước ngôi nhà của bà Ta Thi Kim Anh, một người bán hàng tạp hóa tại tỉnh Bến Tre, đã đổ sập. Chỉ mất vài phút là một nửa ngôi nhà của bà Anh nằm bên bờ sông Mekong đã chìm xuống vùng nước đen.
>>Hệ lụy từ dự án phát triển thủy điện trên sông Mekong

Báo Anh viết về cơn đói cát  do các đập thủy điện trên sông Mekong  - Ảnh 1.

Một phụ nữ đứng bên ngôi nhà ven sông bị hư hỏng nặng do lở đất tại Cần Thơ (Ảnh: Kham/Reuters)

"Bếp, nhà vệ sinh, hai phòng ngủ, tất cả đã mất", Reuters dẫn lời bà Kim Anh đứng giữa đống đổ nát còn lại của ngôi nhà, nơi bà bán trứng, xà phòng, mì tôm cho người dân địa phương tại Bến Tre, một tỉnh thuộc vùng châu thổ sông Mekong của Việt Nam.

"Thế này thì chỉ có sống ở trong hang", bà Anh nói. Trước đó, bà đã sử dụng các vỏ dừa và lốp xe cũ để gia cố bờ sông bên nhà bà.

Việc xây dựng đập ở thượng nguồn và khai khác cát quá đà trên dòng sông Mekong đang khiến vùng đất nằm giữa mạng lưới sông ngòi chằng chịt gần cửa một trong những con sông lớn nhất thế giới bị sụt lún với tốc độ khoảng 2 cm mỗi năm, các chuyên gia và các quan chức cho hay.

Sông Mekong dài 4.350 km, trên lãnh thổ Trung Quốc có tên là Lancang, chảy từ cao nguyên Tây Tạng (Trung Quốc) xuống dọc biên giới Myanmar, Lào, Thái Lan, qua Campuchia và cuối cùng là tới Việt Nam, nơi nó tạo thành vùng châu thổ được biết là vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Hãng tin Reuters đã tới thăm 3 tỉnh nằm giữa các nhánh khác nhau của châu thổ sông Mekong, nơi nó đã góp phần nuôi sống các cộng đồng nông nghiệp và đánh cá trong nhiều thế kỷ.

Trên khắp khu vực, giới chức địa phương đang đối phó với tình trạng đất bị xói mòn nhanh chóng, vốn đang phá hủy nhiều ngôi nhà và đe dọa sinh kế của người dân tại vùng trồng lúa lớn nhất Việt Nam.

Các đập thủy điện tràn lan ở thượng nguồn

Theo giới chức địa phương và các chuyên gia, một nguyên nhân chính là việc xây dựng đập ở thượng nguồn trong nhiều năm qua tại Trung Quốc, Campuchia và Lào, làm mất nguồn phù sa quan trọng.

Nguồn phù sa đó, vốn quan trọng để kiểm tra dòng chảy của sông Mekong, cũng bị sụt giảm do nhu cầu về cát tăng mạnh trong bối cảnh nền kinh tế phát triển nhanh, gây ra tình trạng khai thác không thể kiểm soát ở cả trong nước lẫn nước ngoài.

"Không phải là vấn đề thiếu nước, mà là thiếu phù sa", hãng tin Anh dẫn lời ông Duong Van Ni, một chuyên gia về sông Mekong tại Khoa quản lý tài nguyên thiên nhiên thuộc Đại học Cần Thơ, nhận định.

Trước đây, vào thời điểm này trong năm, các nguồn nước màu nâu đỏ từ sông Mekong thường chảy vào Việt Nam, người dân và các quan chức địa phương cho hay. Nhưng giờ đây, nước sông rất trong. Và khi không có các nguồn phù sa mới từ thượng nguồn, lòng sâu sâu hơn đã tạo ra các dòng chảy mạnh hơn, gây xói mòn các bờ sông, nơi người dân sống dựa vào dòng sông xây dựng nhà cửa.

Các vấn đề bắt đầu nảy sinh khi Trung Quốc xây dựng nhà máy thủy điện đầu tiên ở thượng nguồn sông Mekong, ông Ni cho hay. Điều đó khiến Lào, Campuchia và Thái Lan trở thành nguồn phù sa chính cho sông Mekong tại Việt Nam.

Việc khai thác cát tại Campuchia đã gia tăng trong 10 năm qua, một phần do nhu cầu từ Singapore, khiến chính phủ Campuchia đưa ra lệnh tấm xuất khẩu cát vào năm 2017 do sức ép từ các nhóm môi trường.

Tuy nhiên, các dự án thủy điện vẫn tiếp diễn. Hồi đầu tháng này, Thủ tướng Campuchia đã khánh thành một con đập trị giá 816 triệu USD tại tỉnh Stung Treng, gần biên giới Lào. Đây là dự án đập thủy điện lớn nhất tại Campuchia cho tới nay và sẽ có ảnh hưởng lớn tới nghề cá và đa dạng sinh học trên sông Mekong, các nhóm môi trường cảnh báo. Ông Hun Sen đã bác bỏ các chỉ trích về dự án, mà ông nói có lợi cho Campuchia và người dân nước này.

"Kể từ khi Trung Quốc xây dựng các nhà máy thủy điện, nguồn cát mới hầu như không bao giờ đến được chúng tôi. Nếu chúng tôi sử dụng hết nguồn cát sẵn có ở đây thì trong tương lai sẽ không còn cát nữa", ông Ni nói.

Các quan chức địa phương tại tỉnh Vân Nam, tây nam Trung Quốc đã bảo vệ quyết định xây dựng các đập trên sông Mekong là "hoàn toàn tuân thủ pháp luật".

Tuy nhiên, ở hạ lưu vấn đề càng trở nên nghiêm trọng do tình trạng kẻ trộm khai thác cát bất hợp pháp, chủ yếu vào ban đêm.

"Những kẻ khai thác cát trái phép thường hoạt động rất nhanh và liều lĩnh", ông Nguyen Quang Thuong, phó giám đốc Sở nông nghiệp tỉnh Bến Tre cho biết. "Chúng tẩu thoát rất nhanh, vì thế việc có các nhóm cư dân địa phương trợ giúp giới chức là rất quan trọng".

Một nhóm như vậy tại Bến Tre, một số người trong đó đã 67 tuổi, thậm chí còn sử dụng các dụng cụ tự chế như súng cao su để xua đuổi những tên trộm cát.

"Chúng tôi tuần tra 24/7, và trong những tháng đầu chúng tôi đã có gắng ngăn chặn 90% bọn trộm", Nam Lai, một thành viên của nhóm trên, cho hay. "Kể từ năm 2018, không ai trong số chúng dám tới gần bờ của chúng tôi".

Tuy nhiên, các nhà hoạt động và các nhóm môi trường vẫn lo ngại rằng với sông Mekong, vốn chảy qua các quốc gia vốn đang cạnh tranh nhằm khai thác tiềm năng thủy điện của sông, thiệt hại là điều đã xảy ra.

Pianporn Deetes, từ nhóm vận động Những con sông thế giới và đã hành động vì sông Mekong, trong 2 thập niên qua nhận thấy có sự thiếu ý chí chính trị từ các quốc gia ven sông nhằm nhận thức những ảnh hưởng xuyên biên giới của các dự án lớn.

"Nếu không nhận thức được các vấn đề tồn tại, tôi nghĩ sẽ không có bất kỳ hi vọng nào", chuyên gia trên nói.

An Bình

Theo Reuters

MỚI NHẤT
Thực hư tin con gái ông Trump là ứng viên chủ tịch Ngân hàng Thế giới
Thực hư tin con gái ông Trump là ứng viên chủ tịch Ngân hàng Thế giới

(Dân trí) - Nhà Trắng đã chính thức lên tiếng trước thông tin Ivanka Trump, con gái Tổng thống Donald Trump, là một trong số ứng viên được xem xét thay thế chủ tịch Ngân hàng Thế giới vừa từ chức.

Thứ ba, 15/01/2019 - 07:04

Công nương Anh Meghan tiết lộ hiếm hoi về em bé Hoàng gia sắp chào đời
Công nương Anh Meghan tiết lộ hiếm hoi về em bé Hoàng gia sắp chào đời

(Dân trí) - Lần đầu tiên kể từ khi công bố việc mang thai, Công nương Anh Meghan Markle, vợ Hoàng tử Harry, đã tiết lộ thời gian em bé Hoàng gia sẽ chào đời.

Thứ ba, 15/01/2019 - 06:41

Video “chim sắt” F-35A Mỹ phô diễn kỹ thuật ấn tượng
Video “chim sắt” F-35A Mỹ phô diễn kỹ thuật ấn tượng

(Dân trí) - Một máy bay chiến đấu F-35A của Không quân Mỹ đã thể hiện một loạt kỹ thuật bay phức tạp tại triển lãm hàng không gần đây.

Thứ ba, 15/01/2019 - 12:18

Tổng thống Trump: Tôi chưa bao giờ làm việc cho Nga
Tổng thống Trump: Tôi chưa bao giờ làm việc cho Nga

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump hôm nay khẳng định ông chưa bao giờ làm việc cho Nga sau khi truyền thông Mỹ tiết lộ mối quan hệ giữa ông chủ Nhà Trắng và Moscow.

Thứ hai, 14/01/2019 - 11:14

Thị trưởng Ba Lan tử vong sau khi bị tấn công bằng dao giữa sân khấu
Thị trưởng Ba Lan tử vong sau khi bị tấn công bằng dao giữa sân khấu

(Dân trí) - Thị trưởng thành phố Gdansk của Ba Lan, ông Pawel Adamowicz, đã tử vong do các vết thương quá nặng sau khi bị tấn công bằng dao trên sân khấu tại một sự kiện từ thiện hôm Chủ nhật.

Thứ hai, 14/01/2019 - 11:00

Trung Quốc tuyên tử hình công dân Canada giữa lúc căng thẳng vụ Huawei
Trung Quốc tuyên tử hình công dân Canada giữa lúc căng thẳng vụ Huawei

(Dân trí) - Tòa án Trung Quốc đã kết án tử hình một công dân Canada vì tội buôn lậu ma túy giữa lúc hai nước căng thẳng vì vụ bắt giữ giám đốc tài chính tập đoàn Huawei.

Thứ hai, 14/01/2019 - 09:24

Chuyên gia nêu lý do Việt Nam là lựa chọn lý tưởng cho cuộc gặp Trump-Kim
Chuyên gia nêu lý do Việt Nam là lựa chọn lý tưởng cho cuộc gặp Trump-Kim

(Dân trí) - Việc Việt Nam áp dụng mô hình kinh tế thị trường và có chung đường biên giới với Trung Quốc được cho là hai lý do chính giúp Việt Nam trở thành một trong những địa điểm thích hợp để tổ chức hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều Tiên lần hai giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un.

Thứ hai, 14/01/2019 - 08:35

Những “đồng minh” ngầm của Tổng thống Trump tại Trung Quốc
Những “đồng minh” ngầm của Tổng thống Trump tại Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như có một lực lượng “đồng minh” ngầm ngay tại Trung Quốc trong bối cảnh cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa hạ nhiệt.

Thứ hai, 14/01/2019 - 08:06

Tỷ phú Amazon “bẽ mặt” vì tình nhân khoe khoang làm lộ tin nhắn mùi mẫn
Tỷ phú Amazon “bẽ mặt” vì tình nhân khoe khoang làm lộ tin nhắn mùi mẫn

(Dân trí) - Tỷ phú, giám đốc điều hành tập đoàn Amazon, Jeff Bezos được cho là đã tức giận và xấu hổ khi người tình tin đồn Lauren Sanchez dường như đã khoe khoang với bạn bè các tin nhắn mùi mẫn của ông, khiến mối quan hệ bị nghi là ngoài luồng giữa 2 người bị bại lộ.

Thứ hai, 14/01/2019 - 04:55

Ra tòa vì "khủng bố" bạn gái cũ qua các quảng cáo sex
Ra tòa vì "khủng bố" bạn gái cũ qua các quảng cáo sex

(Dân trí) - Một người đàn ông Singapore đã bị ra tòa vì quấy rối bạn gái cũ trong nhiều tháng, thậm chí còn đưa số điện thoại của cô này vào các quảng cáo sex.

Thứ hai, 14/01/2019 - 04:51

Thị trưởng Ba Lan bị đâm nhiều nhát dao ngay trên sân khấu
Thị trưởng Ba Lan bị đâm nhiều nhát dao ngay trên sân khấu

Thị trưởng thành phố Gdansk ở phía bắc Ba Lan đangtrong tình trạng nguy kịch sau vụ tấn công bằng dao trong một buổi hòa nhạc từthiện.

Thứ hai, 14/01/2019 - 04:07

Ca sĩ đám cưới bất ngờ nổi tiếng vì quá giống Thủ tướng Canada Trudeau
Ca sĩ đám cưới bất ngờ nổi tiếng vì quá giống Thủ tướng Canada Trudeau

(Dân trí) - Một ca sĩ đám cưới người Afghanistan đã bất ngờ trở thành tâm điểm của truyền thông khi tham gia một cuộc thi tìm kiếm tài năng vì ngoại hình quá giống với Thủ tướng Canada Justin Trudeau.

Thứ hai, 14/01/2019 - 03:40

ĐÁNG QUAN TÂM
Các nước tăng cường sức mạnh cảnh sát biển đối phó Trung Quốc trên Biển Đông
Các nước tăng cường sức mạnh cảnh sát biển đối phó Trung Quốc trên Biển Đông

(Dân trí) - Nhiều quốc gia quanh khu vực Biển Đông gần đây đã đầu tư phát triển sức mạnh của lực lượng cảnh sát biển để đối phó với những động thái ngày càng cứng rắn của Trung Quốc tại vùng biển này.

Thứ hai, 14/01/2019 - 03:06

Rơi máy bay Boeing 707 ở Iran, 15 người thiệt mạng
Rơi máy bay Boeing 707 ở Iran, 15 người thiệt mạng

(Dân trí) - Một máy bay Boeing 707 được cho là chở ít nhất 10 người đã rơi ở gần thủ đô Tehran của Iran khi chuẩn bị hạ cánh hôm nay 14/1. Một số nguồn tin nói rằng, sự cố này có thể do phi công hạ cánh nhầm sân bay không phù hợp. Tai nạn khiến ít nhất 15 trong số 16 người trên khoang thiệt mạng.

Thứ hai, 14/01/2019 - 02:21

Mỹ - Trung cạnh tranh khốc liệt trong cuộc đua tại “lục địa đen”
Mỹ - Trung cạnh tranh khốc liệt trong cuộc đua tại “lục địa đen”

(Dân trí) - Các doanh nghiệp Mỹ và Trung Quốc đã đầu tư nhiều nguồn lực để giành quyền phát triển các dự án năng lượng quy mô lớn tại Uganda cũng như các nước châu Phi và mở rộng ảnh hưởng tại khu vực này.

Thứ hai, 14/01/2019 - 10:47

Nhật Bản bắt người Việt nghi chuyển bất hợp pháp 21 triệu USD về Việt Nam
Nhật Bản bắt người Việt nghi chuyển bất hợp pháp 21 triệu USD về Việt Nam

(Dân trí) - Cảnh sát Nhật Bản đã bắt một công dân người Việt Nam với cáo cuộc vận hành một “ngân hàng chui” nhằm chuyển bất hợp pháp 21 triệu USD về Việt Nam trong gần 6 năm qua.

Thứ hai, 14/01/2019 - 10:24

Cuộc sống của các "hổ lớn" bên trong nhà tù bí ẩn nhất Trung Quốc
Cuộc sống của các "hổ lớn" bên trong nhà tù bí ẩn nhất Trung Quốc

(Dân trí) - Bên trong nhà tù an ninh nghiêm ngặt nhất Trung Quốc, mỗi cựu quan chức "ngã ngựa" của Trung Quốc lại được hưởng một đặc ân khác nhau.

Thứ hai, 14/01/2019 - 09:13

Chỉ huy tàu chiến Mỹ mất chức vì gọi 10 gái mại dâm
Chỉ huy tàu chiến Mỹ mất chức vì gọi 10 gái mại dâm

(Dân trí) - Chỉ huy tàu ngầm USS Bremerton của Hải quân Mỹ Travis Zettel đã bị kỷ luật và giáng cấp sau khi thừa nhận trả tiền cho gái mại dâm trong thời gian tàu này thăm Philippines.

Thứ hai, 14/01/2019 - 08:25

Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ bắt đầu rút quân ra khỏi Syria
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ bắt đầu rút quân ra khỏi Syria

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington đang bắt đầu rút lực lượng nước này ra khỏi Syria.

Thứ hai, 14/01/2019 - 08:12

Đài Loan tìm thấy 78 du khách trong nhóm 152 người Việt bỏ đoàn
Đài Loan tìm thấy 78 du khách trong nhóm 152 người Việt bỏ đoàn

(Dân trí) - Giới chức Đài Loan đã tìm thấy 78 du khách Việt Nam “mất tích”, hơn một nửa trong tổng số 152 người bỏ đoàn khi tới hòn đảo hồi tháng trước.

Thứ hai, 14/01/2019 - 07:43

Philippines “tố” quân đội Trung Quốc ngụy trang thành ngư dân tại Trường Sa
Philippines “tố” quân đội Trung Quốc ngụy trang thành ngư dân tại Trường Sa

(Dân trí) - Truyền thông Philippines đưa tin nhiều tàu cá Trung Quốc hoạt động tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam do dân quân và binh sĩ cải trang thành ngư dân vận hành.

Thứ hai, 14/01/2019 - 07:05

Nhà Trắng từng tính phương án tấn công quân sự Iran
Nhà Trắng từng tính phương án tấn công quân sự Iran

(Dân trí) - Đội ngũ an ninh quốc gia của Nhà Trắng cuối năm ngoái được cho là đã đề nghị Lầu Năm Góc đưa ra các phương án tấn công Iran sau khi một nhóm vũ trang bị nghi có liên hệ với Tehran nã pháo cối vào khu vực Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad (Iraq), Thời báo Phố Wall dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Thứ hai, 14/01/2019 - 06:35

Việt Nam lợi gì khi tổ chức thượng đỉnh Trump-Kim?
Việt Nam lợi gì khi tổ chức thượng đỉnh Trump-Kim?

Có một số dấu hiệu cho thấy khả năng Việt Nam sẽ được hai bên Mỹ, Triều đề nghị tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh lần hai.

Thứ hai, 14/01/2019 - 12:16

Ông Trump dọa "tàn phá" kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ vì vấn đề Syria
Ông Trump dọa "tàn phá" kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ vì vấn đề Syria

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo, Thổ Nhĩ Kỳ nên lường trước hậu quả về kinh tế nếu Ankara dám tấn công đồng minh người Kurd của Washington sau khi Mỹ rút khỏi Syria.

Thứ hai, 14/01/2019 - 12:12