Bài phát biểu có thể châm ngòi căng thẳng Đài Loan của ông Tập Cận Bình

Dân trí Giới phân tích nhận định mọi nỗ lực kiến tạo hòa bình xuyên eo biển Đài Loan dường như đang lâm vào bế tắc và có thể dẫn tới nguy cơ xung đột cận kề hơn sau bài phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gần đây.
>>Trung Quốc cảnh báo Mỹ về vấn đề Đài Loan
>>Ông Tập Cận Bình kêu gọi thống nhất, lãnh đạo Đài Loan từ chối thẳng thừng
>>Thách thức tìm lời giải cho bài toán Đài Loan của ông Tập Cận Bình

Bài phát biểu có thể châm ngòi căng thẳng Đài Loan của ông Tập Cận Bình - Ảnh 1.

Chủ tịch Tập Cận Bình (giữa) dự sự kiện kỷ niệm 40 năm công bố "Thư gửi đồng bào tại Đài Loan" tại Đại lễ đường Nhân dân Trung Quốc ở Bắc Kinh hôm 2/1. (Ảnh: Reuters)

"Thư gửi đồng bào ở Đài Loan" do Bắc Kinh công bố ngày 1/1/1979 được cho là đã mở ra một kỷ nguyên mới giữa hai bờ eo biển Đài Loan sau nhiều thập niên căng thẳng. Bức thư này không chỉ thông báo việc chấm dứt các đợt pháo kích thường xuyên của Bắc Kinh nhằm vào Đài Loan, mà còn đánh dấu sự thay đổi trong cách tiếp cận cơ bản đối với hòn đảo này, từ mục tiêu "giải phóng" (với nguy cơ sử dụng vũ lực) sang "thống nhất hòa bình".

Tuy vậy, bài phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 2/1 vừa qua trong lễ kỷ niệm 40 năm ngày công bố "Thư gửi đồng bào ở Đài Loan" làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mở ra cánh cửa xung đột giữa hai bờ eo biển.

Các bài báo trên khắp thế giới đều chạy những dòng tiêu đề "nóng" như "Liệu Trung Quốc có tuyên chiến với Đài Loan không?" hay "Quân đội Đài Loan đã thực sự sẵn sàng để đối đầu với Trung Quốc hay chưa?".

Trong bài phát biểu của mình, ông Tập Cận Bình dường như định nghĩa lại Đồng thuận 1992, một thỏa thuận không chính thức giữa các đại diện của Bắc Kinh và Đài Bắc cách đây 27 năm. Đồng thuận 1992 khẳng định chỉ có "một Trung Quốc", tuy nhiên mỗi bên lại có những cách giải nghĩa của riêng mình về điều gì cấu thành khái niệm "Trung Quốc" như vậy.

Ông Tập Cận Bình kêu gọi Đài Loan chấp nhận thực tế rằng, hòn đảo này "phải và sẽ được" thống nhất với đại lục theo mô hình "một quốc gia, hai chế độ" do Bắc Kinh đưa ra. Trong khi đó, mô hình này hoàn toàn không được ủng hộ tại Đài Loan.

Bài phát biểu của nhà lãnh đạo Trung Quốc đã thúc đẩy sự đoàn kết hiếm thấy giữa các đảng trong hệ thống chính trị tại Đài Loan. Không chỉ lãnh đạo đảng Dân chủ Tiến bộ cầm quyền của nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn, một đảng vốn ủng hộ Đài Loan độc lập, mà cả Quốc dân đảng, đảng đối lập thân Bắc Kinh, cùng 3 đảng đối lập khác đều phản đối đề xuất của ông Tập Cận Bình.

Cả ông Ngô Đôn Nghĩa và Mã Anh Cửu, lần lượt là đương kim và cựu chủ tịch Quốc dân đảng, đều lên tiếng phản bác bài phát biểu của Chủ tịch Tập Cận Bình. Ông Mã, người từng có cuộc gặp lịch sử với ông Tập hồi năm 2015, trả lời phỏng vấn qua đài phát thanh rằng không có chỗ cho mô hình "một quốc gia, hai chế độ" tại Đài Loan. Trong nhiệm kỳ lãnh đạo Đài Loan từ năm 2008-2016, ông Mã Anh Cửu đã thực thi chính sách "ba không" với Bắc Kinh, gồm không tái thống nhất, không độc lập và không chiến tranh.

Kết quả cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 27-28/12/2018 cho thấy 81,2% số người Đài Loan được hỏi cho biết họ không chấp nhận Đồng thuận 1992. Trước đó, một cuộc khảo sát khác được Đại học Chengchi công bố hồi tháng 8 cũng cho thấy phần lớn người dân Đài Loan muốn duy trì bản sắc riêng của họ và chỉ có 3% nói rằng họ muốn thống nhất với Trung Quốc đại lục ở thời điểm hiện tại.

Căng thẳng trở lại?

Bài phát biểu có thể châm ngòi căng thẳng Đài Loan của ông Tập Cận Bình - Ảnh 2.

Cựu lãnh đạo Đài Loan Mã Anh Cửu (trái) gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại khách sạn Shangri La ở Singapore năm 2015. (Ảnh: Sputnik)

Đồng thuận 1992 đã xây dựng nền tảng chính trị cho các cuộc đàm phán giữa Bắc Kinh và Quốc dân đảng khi đồng thuận này được đưa ra trong giai đoạn Quốc dân đảng cầm quyền tại Đài Loan. Đồng thuận 1992 thừa nhận có bất đồng giữa Trung Quốc đại lục và Đài Loan, song vẫn nhất trí duy trì mối quan hệ mơ hồ nhằm cho phép hai bên tiếp tục đối thoại.

Tuy nhiên, khi ông Tập Cận Bình định nghĩa lại Đồng thuận 1992 trong bài phát biểu gần đây, nhà lãnh đạo Trung Quốc dường như đóng lại cánh cửa đàm phán với Quốc dân đảng nếu đảng này được bầu trở lại nắm quyền sau cuộc bầu cử tại Đài Loan vào năm 2020.

Theo nhà phân tích Cary Huang của báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, nhiều nhà lãnh đạo Trung Quốc trước đây đã tìm cách thống nhất Đài Loan với đại lục, tuy nhiên chưa có ai nôn nóng như ông Tập Cận Bình. Ông Tập đã mô tả nỗ lực thống nhất Đài Loan là "yêu cầu không thể tránh khỏi" cho chương trình chính trị "chấn hưng dân tộc" đầy tham vọng của ông.

Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố "vấn đề Đài Loan" không thể để lại cho thế hệ sau và kêu gọi quân đội Trung Quốc sẵn sàng tham gia "những trận chiến" quyết liệt để bảo vệ "từng tấc đất" lãnh thổ.

Mặc dù Trung Quốc đại lục và Đài Loan đã tăng cường các hoạt động trao đổi thương mại, đầu tư, văn hóa và giao lưu nhân dân, song sự bất đồng về chủ quyền vẫn đe dọa trì hoãn vô thời hạn các cuộc đàm phán về vấn đề chính trị giữa hai bờ eo biển.

Cây bút Cary Huang cho rằng bài phát biểu của ông Tập Cận Bình dường như cho thấy sự mất niềm tin của Bắc Kinh vào triển vọng tìm kiếm một giải pháp hòa bình với Đài Loan. Trong khi đó, Đài Loan cũng mất niềm tin vào Bắc Kinh và Quốc dân đảng từng tuyên bố việc thống nhất chỉ có thể diễn ra dưới hệ thống dân chủ cho cả hai bên.

Theo Cary Huang, với việc tuyên bố kịch bản thống nhất là không thể tránh khỏi và đe dọa sử dụng vũ lực đối với các phong trào "ly khai" hoặc can thiệp từ bên ngoài vào vấn đề Đài Loan, ông Tập Cận Bình có thể đã làm hồi sinh một cuộc xung đột nội bộ.

Thực tế cho thấy, 40 năm nỗ lực của Bắc Kinh và Đài Bắc không những không thu hẹp được khoảng cách chính trị tại khu vực eo biển dài 180km, mà còn nới rộng thêm hố sâu ngăn cách. Điều này khiến Đài Loan vẫn là một trong những điểm nóng xung đột nguy hiểm nhất thế giới hiện nay.

Thành Đạt

Theo SCMP

MỚI NHẤT
Vì sao Mỹ tính “cải trang” máy bay F-16 giống Su-57 của Nga?
Vì sao Mỹ tính “cải trang” máy bay F-16 giống Su-57 của Nga?

(Dân trí) - Mỹ dự tính sẽ sơn 1 chiếc máy bay chiến đấu F-16 với phối màu tương tự như chiếc Su-57 của Nga nhằm phục vụ mục đích huấn luyện của không quân Washington.

Thứ năm, 17/01/2019 - 05:27

Serbia phá âm mưu ám sát Tổng thống Putin
Serbia phá âm mưu ám sát Tổng thống Putin

(Dân trí) - Truyền thông Serbia đưa tin một đối tượng nghi là “phần tử khủng bố” đã lên kế hoạch ám sát Tổng thống Vladimir Putin khi nhà lãnh đạo Nga chuẩn bị có chuyến thăm tới Serbia.

Thứ năm, 17/01/2019 - 05:24

Hàn Quốc hỗ trợ xây nhà cho các gia đình Việt bị thiệt hại do bão Damrey
Hàn Quốc hỗ trợ xây nhà cho các gia đình Việt bị thiệt hại do bão Damrey

(Dân trí) - Hơn 100 căn nhà an toàn, được xây dựng nhờ nguồn vốn hỗ trợ từ Chính phủ Hàn Quốc, đã được bàn giao cho các gia đình nghèo bị thiệt hại bởi bão Damrey tại tỉnh Phú Yên.

Thứ năm, 17/01/2019 - 05:22

Washington xôn xao vì tin giả Tổng thống Trump từ chức
Washington xôn xao vì tin giả Tổng thống Trump từ chức

(Dân trí) - Một nhóm hoạt động đã in các tờ báo giả mạo Washington Post để loan tin rằng Tổng thống Donald Trump từ chức và bí mật rời Nhà Trắng.

Thứ năm, 17/01/2019 - 03:57

Đài Loan tuyên bố không “khuất phục” trước sức ép của Trung Quốc
Đài Loan tuyên bố không “khuất phục” trước sức ép của Trung Quốc

(Dân trí) - Người phát ngôn của nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn tuyên bố hòn đảo này sẽ không khuất phục trước sức ép từ Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai bờ eo biển tăng nhiệt trong những tuần gần đây.

Thứ năm, 17/01/2019 - 03:50

Nhật Bản “tố” Trung Quốc liên tục tấn công mạng, kêu gọi Mỹ trợ giúp
Nhật Bản “tố” Trung Quốc liên tục tấn công mạng, kêu gọi Mỹ trợ giúp

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Nhật Bản đã cáo buộc Trung Quốc liên tục tấn công mạng nước này, đồng thời kêu gọi Mỹ tăng cường hợp tác nhằm đối phó với động thái của Bắc Kinh.

Thứ năm, 17/01/2019 - 03:23

Venezuela tính tập trận quy mô lớn giữa tin đồn Mỹ can thiệp quân sự
Venezuela tính tập trận quy mô lớn giữa tin đồn Mỹ can thiệp quân sự

Bộ Quốc phòng Venezuela hôm 15/1 ra thông báo cho biết, quân đội nước này đang lên kế hoạch tổ chức cuộc tập trận quân sự quy mô lớn.

Thứ năm, 17/01/2019 - 02:42

Tổng thống Trump tham vọng hệ thống phòng thủ kiểu “Chiến tranh giữa các vì sao”
Tổng thống Trump tham vọng hệ thống phòng thủ kiểu “Chiến tranh giữa các vì sao”

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ công bố chiến lược phòng thủ tên lửa mới, trong đó có việc chế tạo các hệ thống cảm biến và vũ khí được triển khai trên không gian nhằm tìm diệt tên lửa đối thủ. Hệ thống khí tài này lấy cảm hứng từ sáng kiến “Chiến tranh giữa các vì sao” của cựu Tổng thống Ronald Reagan.

Thứ năm, 17/01/2019 - 02:37

Mỹ bắt một thanh niên âm mưu tấn công Nhà Trắng bằng tên lửa chống tăng
Mỹ bắt một thanh niên âm mưu tấn công Nhà Trắng bằng tên lửa chống tăng

(Dân trí) - Một thanh niên 21 tuổi ở Georgia đã bị bắt và bị cáo buộc âm mưu tấn công Nhà Trắng bằng tên lửa chống tăng, lựu đạn vào đầu tháng 1 này.

Thứ năm, 17/01/2019 - 11:28

Báo Mỹ: Thượng đỉnh Trump - Kim lần 2 có thể diễn ra tại Đà Nẵng
Báo Mỹ: Thượng đỉnh Trump - Kim lần 2 có thể diễn ra tại Đà Nẵng

(Dân trí) - Báo Washington Post đưa tin, hội nghị thượng đỉnh lần thứ 2 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un có thể được tổ chức tại thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Thứ năm, 17/01/2019 - 11:10

Video cầu “64 tuổi” bị đánh sập trong chớp mắt tại Mỹ
Video cầu “64 tuổi” bị đánh sập trong chớp mắt tại Mỹ

(Dân trí) - Cây cầu Tappan Zee được xây dựng cách đây 64 năm tại New York, Mỹ đã bị đánh sập chỉ trong vài giây bằng thuốc nổ trước khi được thay thế bằng cây cầu mới.

Thứ năm, 17/01/2019 - 10:25

Nhân tình nóng bỏng của tỷ phú Amazon giàu cỡ nào?
Nhân tình nóng bỏng của tỷ phú Amazon giàu cỡ nào?

(Dân trí) - Với ngoại hình cuốn hút cùng với kinh nghiệm trong lĩnh vực truyền thông và đam mê lái máy bay, cô Lauren Sanchez, người tình tin đồn của tỷ phú Amazon Jeff Bezos, có một sự nghiệp khá thành công.

Thứ năm, 17/01/2019 - 10:02

ĐÁNG QUAN TÂM
Thủ tướng Medvedev nói thẳng lý do Nga quay lưng với đô la Mỹ
Thủ tướng Medvedev nói thẳng lý do Nga quay lưng với đô la Mỹ

(Dân trí) - Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev cho biết, Nga đang giảm dần dự trữ bằng đô la Mỹ (USD) và ưu tiên các tiền tệ như rúp, yên Nhật, bảng Anh, nhân dân tệ. Điều này một phần là nhằm đối phó với chính sách kinh tế của Mỹ.

Thứ năm, 17/01/2019 - 08:58

Tường biên giới, đóng cửa Chính phủ và tính toán của Tổng thống Trump
Tường biên giới, đóng cửa Chính phủ và tính toán của Tổng thống Trump

Ông Trump cho rằng an ninh biên giới là cuộc khủng hoảng thực sự và Chính phủ bị đóng cửa là cuộc khủng hoảng giả mạo do đảng Dân chủ tạo ra.

Thứ năm, 17/01/2019 - 08:36

Ông Trump chi 3.000 USD tổ chức tiệc toàn đồ ăn nhanh ở Nhà Trắng
Ông Trump chi 3.000 USD tổ chức tiệc toàn đồ ăn nhanh ở Nhà Trắng

(Dân trí) - Truyền thông Mỹ ước tính Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tự bỏ ra gần 3.000 USD tiền túi để mua đồ ăn nhanh bao gồm bánh kẹp burger, gà, khoai tây chiên để mời khách dự tiệc ở Nhà Trắng vì các đầu bếp của ông đang nghỉ không lương do chính phủ đóng cửa.

Thứ năm, 17/01/2019 - 08:30

Mỹ ấn định thời điểm bắt đầu rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Nga
Mỹ ấn định thời điểm bắt đầu rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Nga

(Dân trí) - Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Andrea Thompson xác nhận với giới chức NATO rằng, Mỹ sẽ bắt đầu rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) với Nga từ ngày 2/2 tới, bất chấp những cảnh báo của Moscow.

Thứ năm, 17/01/2019 - 08:26

“Tia chớp” F-35 phóng tên lửa tiêu diệt 5 mục tiêu cùng lúc
“Tia chớp” F-35 phóng tên lửa tiêu diệt 5 mục tiêu cùng lúc

(Dân trí) - Truyền thông và mạng xã hội Mỹ đã lan truyền một đoạn video được cho là ghi lại cảnh máy bay chiến đấu tàng hình F-35 phóng tên lửa tiêu diệt 5 mục tiêu cùng lúc, trong đó có một mục tiêu đang di chuyển.

Thứ năm, 17/01/2019 - 08:15

Mỹ điều tra cáo buộc Huawei đánh cắp bí mật thương mại
Mỹ điều tra cáo buộc Huawei đánh cắp bí mật thương mại

(Dân trí) - Các công tố viên liên bang Mỹ được cho là đang mở cuộc điều tra tập đoàn viễn thông hàng đầu Trung Quốc Huawei vì cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại từ một công ty Mỹ.

Thứ năm, 17/01/2019 - 07:51

Lo ngại an ninh, Đức tính cách loại Huawei khỏi dự án 5G
Lo ngại an ninh, Đức tính cách loại Huawei khỏi dự án 5G

(Dân trí) - Chính phủ Đức đang xem xét các yêu cầu an ninh chặt chẽ hơn nhằm loại tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc ra khỏi dự án phát triển mạng lưới di động 5G tại quốc gia châu Âu.

Thứ năm, 17/01/2019 - 07:24

Thủ tướng Anh vượt qua bỏ phiếu bất tín nhiệm, tiếp tục đối mặt khủng hoảng Brexit
Thủ tướng Anh vượt qua bỏ phiếu bất tín nhiệm, tiếp tục đối mặt khủng hoảng Brexit

(Dân trí) - Thủ tướng Anh Theresa May đã vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại quốc hội vào hôm qua sau khi kế hoạch rời EU (Brexit) của bà bị phủ quyết tại Hạ viện. Bà đã kêu gọi các nghị sĩ hợp tác để vượt qua bế tắc hiện nay về thỏa thuận rời liên minh.

Thứ năm, 17/01/2019 - 07:05

Đánh bom tại Syria, 4 binh sĩ Mỹ thiệt mạng
Đánh bom tại Syria, 4 binh sĩ Mỹ thiệt mạng

(Dân trí) - 4 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và nhiều người khác bị thương sau vụ đánh bom được cho là do tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tiến hành tại thành phố Manbij, Syria.

Thứ tư, 16/01/2019 - 10:30

Ngư dân khẳng định nhìn thấy MH370 bốc khói đen, lao xuống eo biển Malacca
Ngư dân khẳng định nhìn thấy MH370 bốc khói đen, lao xuống eo biển Malacca

(Dân trí) - Một ngư dân Indonesia khẳng định chính mắt ông đã nhìn thấy chiếc máy bay mất tích bí ẩn MH370 đã bốc khói đen và lao xuống eo biển Malacca vào năm 2014. Ông này đã bàn giao các bằng chứng chứng minh khẳng định của mình để phục vụ điều tra.

Thứ tư, 16/01/2019 - 10:10

Lầu Năm Góc cảnh báo tác động từ Vành đai và Con đường của Trung Quốc
Lầu Năm Góc cảnh báo tác động từ Vành đai và Con đường của Trung Quốc

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Mỹ đã nhấn mạnh một loạt thách thức về quân sự và phi quân sự đối với các lợi ích chiến lược của Mỹ từ các dự án toàn cầu của Trung Quốc.

Thứ tư, 16/01/2019 - 09:20

Mối đe dọa mới đối với Mỹ từ hải quân Trung Quốc
Mối đe dọa mới đối với Mỹ từ hải quân Trung Quốc

Hải quân Trung Quốc vừa thử nghiệm một tên lửa đạn đạo mới, được cho là đến giai đoạn nào đó có thể trang bị cho các tàu ngầm, đe dọa lục địa nước Mỹ ngay cả khi chúng đang ở vùng biển gần Trung Quốc, giúp các tàu này an toàn hơn trước hỏa lực của Mỹ.

Thứ tư, 16/01/2019 - 08:59