Gọi con từ TPHCM về gói bánh Tết, cả nhà thay nhau chợp mắt
(Dân trí) - Chính vụ Tết chỉ kéo dài 4 ngày, thợ làm bánh chưng ở làng Vĩnh Hòa (Yên Thành, Nghệ An) phải căng sức, thay phiên nhau chợp mắt để kịp hàng giao cho khách.
Làng bánh chưng Vĩnh Hòa (xã Yên Thành, Nghệ An) có từ bao giờ chẳng ai còn nhớ. Trong mỗi nhà, cứ người trước truyền nghề lại cho người sau, cũng đã nối 4-5 đời làm nghề gói bánh.
Các hộ làm bánh chưng ở đây sản xuất quanh năm, cung cấp cho các chợ quê trong tỉnh hay các sự kiện lớn. Dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu bánh chưng tăng cao cũng là khi người dân làng Vĩnh Hòa bước vào vụ sản xuất “nước rút”.

Ông Hoàng Mã Lan cho biết, nguyên liệu để gói bánh chưng phải lựa chọn kỹ bởi sẽ quyết định đến chất lượng của bánh (Ảnh: Hoàng Lam).
“Cái ngon của bánh chưng Vĩnh Hòa là bánh dẻo, rền, thơm bùi của nhân đậu, tiêu, hành, vị thơm ngậy mà không ngán của thịt lợn. Nếp phải là loại nếp Lào tròn mẩy, thịt lợn nóng, nghĩa là thịt lấy từ lò mổ về, tuyệt đối không sử dụng thịt đông lạnh.
Thịt ba chỉ hoặc nạc vai phải cắt thành từng miếng nhỏ, tẩm ướp gia vị, để khi cắt miếng bánh vẫn nguyên, không bị vỡ do vướng thớ thịt”, ông Hoàng Mã Lan, một người làm bánh chưng kỳ cựu ở Vĩnh Hòa chia sẻ.
Ông Lan và vợ cũng đã lớn tuổi nên không nhận nhiều đơn đặt hàng. Trung bình mỗi ngày, hai vợ chồng gói khoảng 100 cái bánh, nhưng Tết phải gói gấp 2-3 lần.
Gói cả nghìn chiếc bánh chưng mỗi ngày, thợ thay nhau chợp mắt vài tiếng (Video: Hoàng Lam).
Bà Nguyễn Thị Nhường là hộ sản xuất bánh lớn trong làng. Vào dịp Tết, khách đặt nhiều, từ sau Rằm tháng Chạp bà Nhường đã phải gọi anh con trai cả Lê Đình Dực đang làm việc ở TPHCM về hỗ trợ.
Theo bà Nhường, từ sau Rằm tháng Chạp khách đã bắt đầu đặt bánh nhiều để phục vụ các chương trình thiện nguyện, tổng kết. Thợ làm bánh cũng căng sức làm từ thời điểm đó. Tuy nhiên, cao điểm vụ Tết thường chỉ kéo dài 4 ngày và kết thúc trước 29 Tết. Năm nay nhuận nên cao điểm vụ Tết bắt đầu từ 24 đến 28 tháng Chạp.
Để đáp ứng đủ 4.000 chiếc bánh chưng cho khách, bà Nhường phải chuẩn bị 3,2 tấn nếp ngon, 1 tấn thịt lợn và 5 tạ đậu xanh cùng các loại gia vị khách. Hàng tấn lá dong cũng được nhập từ miền núi về, lau rửa sạch sẽ, để ráo nước, bó thành từng cuộn để bảo quản.

Công đoạn chế biến nhân bánh khá tỉ mỉ khi đậu xanh được đồ kỹ, đánh nhuyễn, bọc thịt lợn nóng cắt từng miếng nhỏ (Ảnh: Hoàng Lam).
Vào 4 ngày cao điểm này, toàn bộ nhân lực trong nhà bà Nhường được huy động, vừa chuẩn bị nguyên liệu, gói bánh, nấu và vận chuyển giao cho khách.
Chị Lê Thị Kiều My (con gái bá Nhường) cũng là thợ gói chính, chia sẻ: “Để đảm bảo chất lượng, gia đình tự gói chứ không thuê thêm nhân công vì sợ không kiểm soát được các khâu, ảnh hưởng đến chất lượng bánh.
Trung bình gia đình tôi gói 1.000 chiếc/ngày nên gần như không có thời gian ăn, nghỉ, phải tranh thủ hết cỡ. Bánh gói, nấu xuyên đêm nên mọi người thay nhau chợp mắt vài ba tiếng để đến 28 là hoàn tất đơn hàng”.
Nếu như trước đây, công đoạn nấu bánh bằng bếp củi vất vả, phải canh để duy trì lửa thì nay các hộ sản xuất bánh chưng sử dụng nồi điện để nấu. Không chỉ tiết kiệm công sức, thời gian, mà với nồi điện, có thể luộc 400 bánh/lần, giữ nhiệt độ ổn định giúp bánh chín đều.

4 ngày cao điểm Tết, chị Kiều My cùng các thành viên trong gia đình phải gói 1.000 chiếc bánh/ngày (Ảnh: Hoàng Lam).
“Bí quyết để bánh chín đều, dẻo và rền nước trong nồi phải luôn ngập bánh. Sau khi nấu bánh chín không vớt ra ngay mà để nguyên như vậy, đợi nước nguội dần”, bà Nhường chia sẻ.
Mỗi cặp bánh chưng Tết do người dân làng Vĩnh Hòa sản xuất được bán với giá 50.000-120.000 đồng, bánh tét 70.000-100.000 đồng/chiếc tùy theo trọng lượng.
Bà Phan Thị Vân, Phòng Kinh tế xã Yên Thành, cho biết làng Vĩnh Hòa được công nhận làng nghề chế biến nông sản từ năm 2005.
Hiện làng có gần 200 hộ đang làm nghề, chuyên sản xuất bánh chưng, kẹo lạc, giò chả, bánh gai, bánh đa... quanh năm. Trong đó, bánh chưng Vĩnh Hòa đã tạo được thương hiệu riêng, khách hàng trong và ngoài xã ưa chuộng, mang lại thu nhập đáng kể cho các hộ dân, đặc biệt là vào vụ Tết.












