Báo chí với tăng trưởng hai con số

Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số là một yêu cầu chiến lược.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần phát huy tổng hòa nhiều nguồn lực: thể chế, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng, nguồn nhân lực và tinh thần doanh nghiệp. Trong bức tranh ấy, báo chí có một vị trí đặc biệt. Không trực tiếp tạo ra sản phẩm vật chất hay dòng vốn đầu tư, nhưng báo chí góp phần tạo nên môi trường xã hội, môi trường thông tin và môi trường niềm tin…, những yếu tố nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Trước hết, báo chí góp phần tạo dựng đồng thuận xã hội đối với các chủ trương phát triển đất nước. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy không có cuộc cải cách lớn nào thành công nếu thiếu sự đồng thuận của người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Mọi chính sách, dù đúng đắn đến đâu, cũng cần được truyền thông đầy đủ để người dân hiểu, ủng hộ và tham gia thực hiện.

Trong những năm gần đây, báo chí đã đồng hành với nhiều quyết sách lớn của đất nước như chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, cải cách thủ tục hành chính, xây dựng hạ tầng chiến lược, phát triển kinh tế tư nhân hay thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Không chỉ đưa tin đơn thuần, báo chí còn giải thích chính sách, phân tích tác động, phản ánh tâm tư nguyện vọng của người dân và doanh nghiệp, từ đó giúp các quyết sách đi vào cuộc sống.

Những việc lớn và khó như Đề án về phát triển dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, việc tăng cường giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế…, cùng với nỗ lực của Bộ Công an, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan, thông tin trên báo chí đã góp phần giúp người dân hiểu rõ hơn về tiện ích của căn cước công dân gắn chip, tài khoản định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến, cũng như việc thực hiện nghiêm nghĩa vụ thuế và thanh toán không dùng tiền mặt. Điều đó góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia, một động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế hiện đại.

Bên cạnh việc lan tỏa chủ trương chính sách, báo chí còn phát hiện và phản ánh những điểm nghẽn của nền kinh tế. Thực tiễn cho thấy nhiều bất cập trong cơ chế, chính sách được nhận diện từ những phản ánh của báo chí. Các vấn đề liên quan đến thủ tục đầu tư, giải ngân vốn công, cải cách hành chính, môi trường kinh doanh, thị trường bất động sản hay những khó khăn của doanh nghiệp được báo chí đưa lên công luận, tạo sức ép tích cực để các cơ quan chức năng vào cuộc tháo gỡ.

Nói cách khác, báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần cải thiện hiện thực. Những bài viết phát hiện điểm nghẽn thể chế hay những diễn đàn đối thoại giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý, rồi các tuyến bài điều tra về những rào cản phát triển đều có thể tạo ra thay đổi tích cực cho môi trường đầu tư kinh doanh. Đó là giá trị kinh tế đặc biệt mà báo chí có thể mang lại.

Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, niềm tin là một loại tài sản vô hình nhưng vô cùng quan trọng. Các nhà đầu tư cần niềm tin để mở rộng sản xuất. Người tiêu dùng cần niềm tin để chi tiêu. Doanh nghiệp cần niềm tin để phát triển. Và xã hội cần niềm tin để đồng hành cùng những mục tiêu lớn của đất nước.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, thông tin thật giả đan xen, vai trò của báo chí càng trở nên quan trọng. Mỗi thông tin được kiểm chứng, những phân tích khách quan hay cảnh báo chính xác đều góp phần củng cố niềm tin xã hội. Một môi trường thông tin minh bạch, đáng tin cậy chính là điều kiện cần thiết để nền kinh tế vận hành ổn định và hiệu quả.

Báo chí cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh quốc gia, địa phương và doanh nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, thương hiệu quốc gia trở thành một nguồn lực phát triển quan trọng. Những câu chuyện về Việt Nam đổi mới, về môi trường đầu tư hấp dẫn, về các doanh nghiệp tiên phong, về những sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam đang được báo chí lan tỏa mạnh mẽ trong nước và quốc tế.

Mấy năm qua, các chiến dịch truyền thông về du lịch Việt Nam đã góp phần quan trọng vào sự phục hồi của ngành du lịch. Những tuyến bài quảng bá điểm đến, sản phẩm du lịch mới, nét đẹp văn hóa địa phương đã giúp nhiều địa phương thu hút du khách và kích thích tiêu dùng. 6 tháng đầu năm 2026, cả nước đã đón gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, nhiều mặt hàng nông sản như vải thiều Bắc Giang, sầu riêng Tây Nguyên, cà phê Đắk Lắk hay các sản phẩm OCOP đã được báo chí hỗ trợ quảng bá, góp phần mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, dù còn nhiều khó khăn, thách thức, một số cơ quan báo chí cũng đang làm tốt kinh tế báo chí trong thời đại số. Nếu như trước đây, nguồn thu chủ yếu của các cơ quan báo chí đến từ phát hành và quảng cáo truyền thống thì ngày nay, mô hình kinh tế báo chí đang thay đổi sâu sắc. Sự phát triển của internet, mạng xã hội, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo buộc các cơ quan báo chí phải đổi mới mạnh mẽ để thích ứng.

Nhiều tòa soạn trong đó có báo Dân trí – tròn 21 năm xây dựng và phát triển – đã chuyển đổi từ mô hình sản xuất nội dung đơn tuyến sang mô hình tòa soạn hội tụ, đa nền tảng. Nội dung không chỉ xuất hiện trên báo in hay báo điện tử mà còn được thể hiện dưới dạng video, podcast, infographic, dữ liệu tương tác, livestream và các sản phẩm truyền thông số khác. Đây không chỉ là sự thay đổi về công nghệ mà còn là sự thay đổi về tư duy phát triển.

Báo Nhân Dân với các sản phẩm đa phương tiện hiện đại; VietnamPlus (cơ quan chủ quản là TTXVN) với các ứng dụng báo chí dữ liệu và công nghệ thực tế tăng cường; VTV với hệ sinh thái nội dung số ngày càng phong phú; Dân trí với khả năng thu hút hàng chục triệu độc giả mỗi tháng; VOV với chiến lược phát triển nội dung đa nền tảng… Những mô hình này cho thấy báo chí đang từng bước trở thành một thành phần tích cực của nền kinh tế số.

Sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang mở ra những cơ hội mới cho ngành báo chí. AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, phân tích xu hướng, gợi ý nội dung, chuyển đổi văn bản thành giọng nói, dịch thuật, hỗ trợ sản xuất video và tối ưu hóa quy trình vận hành. Điều này giúp các cơ quan báo chí nâng cao năng suất lao động, tiết kiệm chi phí và tạo ra nhiều sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu của công chúng.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất mà công nghệ mang lại không phải là tốc độ mà là khả năng mở rộng giá trị của báo chí. Trong kỷ nguyên AI, lợi thế cạnh tranh của báo chí không nằm ở việc đưa tin nhanh hơn mạng xã hội mà ở khả năng xác minh, phân tích, định hướng và tạo dựng niềm tin. Đó là những giá trị mà công nghệ khó có thể thay thế.

Luật Báo chí được Quốc hội ban hành năm 2025, có hiệu lực từ tháng 7 năm nay, đã ghi rõ báo chí cách mạng gắn liền với công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân.

Từ góc nhìn phát triển quốc gia, có thể nói báo chí đang thực hiện đồng thời hai sứ mệnh. Một mặt, báo chí là động lực mềm thúc đẩy tăng trưởng thông qua việc lan tỏa khát vọng phát triển, tạo đồng thuận xã hội, phát hiện điểm nghẽn thể chế, quảng bá hình ảnh đất nước và củng cố niềm tin thị trường. Mặt khác, báo chí đang tự đổi mới để gia tăng nguồn thu chính đáng trong thời đại kinh tế số và đổi mới, sáng tạo.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra những yêu cầu mới đối với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Một nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại và đổi mới sáng tạo sẽ không chỉ là người quan sát tăng trưởng mà còn là người góp phần kiến tạo tăng trưởng.

Trong hành trình đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, báo chí tiếp tục là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông. Và trong ý nghĩa rộng lớn nhất, mỗi thông tin trung thực, tiếng nói trách nhiệm hay những câu chuyện truyền cảm hứng được lan tỏa trên các nền tảng báo chí hôm nay đều đang góp phần tạo nên những động lực mới cho sự phát triển của Việt Nam ngày mai.                                                                          

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!