Siết kiểm soát thực phẩm chức năng, quảng cáo "nổ"

Ngày 2/2, Bộ Y tế đã chủ trì cuộc họp phổ biến Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP và Nghị định 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ liên quan đến công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm và hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm.

Hai văn bản này có hiệu lực từ ngày 26/1, bổ sung nhiều quy định nhằm siết chặt quản lý từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường.

Tại cuộc họp, TS Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, cho biết bên cạnh việc cải cách thủ tục hành chính, các quy định mới sẽ tăng cường quản lý cả tiền kiểm và hậu kiểm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Theo Cục An toàn thực phẩm, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng, trong đó có tình trạng thực phẩm giả, sữa giả, xuất phát từ việc một số doanh nghiệp lợi dụng các bất cập của Nghị định 15/2018/NĐ-CP để sản xuất, kinh doanh trái quy định. Vì vậy, các văn bản mới được xây dựng theo hướng tăng cường kiểm soát toàn diện, từ sản xuất đến lưu thông.

Cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố và chịu trách nhiệm hoàn toàn

Với khâu sản xuất, quy định mới bắt buộc các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi phải áp dụng một trong các hệ thống quản lý và chứng nhận an toàn như: HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000, GMP hoặc các chứng nhận tương đương trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Quy định này nhằm tránh tình trạng các công ty thương mại đứng tên công bố sản phẩm nhưng không có ràng buộc với nhà sản xuất, chỉ sản xuất một lô hàng rồi ngừng hoạt động nhưng vẫn quảng cáo, phóng đại công dụng sản phẩm.

Nghị quyết mới quy định cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn chất lượng và công bố hợp quy.

Theo đó, tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh sản phẩm phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của hồ sơ và chất lượng, an toàn của sản phẩm công bố.

Siết chặt tiền kiểm trước khi sản phẩm ra thị trường

Về khâu kiểm soát trước lưu thông, quy định mới tăng cường quản lý việc công bố tiêu chuẩn áp dụng. Theo đó, cá nhân, tổ chức phải thực hiện công bố tiêu chuẩn đối với:

- Thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn.

- Phụ gia thực phẩm.

- Chất hỗ trợ chế biến.

- Bao bì, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật đầy đủ.

- Vi chất dinh dưỡng.

- Thực phẩm bổ sung chỉ chứa vitamin, khoáng chất và không có khuyến cáo sức khỏe.

- Phiếu kết quả kiểm nghiệm phải bao gồm chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng.

Đối với các sản phẩm đã tự công bố trước ngày 26/1, tổ chức, cá nhân phải hoàn tất việc công bố tiêu chuẩn áp dụng trong vòng 12 tháng kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực. Nếu không, hồ sơ sẽ không còn giá trị.

Quy định cũng nêu rõ, trong vòng 15 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, nếu không có ý kiến bằng văn bản, cơ quan quản lý sẽ tiếp nhận và đăng tải hồ sơ trên hệ thống điện tử, và tổ chức, cá nhân được phép sản xuất, kinh doanh, đồng thời chịu trách nhiệm hoàn toàn về hồ sơ và chất lượng sản phẩm.

Kiểm soát chặt thực phẩm chức năng

Đối với thực phẩm chức năng, Nghị quyết mới bổ sung nhiều yêu cầu hồ sơ theo hướng chặt chẽ hơn, nhằm kiểm soát thành phần, tiêu chuẩn an toàn, quy trình sản xuất, vật liệu bao bì tiếp xúc, tính năng và công dụng sản phẩm ngay từ giai đoạn nghiên cứu đến khi đăng ký lưu thông.

Trong vòng 90 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm thẩm định và cấp giấy tiếp nhận hoặc yêu cầu sửa đổi. Trường hợp cần thiết, sẽ thành lập các tiểu ban chuyên môn hoặc hội đồng tư vấn.

Các hồ sơ đã nộp hoặc sản phẩm đã được cấp giấy trước khi Nghị định có hiệu lực phải hoàn thiện lại hồ sơ theo quy định mới trong vòng 24 tháng.

Đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến, bao bì, dụng cụ tiếp xúc thực phẩm đã có quy chuẩn kỹ thuật đầy đủ, sẽ thực hiện đăng ký bản công bố hợp quy.

Mở rộng hậu kiểm và kiểm soát quảng cáo

Quy định mới cũng tăng cường hậu kiểm, bổ sung kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất.

Trong vòng 30 ngày kể từ khi cấp giấy tiếp nhận đăng ký, cơ quan quản lý phải cung cấp phương pháp kiểm nghiệm cho các cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định để phục vụ việc lấy mẫu giám sát trên thị trường.

Các bộ gồm Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng UBND cấp tỉnh có trách nhiệm cập nhật, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật làm cơ sở cho quản lý thực phẩm chức năng.

Quy định mới cũng bổ sung nội dung siết chặt quảng cáo, đặc biệt trên sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội, yêu cầu công khai hồ sơ công bố, hồ sơ quảng cáo, đồng thời người nổi tiếng và người có ảnh hưởng phải công khai mối quan hệ tài trợ khi quảng cáo thực phẩm.

Ngoài ra, quy định cũng bổ sung các biện pháp thu hồi giấy tờ, gỡ bỏ thông tin sản phẩm, đình chỉ cơ sở vi phạm và tạm dừng tiếp nhận hồ sơ nhằm tăng hiệu lực quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.