Liên minh móc túi bệnh nhân

Trong cuộc kinh doanh số phận con người này, các hãng dược không thể thành công nếu không có sự liên minh của giới bác sĩ, nghiên cứu y học, thậm chí là quan chức y tế.
>>Trò kinh doanh bệnh tật của các tập đoàn dược phẩm

Với những chiến dịch tiếp thị khai thác nỗi sợ hãi của con người về tình trạng lão hoá, bệnh tật và cái chết, nền công nghiệp dược phẩm thế giới hứa hẹn ngày càng ăn nên làm ra, không dừng lại ở con số ước tính 500 tỉ đôla Mỹ như hiện nay.

 

Một trang quảng cáo cho thuốc hạ cholesterol máu Crestor.
Một trang quảng cáo cho thuốc hạ cholesterol máu Crestor.

 

Bắt đầu từ miếng bánh pizza

 

Hàng chục năm qua, nhà báo y tế nổi tiếng người Úc Ray Moynihan đã nỗ lực điều tra vạch trần chiêu trò làm ăn của những tập đoàn dược phẩm.

 

Năm 2003, trong bài báo hai kỳ đăng trên tạp chí British Medical Journal có tựa Ai trả tiền món bánh pizza? Xem xét lại quan hệ giữa bác sĩ và công ty dược (Who pays for the pizza? Redefining the relationships between doctors and drug companies), ông cho biết một số nghiên cứu đã chứng minh: ở nhiều quốc gia 80 - 95% bác sĩ thường xuyên tiếp xúc với trình dược viên các hãng thuốc và hậu quả là thói quen kê toa của họ cho bệnh nhân bắt đầu “có vấn đề”.

 

Theo Moynihan, tất cả thường bắt đầu từ những chiếc bánh pizza miễn phí mà trình dược viên mua bồi dưỡng cho những ca kíp cực nhọc trong bệnh viện. Rồi mức độ trao tặng của công ty dược cho bác sĩ ngày càng tăng, từ quà tặng, vé tham dự hoà nhạc, tài trợ dự hội thảo khoa học đến những chuyến du lịch đắt tiền, thậm chí là tiền bạc thông qua cổ phiếu.

 

Dĩ nhiên, một khi đã chấp nhận những lợi ích trên, các bác sĩ phải tự hiểu họ chỉ có một nghĩa vụ duy nhất là kê toa. Trong vụ GlaxoSmithKline (GSK) bị phạt 3 tỉ đôla Mỹ vừa qua, tập đoàn này đã thừa nhận hành vi hối lộ bác sĩ và khuyến khích giới này kê các loại thuốc tâm thần không phù hợp cho trẻ em. Nếu tham gia “cuộc chơi”, bác sĩ và người thân sẽ được du lịch đắt tiền ở khách sạn năm sao, chơi lướt ván, đánh golf, câu cá và những hoạt động khác do GSK chi trả. Theo điều tra, trong năm 2000 và 2001, GSK đã tổ chức tám sự kiện quảng cáo thuốc kéo dài ba ngày rất hấp dẫn cho bác sĩ tại Puerto Rico, Hawaii và Palm Springs - California. Khi tham dự, mỗi bác sĩ còn được bỏ túi 750 đôla và mỗi báo cáo viên 2.500 đôla Mỹ.

 

Không chỉ GSK mà nhiều tập đoàn dược phẩm cũng áp dụng chiêu trò trên. Năm qua Bristol-Myers Squibb đã bị chính quyền Mỹ kết tội lại quả tiền bạc, dùng quà tặng và các chuyến du lịch để đánh đổi việc bác sĩ kê các loại thuốc đắt tiền như Plavix, Abilify và Avapro, các sản phẩm chiếm hơn một nửa doanh thu 19,5 tỉ USD của hãng trong năm trước đó. Tính ra kể từ năm 1999 - 2005, hãng này đã lại quả tiền cho bác sĩ gần 15.000 lần!

 

Đủ chiêu moi tiền bệnh nhân

 

Vào cuối những năm 1990, sản phẩm Prozac – tên hoá học fluoxetine – của tập đoàn dược Lilly sắp hết bản quyền. Tập đoàn này đứng trước nguy cơ mất hàng trăm triệu đôla vì sự xuất hiện của những đối thủ generic (thuốc gốc) có giá rẻ. Năm 1998, Lilly tổ chức một hội thảo “bàn tròn” gồm các nhà nghiên cứu để bàn luận về PMDD, một hình thức nặng của hội chứng tiền mãn kinh. Hội thảo gồm 16 chuyên gia hàng đầu của FDA và bốn đại diện của Lilly. Suốt một năm sau đó, nội dung hội thảo xuất hiện trên nhiều tạp chí y học để rồi sau cùng người ta phải đi đến đồng thuận rằng PMDD là “một tổng thể lâm sàng riêng biệt”. Cuối năm 1999, ban cố vấn của FDA chấp thuận cho fluoxetine của Lilly sử dụng để điều trị PMDD. Lần này nó không còn mang tên Prozac mà có tên Sarafem với dạng viên màu tím và hồng nhạt!

 

Trong thực tế, tiền bạc mà những công ty dược bỏ ra “thuê” bác sĩ kê toa được tính vào túi bệnh nhân. Một nghiên cứu ở Na Uy ước tính hàng năm nước Anh có thể tiết kiệm hơn 100 triệu đôla và nước Mỹ tiết kiệm 500 triệu đến 1 tỉ USD nếu bác sĩ kê cho bệnh nhân các loại thuốc giá rẻ. Một nghiên cứu của Úc cũng cho thấy người dân nước này tiết kiệm được 100 triệu đôla mỗi năm nếu bác sĩ kê cho họ các loại thuốc cũ nhưng hiệu quả tương đương.

 

Đánh bật mọi rào cản

 

Không chỉ với bác sĩ, bằng tiền bạc thừa mứa, các tập đoàn dược phẩm còn cắt đứt được những mắt xích quan trọng khác của hệ thống bảo vệ sức khoẻ con người. Theo Ray Moynihan, có đến 60% nghiên cứu y sinh học và phát triển ở Mỹ được tài trợ bởi tư nhân mà đa phần là công ty dược phẩm. Trong vài lĩnh vực như thí nghiệm thuốc trầm cảm, con số này thậm chí lên đến 100% và hầu như tất cả thử nghiệm lâm sàng về thuốc trầm cảm mới đều được tài trợ bởi những công ty dược thay vì các quỹ công hoặc phi lợi nhuận. Trong trường hợp này, giá trị khách quan của nghiên cứu là một câu hỏi lớn vì xung đột lợi ích là quá rõ.

 

Ngay cả những người nổi tiếng, các giáo sư có ảnh hưởng lớn trong giới y khoa cũng bắt tay với hãng dược để buôn bán bệnh tật. Năm 2004, dân Mỹ đã căm giận tột cùng về hành động trơ trẽn của TS H. Bryan Brewer, bác sĩ và nhà khoa học hàng đầu của viện Sức khoẻ quốc gia Hoa Kỳ. Tại một hội thảo của hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, Brewer nhận xét Crestor, sản phẩm dùng hạ cholesterol máu của tập đoàn dược AstraZeneca, “an toàn và hiệu quả cho người dùng”. Ý kiến này được đánh giá là có giá trị đến nỗi được tạp chí Tim mạch Hoa Kỳ đăng lại trong một số đặc biệt cho giới y khoa nghiền ngẫm, đúng vào dịp Crestor được tung ra thị trường. Trớ trêu thay, sau đó người ta phát giác Brewer cũng là cố vấn được AstraZeneca… trả tiền. Một số nhà khoa học còn phát hiện Brewer cố ý không đề cập đến một số tác dụng phụ chết người của Crestor!

 

Quan chức y tế, những người phòng thủ sau cùng, cũng bị “hạ gục” dễ dàng bởi các tập đoàn dược phẩm. Năm 2004, khi định nghĩa về tăng cholesterol trong hướng dẫn trị liệu (guideline) của viện Sức khoẻ quốc gia Hoa Kỳ được xem xét lại, đột nhiên 4 triệu người dân nước này bị liệt vào diện phải dùng các thuốc hạ cholesterol. Thế nhưng sau đó mọi người mới vỡ lẽ tám trong chín chuyên gia thực hiện hướng dẫn trị liệu là những người chuyên đi báo cáo, nghiên cứu và cố vấn được trả tiền bởi các ông trùm dược phẩm như Pfizer, Merck, Bristol-Myers Squibb, Novartis, Bayer, Abbott, AtraZeneca và GSK. Mối liên hệ này không được nói đến trong hướng dẫn trị liệu được công bố cho công chúng, cho đến khi báo chí phát hiện.

 

Theo Phan Sơn

Sài Gòn tiếp thị

Tag :
MỚI NHẤT
Khám cấp thuốc miễn phí cho 600 người nghèo Lý Sơn
Khám cấp thuốc miễn phí cho 600 người nghèo Lý Sơn

(Dân trí) - Sáng ngày 16/7, tại Trung tâm Y tế Quân dân Y kết hợp huyện Lý Sơn (Quảng Ngãi), hơn 600 người nghèo của huyện đảo đã được khám và cấp thuốc miễn phí.

Thứ hai, 16/07/2012 - 10:08

Những chiêu làm đẹp khốn khổ sau sinh
Những chiêu làm đẹp khốn khổ sau sinh

Sau khi sinh con, đa số chị em thường có những thay đổi về mặt thể chất như tình trạng “lên cân quá mức”, xệ bụng, xuất hiện tàn nhang hay các vết rạn da... Để lấy lại “dáng ngà” sau sinh, nhiều người đã phải rất khổ sở và có nhiều câu chuyện dở khóc dở cười….

Thứ hai, 16/07/2012 - 09:39

Tăng cholesterol máu - bạn đồng hành của bệnh tim mạch
Tăng cholesterol máu - bạn đồng hành của bệnh tim mạch

Bác Mạnh 63 tuổi ở Hưng Yên sau một cơn đau tim dữ dội phải vào viện cấp cứu và được các bác sĩ chẩn đoán nhồi máu cơ tim. Hiện nay bác đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe đang dần hồi phục và đang đợi đặt stent thông động mạch vành tim.

Thứ hai, 16/07/2012 - 07:35

Bệnh nhân tử vong tại phòng khám Maria: Sở Y tế vào cuộc!
Bệnh nhân tử vong tại phòng khám Maria: Sở Y tế vào cuộc!

(Dân trí) - Chiều 15/7, trao đổi với phóng viên Dân trí, bà Lưu Thị Liên, Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, Sở đang kết hợp với công an điều tra vụ việc.

Chủ nhật, 15/07/2012 - 06:30

Những ca cấp cứu “nhạy cảm” đến mức khó tin
Những ca cấp cứu “nhạy cảm” đến mức khó tin

Mỗi ngày, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) tiếp nhận hàng ngàn ca cấp cứu từ các địa phương chuyển về. Nhiều ca trong số đó “nhạy cảm” đến mức chính người bị nạn tìm mọi cách giấu diếm bác sĩ về nguyên nhân vụ việc.

Chủ nhật, 15/07/2012 - 04:08

Đóng cửa nhà hộ sinh tư 1 năm vì để sản phụ tử vong
Đóng cửa nhà hộ sinh tư 1 năm vì để sản phụ tử vong

(Dân trí) - Ngày 14/7, Sở Y tế Bình Định vừa quyết định xử phạt hành chính, đồng thời tước giấy phép hoạt động 1 năm đối với bác sĩ Hồ Thị Sinh (ở thôn Trung Tín 1, thị trấn Tuy Phước, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định).

Chủ nhật, 15/07/2012 - 02:15

Hỏa táng 40 “anh hùng” hiến thân cho Y học
Hỏa táng 40 “anh hùng” hiến thân cho Y học

(Dân trí) - Sau hai năm phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy thi thể của 40 người hiến cho sự phát triển của nền y học nước nhà được đưa tiễn về nơi hỏa táng. Dù đã qua đời nhưng cống hiến thầm lặng của họ xứng đáng được tôn vinh như những “anh hùng”.

Chủ nhật, 15/07/2012 - 11:59

Hà Nội: Một phụ nữ tử vong tại phòng khám Maria
Hà Nội: Một phụ nữ tử vong tại phòng khám Maria

(Dân trí) - Vụ việc xảy ra hôm qua, 14/7, tại phòng khám đa khoa Maria, số 65-67 phố Thái Thịnh. Không lâu sau khi vào khám, một người phụ nữ đã tử vong ngay tại phòng khám này.

Chủ nhật, 15/07/2012 - 10:35

Rau cho người có nguy cơ táo bón
Rau cho người có nguy cơ táo bón

(Dân trí) - Những người dễ mắc chứng táo bón như dân văn phòng nên thường xuyên ăn mấy loại rau dưới đây.

Chủ nhật, 15/07/2012 - 07:28

Khó như cấm bệnh nhân vượt tuyến!
Khó như cấm bệnh nhân vượt tuyến!

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ Y tế nhiều lần nhấn mạnh việc dân cứ “hắt hơi, sổ mũi”, đẻ thường… là ào ào vượt tuyến gây quá tải và phải ngăn ngừa tình trạng này. Nhưng cấm sao nổi khi chính ngành y vẫn còn tồn tại quá nhiều bất cập.

Chủ nhật, 15/07/2012 - 12:03

Bình Định: Xử phạt phòng khám đông y có yếu tố nước ngoài
Bình Định: Xử phạt phòng khám đông y có yếu tố nước ngoài

(Dân trí) - Một phòng khám đông y Trung Quốc tại TP Quy Nhơn đã bị phạt vì không xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp lệ một số vị thuốc; chưa thực hiện việc báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng lao động người nước ngoài theo quy định….

Thứ bảy, 14/07/2012 - 11:27

Phát hiện sữa Mead Johnson chứa chất thơm hại gan, thận
Phát hiện sữa Mead Johnson chứa chất thơm hại gan, thận

(Dân trí) - Mới đây, Trung tâm điều tra nhãn hàng tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) đã tiến hành kiểm tra sữa bột cho trẻ 0-6 tháng tuổi của các nhãn hiệu sữa bột nước ngoài. Kết quả cho thấy 1 số nhãn hiệu trong quá trình pha chế đã thêm vào chất cấm vanillin.

Thứ bảy, 14/07/2012 - 11:02

ĐÁNG QUAN TÂM
Không thanh toán BHYT cho người TNGT có hơi bia rượu
Không thanh toán BHYT cho người TNGT có hơi bia rượu

(Dân trí) - Liên quan đến nhiều vướng mắc khi thanh toán BHYT cho người bị TNGT, liên Bộ Y tế và Công an đã họp bàn dự thảo thông tư liên tịch, trong đó, người tham gia giao thông khi bị tai nạn sẽ phải xét nghiệm nồng độ cồn trong máu.

Thứ bảy, 14/07/2012 - 10:03

Hậu quả ghê gớm vì uống “thần dược” gia truyền
Hậu quả ghê gớm vì uống “thần dược” gia truyền

Tin vào loại thuốc Đông y chữa bách bệnh, nhiều bệnh nhân bị biến chứng phải nhập viện cấp cứu.

Thứ bảy, 14/07/2012 - 07:32

Nhức đầu và ốm mệt sau tập thể dục
Nhức đầu và ốm mệt sau tập thể dục

(Dân trí) - Thưa bác sĩ, 6 tháng qua, bất cứ khi nào tôi tập thể dục quá 40 phút là đầu tôi lại bị đau nhức, thường xuyên cảm thấy trong người không khỏe, mệt mỏi. Tôi có dùng thuốc nhưng không đỡ. Rất mong nhận được lời khuyên của bác sĩ.

Thứ bảy, 14/07/2012 - 07:00

Bi hài chuyện quý bà “tự giải quyết nhu cầu“
Bi hài chuyện quý bà “tự giải quyết nhu cầu“

Đàn ông thủ dâm (TD) là bình thường, nhưng chuyện phụ nữ “tự sướng” thì lại rất ít người biết. Không những thế, họ còn nghĩ ra những cách TD “độc nhất vô nhị” và đầy nguy hiểm…

Thứ sáu, 13/07/2012 - 08:10

Lạc vào “mê hồn trận” thuốc kích dục nữ
Lạc vào “mê hồn trận” thuốc kích dục nữ

Xuất hiện nhan nhản trên các trang web với nhiều lời quảng cáo hấp dẫn, thuốc kích dục nữ được rao bán công khai với công dụng như “bùa tình” để làm nhanh quá trình "yêu” với cô gái mà đối tượng nhắm tới.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 07:15

Phương pháp điều trị mới lấy cảm hứng từ người khỏi AIDS đầu tiên
Phương pháp điều trị mới lấy cảm hứng từ người khỏi AIDS đầu tiên

(Dân trí) - Từ trường hợp Timothy Brown, người đã bị nhiễm HIV hơn một thập kỷ và được chữa khỏi nhờ cấy ghép tủy xương năm 2007, các bác sĩ đã tìm ra phương thức điều trị mới mang lại hy vọng cho nhiều người hơn.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 05:10

Một thợ giết mổ nguy kịch vì nhiễm liên cầu khuẩn lợn
Một thợ giết mổ nguy kịch vì nhiễm liên cầu khuẩn lợn

(Dân trí) - Được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng nguy kịch vì suy đa cơ quan, rối loạn đông máu, xuất huyết dưới da, kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân T. dương tính với liên cầu khuẩn lợn.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 01:30

Cứu sống 1 học sinh tự tử bằng thuốc ngủ
Cứu sống 1 học sinh tự tử bằng thuốc ngủ

BS Vũ Anh Dũng - Phó trưởng Khoa Hồi sức cấp cứu BVĐK số 1 tỉnh Lào Cai cho biết, bệnh viện vừa cứu sống 1 học sinh dùng thuốc ngủ tự tử.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 11:48

Bộ Y tế chỉ đạo kiểm tra vụ “Lật tẩy chiêu đẩy giá thuốc”
Bộ Y tế chỉ đạo kiểm tra vụ “Lật tẩy chiêu đẩy giá thuốc”

Thừa lệnh bộ trưởng Bộ Y tế, phó Văn phòng Bộ Y tế Phạm Thanh Bình vừa ký văn bản gửi Thanh tra Bộ Y tế đề nghị đơn vị này làm đầu mối, phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra thông tin báo chí nêu và báo cáo chậm nhất ngày 15/7.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 10:56

Rớt tinh hoàn vì bị xe buýt tông
Rớt tinh hoàn vì bị xe buýt tông

Một vụ tai nạn hy hữu xảy ra trên địa bàn quận Bình Tân- TPHCM giữa xe buýt và xe máy. Người thanh niên bị xe buýt kéo lê một đoạn khiến hai tinh hoàn rớt trên đường.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 10:01

Cách chức Giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Yên
Cách chức Giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Yên

(Dân trí) - Tối ngày 11/7, cơ quan chức năng tỉnh Phú Yên cho biết: Ông Phạm Đình Cự, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên, vừa ký quyết định số 1008/QĐ-UBND buộc ông Bùi Trần Ngọc thôi điều hành Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Yên.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 09:40

Nước mía “siêu sạch”: Thấy mà hãi!
Nước mía “siêu sạch”: Thấy mà hãi!

(Dân trí) - Những ngày oi bức như thế này, thưởng thức một cốc nước mía thì thật tuyệt. Nhưng nếu nhìn thấy những cảnh dưới đây, chắc chắn bạn sẽ thà nhịn còn hơn uống những cốc nước ngọt mát lịm này.

Thứ sáu, 13/07/2012 - 09:27