Đêm “giằng co từng phút”, níu mạng bệnh nhân ngừng tim đột ngột ở TPHCM

Giằng co từng phút, dùng "phao cứu sinh" cuối cùng

Đêm 16/2 (tức giao thừa Tết Bính Ngọ), ông H. (64 tuổi, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM) lên cơn đau ngực. Khi đang trên đường đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định kiểm tra, trái tim ông đột ngột ngừng đập, với các cơn rối loạn nhịp thất nguy kịch.

Nhận thông tin, ê-kip bác sĩ khoa Hồi sức tim mạch và Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định tức tốc di chuyển từ nhà vào bệnh viện để chạy đua với tử thần. Suốt đêm, các bác sĩ phải giằng co từng phút một, dùng chiếc “phao cứu sinh” cuối cùng là kỹ thuật E-CPR để níu mạng bệnh nhân.

Nhờ E-CPR và việc tái thông cấp cứu động mạch vành bị tắc, ông H. đã vượt qua lằn ranh sinh tử, hồi phục ngoạn mục và trở về cuộc sống bình thường sau 8 ngày nằm viện.

PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, E-CPR (hồi sinh ngừng tim có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể) được ví như “phao cứu sinh” cuối cùng trong cấp cứu bệnh nhân nguy kịch do nguyên nhân tim mạch.

Đây là bước tiến vượt bậc của y học, khi mọi phương thức hồi sinh tim phổi truyền thống không hiệu quả. Đối với E-CPR, hệ thống tim phổi nhân tạo V-A ECMO (oxy hoá máu màng ngoài cơ thể phương thức động - tĩnh mạch) sẽ được khởi động thần tốc, khi bác sĩ đang tiến hành hồi sinh tim phổi nâng cao.

Thiết bị này đóng vai trò thay thế tạm thời chức năng sống còn của tim và phổi, giúp duy trì dòng máu và oxy nuôi dưỡng các cơ quan trọng yếu, mở ra cơ hội giành lại sự sống cho những người bệnh tưởng chừng đã cận kề ranh giới cái chết.

Trong những thử nghiệm lâm sàng, kỹ thuật E-CPR giúp tăng khả năng sống còn của người bệnh ngừng tim ngoài cộng đồng lên đến 3-4 lần so với hồi sinh tim phổi truyền thống.

Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi sự phối hợp thần tốc, chính xác và quyết liệt giữa các chuyên gia hồi sức - tim mạch, cùng với quy trình cấp cứu toàn diện và hệ thống vận hành hoàn hảo, nên không dễ dàng để triển khai.

Tỷ lệ thành công tương đương thế giới

Theo dữ liệu mới nhất từ Hội Tim Hoa Kỳ (AHA), E-CPR hiện chỉ được áp dụng tại một số thành phố lớn thuộc các quốc gia phát triển ở châu Âu, một vài nơi ở châu Á và Hoa Kỳ.

Từ năm 2025, dưới sự chỉ đạo của Sở Y tế TPHCM, Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã tiên phong xây dựng và triển khai quy trình E-CPR toàn diện dành cho tất cả các trường hợp ngừng tim trong bệnh viện, và ngừng tim nghi ngờ do nguyên nhân tim mạch ngoài cộng đồng.

Năm qua, quy trình E-CPR đã được kích hoạt cho 9 ca ngừng tim nội viện do nhiều nguyên nhân (như nhồi máu cơ tim cấp, thuyên tắc phổi, viêm cơ tim cấp), với tỷ lệ sống sau 6 tháng kèm chức năng thần kinh tốt đạt 33% - một con số rất đáng khích lệ.

Từ tháng 9/2025, Bệnh viện Nhân dân Gia Định kết hợp với Bệnh viện Đa khoa Sài Gòn cũ (nay là Bệnh viện Gia Định 2) xây dựng quy trình E-CPR cho các ca ngừng tim ngoại viện. Chỉ trong 4 tháng đầu triển khai, đơn vị đã cứu sống 2 trong số 5 người bệnh ngoài cộng đồng với các nguyên nhân khác nhau.

“Nhìn lại toàn bộ hành trình, chúng tôi đã áp dụng E-CPR cho 14 trường hợp, với tỷ lệ người bệnh sống sót, trở lại cuộc sống bình thường lên tới 36%. Con số này tương đương với tỷ lệ thành công tại các trung tâm lớn trên thế giới.

Có thể nói, quy trình E-CPR đã mở ra một chuẩn mực mới về an toàn cho người bệnh điều trị tại bệnh viện và góp phần mang lại cơ hội sống quý giá cho người dân ngay giữa trung tâm TPHCM”, PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải nói.