“Chế độ ăn đủ và cân đối” giúp trẻ tăng trưởng tối đa

Nhiều phụ huynh cho rằng bữa ăn có nhiều thịt, cá, trứng, sữa... sẽ là bữa ăn“đủ chất nhất”cho trẻ. Song về khoa học dinh dưỡng thì đó là bữa ăn chưa đảm bảo tính đa dạng về thực phẩm và thường mất cân đối về tương quan giữa các chất dinh dưỡng làm ảnh hưởng xấu đến mức đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của khẩu phần mà nếu kéo dài liên tục, sẽ trở thành tác nhân gây ra 1 số bệnh liên quan đến dinh dưỡng như thiếu vi chất dinh dưỡng, thừa cân béo phì, suy dinh dưỡng… do mất cân bằng dinh dưỡng.

Vậy bữa ăn như thế nào mới đảm bảo nhu cầu và cần làm gì để có thể mang đến cho trẻ những bữa ăn đủ và cân đối dinh dưỡng? Trong vai trò là chuyên gia dinh dưỡng – PGS. TS Lê Bạch Mai – Phó viên trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia sẽ làm rõ vấn đề này qua bài viết dưới đây:

Xin chào PGS. TS Lê Bạch Mai! Xin bà cho biết về tình trạng dinh dưỡng của trẻ em Việt Nam tại thời điểm này?

Theo nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, năm 2014, vẫn có 14,5% trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân; 24,9% trẻ bị suy dinh dưỡng thể thấp còi; 6,8% trẻ bị gầy còm và tỷ lệ thừa cân béo phì là 4,8%. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu vi chất cũng còn rất phổ biến, trong đó, tỉ lệ thiếu vitamin A, thiếu máu thiếu sắt, thiếu kẽm, thiếu iode, thiếu vitamin D và khẩu phần canxi thấp… còn ở mức có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng.

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu lớn trong việc cải thiện tình trạng sức khỏe và dinh dưỡng của trẻ em trong những thập kỷ qua, Việt Nam hiện vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc giải quyết vấn đề dinh dưỡng, đặc biệt là vấn đề suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em và thiếu vi chất dinh dưỡng. Ngoài ra, xu hướng gia tăng nhanh chóng về tình trạng thừa cân béo phì – nguy cơ của nhiều bệnh mạn tính không lây liên quan đến dinh dưỡng như tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh về tim mạch- đã tạo gánh nặng kép do dinh dưỡng không hợp lý ở Việt Nam.

Nguyên nhân không chỉ là do bữa ăn không cung cấp đủ các chất dinh dưỡng mà còn do mất cân đối về tương quan giữa các chất dinh dưỡng. Chất lượng bữa ăn của trẻ em ở gia đình và tại trường học chưa đảm bảo đủ về số lượng và mất cân đối về chất lượng gây ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, phát triển của trẻ. Bữa ăn của trẻ chưa đa dạng và chưa đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị về vitamin A, sắt, kẽm, iode, canxi… Theo kết quả Khảo sát tình trạng dinh dưỡng trẻ em khu vực Đông Nam Á – SEANUTS (thực hiện trên hơn 2.800 trẻ từ 0,5 đến 12 tuổi tại Việt Nam) thì có tới 50% trẻ em Việt Nam có bữa ăn không đáp ứng đủ nhu cầu về 1 số vi chất dinh dưỡng như vitamin A, vitamin B1,vitamin C và Sắt.

Vậy theo bà, thế nào là một “Chế độ ăn đủ và cân đối”?

Dinh dưỡng là yếu tố rất quan trọng đối với việc tối ưu sự tăng trưởng về thể chất và phát triển trí não của trẻ em. Vì thế, chế độ ăn hợp lý được đánh giá là có đủ năng lượng, đủ các chất dinh dưỡng theo nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị và đảm bảo tính cân đối giữa các chất dinh dưỡng. Lưu ý là việc cung cấp về số lượng các chất dinh dưỡng và tính cân cân đối của khẩu phần cần thích hợp theo giới tính và lứa tuổi của trẻ.

Tính cân đối của khẩu phần bao gồm: Cân đối giữa 3 chất cung cấp năng lượng trong khẩu phần (tỉ lệ năng lượng được cung cấp từ chất đạm, chất béo, chất bột đường phải thích hợp); Cân đối về Protein (tỷ lệ protein động vật so với protein tổng số); Cân đối về Lipid (tỉ lệ Lipit động vật so với Lipid tổng số, hàm lượng các acid béo không no cần thiết); Cân đối về chất bột đường (không quá nhiều đường tinh chế); Cân đối về vitamin và khoáng chất.

Để có một chế độ dinh dưỡng hợp lý cần đảm bảo tính đa dạng của khẩu phần (có ít nhất 5 trong số 8 nhóm thực phẩm, trong đó nhóm chất béo là bắt buộc) đồng thời chế biến đúng cách để bữa ăn của trẻ đa dạng và giữ được nhiều chất dinh dưỡng.

Bữa ăn đa dạng giúp đảm bảo tính cân đối của khẩu phần ăn
Bữa ăn đa dạng giúp đảm bảo tính cân đối của khẩu phần ăn

Khi có một bữa ăn đa dạng và cân đối sẽ giúp cho cơ thể có đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho tăng trưởng thể lực, phát triển trí não và nâng cao sức khỏe. Trẻ không được cung cấp đủ các chất dinh dưỡng mỗi ngày thường dễ mệt mỏi, kém hoạt động, tăng trưởng chậm thậm chí gây ảnh hưởng lâu dài đến trí thông minh, suy dinh dưỡng và tăng nguy cơ mắc 1 số bệnh mạn tính khi trưởng thành. Một số trẻ được cung cấp khẩu phần dư thừa về năng lượng nhưng lại ít vận động thì dễ dẫn đến thừa cân béo phì và các hậu quả kèm theo

Phụ huynh Việt đã làm tốt điều này chưa, thưa bà?

Không chỉ các bậc phụ huynh mà cả xã hội chúng ta luôn dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em, đặc biệt là đối với vấn đề dinh dưỡng của trẻ, nhất là trong những năm đầu đời. Tuy nhiên, còn nhiều phụ huynh mới chỉ quan tâm đến cân nặng của trẻ, thích con được “bụ bẫm” mà ít quan tâm tới chiều cao, chưa hiểu rõ nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị của con mình theo từng độ tuổi, thường mong muốn con ăn nhiều, thậm chí ép ăn, lựa chọn thực phẩm chưa đa dạng… khiến trẻ kén ăn, chán ăn, biếng ăn và sợ ăn… gây ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ.

Một số phụ huynh đã thực hành dinh dưỡng chưa đúng khiến bữa ăn của trẻ thiên lệch, mất cân đối. Một nghiên cứu tại Hà Nội cho thấy có tới 53% phụ huynh có con béo phì nhưng không biết tình trạng dinh dưỡng của con đã ở mức béo phì. Nhiều phụ huynh vẫn duy trì chế độ ăn “nhồi nhét” dù cân nặng của trẻ đã vượt quá so với chuẩn trung bình của Tổ chức Y tế thế giới, vẫn để trẻ ăn chưa khoa học: ăn vặt nhiều, ăn nhiều thức ăn nhanh, ăn nhiều thức ăn có hàm lượng đường tinh chế cao (bánh kẹo, nước ngọt..) hoặc khoảng cách giữa các bữa ăn chưa hợp lý làm trẻ quá đói gây khó kiểm soát cảm giác no khiến trẻ thường ăn nhiều hơn so với nhu cầu (ăn bù).

Do đó, để tránh gặp phải các vấn đề nghiêm trọng về dinh dưỡng như thừa cân béo phì, suy dinh dưỡng, thiếu vi chất dinh dưỡng, giảm phát triển trí não,… do chế độ ăn mất cân đối gây ra, phụ huynh cần thực hiện dinh dưỡng hợp lý cho trẻ như chế độ ăn đa dạng về thực phẩm, cân đối về các chất dinh dưỡng và khuyến khích trẻ vận động.

Bà có khuyến cáo gì giúp phụ huynh “nâng cao chất lượng bữa ăn” và “tạo hứng thú” cho trẻ trong việc ăn uống?

• Vì ngoài sữa mẹ thì không có bất kỳ thực phẩm tự nhiên nào có chứa đầy đủ tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thế nên để nâng cao chất lượng bữa ăn, phụ huynh cần đa dạng bữa ăn bằng cách lựa chọn thực phẩm sao cho đảm bảo có ít nhất 5 trong 8 nhóm thực phẩm: lương thực các loại hạt giàu đạm; sữa và chế phẩm sữa; thịt, cá và thủy sản; trứng các loại; rau củ quả có màu sắc rực rỡ; các loại rau củ quả khác; dầu mỡ; trong đó nhóm dầu mỡ là bắt buộc. Mẹ nên sử dụng các thực phẩm đã được tăng cường vi chất dinh dưỡng cho bữa ăn của trẻ, bảo quản và chế biến thực phẩm đúng cách để hạn chế thất thoát các chất dinh dưỡng.

Hãy cho bé tự lấy thức ăn để bé ăn ngon miệng hơn
Hãy cho bé tự lấy thức ăn để bé ăn ngon miệng hơn

Bên cạnh đó, để giúp trẻ có hứng thú trong việc ăn uống thì mẹ cũng cần chú ý đến cách chế biến và trang trí món ăn sao cho đẹp mắt, hợp khẩu vị để trẻ hào hứng “khám phá” và tập trung toàn bộ giác quan vào bữa ăn, thức ăn và cách ăn.

Thời gian của một bữa ăn chỉ nên từ 30 - 40 phút. Phụ huynh nên để trẻ ăn theo nhu cầu và tôn trọng trẻ. Hãy để trẻ tự xúc, tự lấy, tự gắp thức ăn,… Khi trẻ được quyền quyết định món ăn và số lượng ăn, bữa ăn sẽ trở nên vui vẻ, từ đó giúp trẻ yêu thích bữa ăn, muốn ăn và ăn ngon miệng hơn rất nhiều.

“Chế độ ăn đủ và cân đối” giúp trẻ tăng trưởng tối đa - 3

Hà Trang

MỚI NHẤT
Chỉ có 5% cha mẹ tin tưởng vắc xin miễn phí
Chỉ có 5% cha mẹ tin tưởng vắc xin miễn phí

Hiện tạit rên địa bàn TP.HCM chỉ có khoảng 5% các bậc cha, mẹ tin tưởng vào vắc xin miễnphí, trong khi đó có đến 39% phụ huynh tin tưởng vào vắc xin dịch vụ, và 42% phụ huynh cho rằng chất lượng giữa vắc xin dịch vụ và vấc xin miễn phí như nhau.

Thứ ba, 23/02/2016 - 03:11

Uống rượu thế nào thì tốt cho tim?
Uống rượu thế nào thì tốt cho tim?

(Dân trí) - Theo các nhà khoa học Na Uy và Thuỵ Điển, để giảm nguy cơ đau tim và suy tim, chỉ nên uống hơn 5 ly rượu mỗi tháng.

Thứ ba, 23/02/2016 - 02:00

Gãy “súng” gần một năm mới được phát hiện
Gãy “súng” gần một năm mới được phát hiện

Trung tâm Nam học (Bệnh viện Việt Đức, Hà Nội) vừa tiếp nhận một bệnh nhân gãy “súng” nhưng sau nhiều tháng mới được phát hiện và tới bệnh viện điều trị.

Thứ ba, 23/02/2016 - 01:28

Bệnh viện Chợ Rẫy đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất
Bệnh viện Chợ Rẫy đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

(Dân trí) - Sau 115 năm xây dựng và phát triển, bệnh viện Chợ Rẫy đã có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển y tế nước nhà. Ghi nhận sự nỗ lực trên, Chủ tịch nước đã quyết định trao tặng bệnh viện Huân chương Lao động hạng Nhất.

Thứ ba, 23/02/2016 - 01:06

Trị suy dinh dưỡng bằng... vi khuẩn
Trị suy dinh dưỡng bằng... vi khuẩn

(Dân trí) - Điều chỉnh loại vi khuẩn sống trong ruột có thể là một cách mới để điều trị cho hàng triệu trẻ em bị suy dinh dưỡng mạn tính. Nghiên cứu mới đây cho thấy hệ vi khuẩn hợp lý ở đường ruột sẽ giúp đưa phần lớn số trẻ thoát khỏi tình trạng suy dinh dưỡng do chế độ ăn đơn điệu

Thứ ba, 23/02/2016 - 12:26

Nhà bạn đang ăn uống bằng nước gì?
Nhà bạn đang ăn uống bằng nước gì?

Trong công nghiệp: nhà máy xí nghiệp mọc lên khắp nơi, trong nông nghiệp: thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật ngày được sử dụng bừa bãi, ở ngành dịch vụ: đô thị hóa mạnh mẽ….tất cả dẫn đến ô nhiễm môi trường trong đó có cả nguồn nước ăn uống, sinh hoạt.

Thứ ba, 23/02/2016 - 12:14

Chủ tịch Quốc hội: Thủ tục hành chính cay nghiệt, độc ác lắm!
Chủ tịch Quốc hội: Thủ tục hành chính cay nghiệt, độc ác lắm!

(Dân trí) - Góp ý vào dự án Luật Dược (sửa đổi) sáng nay 23/2, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thẳng thắn: “Thủ tục hành chính bây giờ cay nghiệt, độc ác lắm. Vì sao? Vì phải có tiền người ta mới cấp nên phải giảm tối đa thủ tục hành chính. Tự do kinh doanh mà sao nghề chữa bệnh, cứu người lại gây cản trở như vậy”.

Thứ ba, 23/02/2016 - 11:59

Bộ y tế yêu cầu điều tra nhu cầu vắc xin dịch vụ
Bộ y tế yêu cầu điều tra nhu cầu vắc xin dịch vụ

(Dân trí) - Để tránh tình trạng khan hiếm vắc xin dịch vụ như mọi năm do không ước tính được nhu cầu từ ban đầu, không đặt được vắc xin, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị khẩn trương tổng hợp nhu cầu vắc xin dịch vụ để đặt hàng, dự trù vắc xin.

Thứ ba, 23/02/2016 - 10:44

50% dân số thế giới sẽ bị cận thị vào 2050
50% dân số thế giới sẽ bị cận thị vào 2050

(Dân trí) - Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Ophthalmology, một nửa dân số thế giới (gần 5 tỷ người) sẽ bị cận thị vào năm 2050, với 1/5 trong số này (1 tỷ người) bị tăng đáng kể nguy cơ mù lòa nếu xu hướng hiện nay vẫn tiếp diễn.

Thứ ba, 23/02/2016 - 10:07

Bắt xe đông lạnh chở gần 2 tấn thịt heo thối
Bắt xe đông lạnh chở gần 2 tấn thịt heo thối

(Dân trí) - Từ tin báo của người dân, lực lượng Cảnh sát Kinh tế, Công an quận 2, TPHCM tiến hành kiểm ytra thì phát hiện chiếc xe tải chở hơn 1,6 tấn thịt heo không nguồn gốc, bốc mùi nồng nặc.

Thứ ba, 23/02/2016 - 08:14

Nghệ An: Kỳ lạ nơi bệnh nhân đánh bác sĩ chạy “mất dép”
Nghệ An: Kỳ lạ nơi bệnh nhân đánh bác sĩ chạy “mất dép”

Bệnh nhân (BN) nổi xung tấn công bác sĩ (BS) phải nhập viện cấp cứu, còn chửi bới, lăng mạ Y, BS, nhân viên điều dưỡng (ĐD) là chuyện “thường ngày” ở BV (Bệnh viện) Tâm thần Nghệ An. “Có trường hợp BN dùng đá, gậy tấn công, BS phải mở cửa bỏ chạy”, Thạc sỹ, BS Phan Thị Hoa - Trưởng Khoa cấp cứu chống độc cho hay.

Thứ ba, 23/02/2016 - 04:22

Ông Đinh La Thăng “đi xin” kế sách tạo bước ngoặt cho y tế
Ông Đinh La Thăng “đi xin” kế sách tạo bước ngoặt cho y tế

(Dân trí) - Đó là tâm tư của ông Đinh La Thăng, tân Bí thư TPHCM trong cuộc trò chuyện thân mật khi đến thăm GS Trần Đông A tại nhà riêng, nhân kỷ niệm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2. Tại đây, ông Thăng được GS Đông A hiến những kế sách để tạo bước ngoặt trong ngành y.

Thứ ba, 23/02/2016 - 04:14

ĐÁNG QUAN TÂM
Bé trai 8 tuổi ngất xỉu do mặc áo có "vật lạ"?
Bé trai 8 tuổi ngất xỉu do mặc áo có "vật lạ"?

(Dân trí) - Một bé trai 8 tuổi có triệu chứng mệt mỏi rồi sau đó đã ngất xỉu. Người thân của bé cho rằng bé bị ngất xỉu là do mặc chiếc áo có "vật lạ".

Thứ hai, 22/02/2016 - 07:55

10 lời khuyên vàng để có giấc ngủ ngon
10 lời khuyên vàng để có giấc ngủ ngon

(Dân trí) - Giấc ngủ là một phần rất quan trọng để hồi phục sức khỏe sau ngày làm việc.Vậy nên đi ngủ vào lúc nào? Và làm gì trước khi bắt đầu giấc ngủ là tốt nhất?

Thứ hai, 22/02/2016 - 07:07

Hỏng da bởi lỗi đơn giản đến khó tin khi rửa mặt
Hỏng da bởi lỗi đơn giản đến khó tin khi rửa mặt

(Dân trí) - Nhiều người biết rằng rửa mặt dưới vòi sen sẽ là hiệu quả nhất nhưng với áp lực và nhiệt độ nước, giải pháp này xem ra lại gây hại nhiều hơn khi nó gây kích thích các mao mạch rất mỏng mảnh ở vùng má.

Thứ hai, 22/02/2016 - 05:27

Campuchia: Lo ngại bùng phát HIV vì kim tiêm “bẩn”
Campuchia: Lo ngại bùng phát HIV vì kim tiêm “bẩn”

Sau khi 14 người dân ở làng Peam thuộc tỉnh Kandal- Campuchia có kết quả xét nghiệm dương tính với HIV hồi đầu tháng 2, nhà chức trách y tế địa phương ngày 22-2 đã tiến hành sàng lọc hàng trăm dân làng, dẫn đến lo ngại về một đợt bùng phát dịch bệnh mới.

Thứ hai, 22/02/2016 - 04:47

Khuyến cáo hội chứng tim sau kỳ nghỉ lễ
Khuyến cáo hội chứng tim sau kỳ nghỉ lễ

Mỗi năm Tết đến, chúng ta lại đón chào năm mới trong niềm hân hoan. Rượu bia là những thứ không thể thiếu trong bữa ăn ngày Tết. Nhưng đằng sau mỗi kỳ nghỉ Tết đó, giới bác sĩ chúng tôi lại đón nhận một làn sóng nhập viện vì bệnh lý tim mạch cao hơn mọi ngày thường. Mà một phần trong những bệnh nhân đó là do “Hội chứng tim sau kỳ nghỉ lễ”.

Thứ hai, 22/02/2016 - 03:19

Choáng với lượng đường có trong một số đồ uống nóng
Choáng với lượng đường có trong một số đồ uống nóng

(Dân trí) - Nhiều loại thức uống nóng thông dụng tại các chuỗi cửa hàng cà phê cao cấp chứa lượng đường đáng giật mình - 25 thìa đường cho mỗi cốc.

Thứ hai, 22/02/2016 - 01:26

Vụ nữ tử tù mang thai: Xét nghiệm ADN tìm "tác giả"?
Vụ nữ tử tù mang thai: Xét nghiệm ADN tìm "tác giả"?

(Dân trí) - Trước ý kiến cho rằng có thể tìm ra "tác giả" của bào thai nữ tử tù đang mang, GS.TS Nguyễn Viết Tiến, Thứ trưởng Bộ Y tế, chuyên gia đầu ngành về sản khoa khẳng định: "Hoàn toàn có thể xét nghiệm ADN để xác định cha của đứa bé. Nhưng không nên làm trong thời điểm này"

Thứ hai, 22/02/2016 - 11:48

Linh tính giúp bạn gặp lành, tránh dữ?
Linh tính giúp bạn gặp lành, tránh dữ?

Đến nay vẫn tồn tại một câu hỏi lớn, đó là: Những tín hiệu mà chúng ta cảm nhận được, cái mà ta gọi là linh tính, là giác quan thứ 6 có phải là lời mách bảo của một sức mạnh siêu nhiên nào đó hay là thuộc tính tự nhiên của loài người?

Thứ hai, 22/02/2016 - 11:01

Mexico: Mẹ nhiễm Zika vẫn sinh con khoẻ mạnh
Mexico: Mẹ nhiễm Zika vẫn sinh con khoẻ mạnh

(Dân trí) - Theo công bố của Bộ Y tế Mexico, một phụ nữ được xác định là nhiễm vi rút Zika ở bang Chiapas đã hạ sinh một bé trai hoàn toàn khoẻ mạnh.

Thứ hai, 22/02/2016 - 09:09

Người bị... mập ra do thuốc
Người bị... mập ra do thuốc

Trước khi dùng một loại thuốc nào đó, bạn cần hỏi ý kiến bác sĩ, dược sĩ xem thuốc này có gây tăng cân cho những bệnh nhân trước đó không.

Thứ hai, 22/02/2016 - 08:08

Mua sắm trang thiết bị y tế: Sẽ giao quyền nhưng quy trách nhiệm nặng hơn
Mua sắm trang thiết bị y tế: Sẽ giao quyền nhưng quy trách nhiệm nặng hơn

Thực trạng công tác đấu thầu tập trung chưa đáp ứng được nhu cầu của các bệnh viện (BV), kết quả đấu thầu vật tư, trang thiết bị y tế còn chậm tiến độ so với kế hoạch, gây khó khăn trong công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Thứ hai, 22/02/2016 - 06:14

Nam sinh ho ra máu, phát hiện khối u khổng lồ chèn giữa lồng ngực
Nam sinh ho ra máu, phát hiện khối u khổng lồ chèn giữa lồng ngực

(Dân trí) - Với biểu hiện ho ra máu, bệnh nhân 23 tuổi đến viện khám và được phát hiện khối u tế bào mầm khổng lồ trong lồng ngực, ngay vị trí trung thất trước. Khối u được lấy ra ngày 18/2 nặng đến 700gram.

Thứ hai, 22/02/2016 - 04:19