Cấp cứu trên không, “đưa viện về làng” và trăn trở của những thầy thuốc trẻ

“Tôi đến với ngành y không phải bằng một quyết định bộc phát, mà xuất phát từ mong muốn được góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Ngay từ những năm còn ngồi trên ghế nhà trường, tôi đã xác định y khoa là một lĩnh vực đặc biệt - nơi tri thức khoa học, kỹ năng chuyên môn và trách nhiệm xã hội phải song hành”, TS.BSCKII Huỳnh Minh Chín nói với phóng viên Dân trí về hành trình theo đuổi nghiệp thầy thuốc của mình.

Từ ăn vội, ngủ tạm ở trung tâm y tế đến cấp cứu trên máy bay

TS.BSCKII Huỳnh Minh Chín hiện là Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam. Nhưng trước đó, anh có thời gian dài gắn bó với y tế tuyến cơ sở và lĩnh vực y tế dự phòng ở tỉnh Bình Dương (cũ).

Trong mắt nhiều đồng nghiệp, bác sĩ Chín không chỉ là người quản lý giỏi mà còn là tấm gương cho các thế hệ trẻ, với những hoạt động chuyên môn lẫn công tác an sinh xã hội thiết thực, ý nghĩa.

Cái tên Huỳnh Minh Chín bắt đầu được biết đến rộng rãi trong đại dịch Covid-19, giai đoạn anh đảm nhiệm vai trò Giám đốc Trung tâm Y tế Bàu Bàng và sau đó là Trung tâm Y tế Tân Uyên (tỉnh Bình Dương cũ).

Thời điểm ấy, người đứng đầu Trung tâm Y tế Bàu Bàng xác định phải củng cố vững chắc “lá chắn” y tế cơ sở và y tế dự phòng, với trọng tâm là tổ chức khoanh vùng, truy vết thần tốc; thiết lập mô hình tầng điều trị phù hợp; huy động tối đa nguồn lực nhân sự; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ca bệnh tại nhà và giám sát dịch tễ.

Có những thời điểm, bác sĩ Chín cùng các nhân viên y tế làm việc xuyên đêm, ăn vội, ngủ tạm ở cơ sở, nhưng không ai lùi bước. Đêm giao thừa Tết Dương lịch năm 2021, hình ảnh nữ y sĩ của Trung tâm Y tế Bàu Bàng ngất xỉu sau nhiều giờ phân loại bệnh nhân Covid-19 trong khu cách ly, được đồng nghiệp ôm trên tay bước đi đã trở thành biểu tượng, cổ vũ tinh thần chống dịch chung của cả nước.

Chính tinh thần đó đã giúp địa phương dần kiểm soát dịch, giảm tỷ lệ chuyển nặng và tử vong.

“Điều tôi nhớ nhất không phải những con số, mà là sự đoàn kết của tập thể cán bộ y tế. Đại dịch là một phép thử khắc nghiệt, nhưng cũng là giai đoạn giúp hệ thống y tế cơ sở trưởng thành vượt bậc về năng lực điều hành, phản ứng nhanh và quản trị rủi ro y tế công cộng”, bác sĩ Huỳnh Minh Chín chia sẻ.

Kết thúc đợt dịch thứ 4, bác sĩ Chín được bổ nhiệm làm Phó giám đốc Sở Y tế Bình Dương, rồi trở thành Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Bình Dương (cũ). Dù ở vai trò nào, bác sĩ Chín luôn tâm niệm, người thầy thuốc trẻ phải đi đầu trong các hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội và đổi mới sáng tạo y khoa.

Ông triển khai nhiều chương trình khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ vùng sâu vùng xa, cũng như các hoạt động hiến máu, truyền thông phòng chống dịch bệnh.

Bác sĩ Chín thường xuyên tổ chức các chương trình khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho người dân khó khăn (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Tháng 1/2025, sau khi tham dự một hoạt động của Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tại Hà Nội, bác sĩ Huỳnh Minh Chín bất ngờ trở thành tâm điểm trên chuyến bay trở về TPHCM, khi 2 lần cùng tổ bay cấp cứu cho một hành khách nguy kịch.

“Khi đó, hành khách 62 tuổi, quốc tịch Mỹ bị ngất, và nhiều người la hét. Tôi vội chạy đến theo phản xạ của người làm nghề y và nhận ra bệnh nhân bị hạ đường huyết nặng, vã mồ hôi, lạnh, nôn ói...

Tôi kiểm tra huyết áp, tim, phổi và nhanh chóng xử lý đến khi bệnh nhân ổn hơn. Nhưng ít phút sau bệnh nhân lại ngất. Nhờ các dụng cụ y tế, thuốc men, máy móc trên máy bay, tôi tiếp tục xử lý tình huống khẩn cấp, liên tục theo dõi, sưởi ấm… Dần dần, bệnh nhân tỉnh lại, an toàn khi máy bay hạ cánh.

Tôi chỉ làm đúng lương tâm và trách nhiệm của một bác sĩ, và may mắn đã cấp cứu kịp thời cho bệnh nhân”, bác sĩ Chín nhớ lại.

Bác sĩ Huỳnh Minh Chín trong lần tham gia hỗ trợ cấp cứu hành khách trên máy bay (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Giá trị cốt lõi của người thầy thuốc là y đức

Sau ngày 1/7/2025 - khi cả nước thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp - bác sĩ Huỳnh Minh Chín trở thành Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM.

Ông được phân công hỗ trợ lĩnh vực y tế cơ sở, y tế dự phòng, bảo trợ xã hội, phụ trách công tác dân số và một số mảng chuyên môn liên quan đến quản lý chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh.

Việc địa bàn mở rộng với quy mô dân số lớn, tính chất đô thị - công nghiệp - dịch vụ đan xen đặt ra nhiều thách thức cho ngành y tế TPHCM.

Đó là việc nguy cơ dịch bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm gia tăng; áp lực quá tải ở các cơ sở khám chữa bệnh tuyến trên; yêu cầu chuyển đổi số toàn diện ngành y tế; đảm bảo công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa khu vực trung tâm và vùng ven.

“Áp lực rất lớn, song đây cũng là cơ hội để tái cấu trúc hệ thống theo hướng tinh gọn, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm. Trong thời gian tới, tôi xác định một số định hướng trọng tâm trong công tác tham mưu.

Thứ nhất, củng cố vững chắc mạng lưới y tế cơ sở, nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu. Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử và liên thông dữ liệu.

Thứ ba, tăng cường kiểm soát chất lượng dịch vụ y tế, bảo đảm an toàn người bệnh. Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực y tế trình độ cao, đặc biệt trong lĩnh vực y tế công cộng và hồi sức cấp cứu”, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM nêu.

Sau quãng đường đã qua, bác sĩ Chín nhận định, nghề y đòi hỏi sự kiên trì, kỷ luật và lòng nhân ái. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, ngành y tế cũng chuyển mình mạnh mẽ với công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và mô hình quản trị hiện đại.

Tuy nhiên, dù công nghệ thay đổi ra sao, giá trị cốt lõi của người thầy thuốc vẫn là y đức.

“Điều tôi trăn trở nhất là làm sao để hoạt động thầy thuốc trẻ không chỉ dừng ở tính phong trào, mà trở thành một hệ sinh thái hỗ trợ chuyên môn, khởi nghiệp y tế và đào tạo liên tục”, TS.BSCKII Huỳnh Minh Chín bày tỏ.

“Đưa bệnh viện về làng” chăm sóc bà con nghèo

Bác sĩ Đinh Tất Thắng hiện là Phó trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ngãi. Anh sinh trưởng trong gia đình có truyền thống y khoa, với 4 thầy thuốc đã và đang hành nghề ở nhiều lĩnh vực khác nhau tại các cơ sở y tế công lập.

Từ những ngày đầu theo đuổi ngành y, bác sĩ Đinh Tất Thắng không ngừng nghiên cứu, rèn luyện để trưởng thành trong chuyên môn. Năm 2011, sau khi hoàn thành 3 năm nội trú tại Đại học Y Dược Huế, anh trở lại quê nhà với mong muốn mang kiến thức đã học phục vụ quê hương.

Ngay từ những ngày đầu tiên, bác sĩ Thắng được điều động hỗ trợ y tế cho khu vực miền núi Tây Trà, với hàng loạt khó khăn phải đối mặt về nhân lực cũng như phương tiện khám bệnh.

Ở đó, anh liên tục chứng kiến những em bé người Kor, đồng bào thiểu số bị viêm tai giữa nguy hiểm, các vấn đề mũi xoang hay ung bướu chuyên khoa nhưng không có điều kiện thăm khám và tư vấn, vì cơ sở còn quá thiếu các trang thiết bị chẩn đoán.

Nhiều trường hợp cấp cứu chuyên khoa hoặc các vấn đề sức khỏe chuyên khoa chỉ cần làm các thủ thuật nhỏ lại phải di chuyển hàng trăm cây số đường đèo núi để đến tuyến tỉnh điều trị, khiến cuộc sống ảnh hưởng nặng nề.

3 tháng ở Tây Trà khiến bác sĩ Thắng ấp ủ khát vọng phải mang kỹ thuật hiện đại đến phục vụ người dân khó khăn. Sau khi trở lại thành thị, anh tham gia công tác Đoàn và trở thành Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thầy thuốc trẻ Quảng Ngãi.

Màu áo blouse của anh hiện diện ở những bản làng xa xôi nhất - từ Ba Tơ, Tây Trà đến Sơn Tinh, Sơn Mùa, Minh Long, thậm chí sang tận nước bạn Lào - để khám bệnh, phát thuốc miễn phí; xây dựng các chương trình “Tiếp sức bệnh nhân nghèo”, “Kết nối trái tim vàng”.

Năm 2014, bác sĩ Thắng được vinh danh là một trong 10 thầy thuốc trẻ tiêu biểu toàn quốc, sau đó trở thành Ủy viên Trung ương Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam khóa III và IV.

Khoảng thời gian này cũng là lúc anh hiện thực hóa ước mơ “đưa bệnh viện về làng”, khi tự trang bị thêm các thiết bị cá nhân như máy nội soi, máy đo nhĩ lượng, âm ốc tai... mang đến những xã nghèo nhất Quảng Ngãi.

Từ chỗ phải lặn lội hàng trăm cây số đi nơi khác, nhiều đồng bào dân tộc đã được tầm soát ung thư vòm họng, chẩn đoán bệnh lý tai giữa bằng những thiết bị hiện đại ngay tại quê nhà.

Không dừng lại ở việc thăm khám, bác sĩ Thắng còn làm cầu kết nối hỗ trợ các mảnh đời khốn khó. Anh trích một phần kinh phí của mình, vận động sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội để cùng các đồng nghiệp thực hiện những ca phẫu thuật thiện nguyện, giúp nhiều bệnh nhân nghèo tìm lại thính lực và các người cao tuổi có cơ hội được nghe tốt hơn.

Dù đã chuyển giao vai trò Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thầy thuốc trẻ Quảng Ngãi cho các thế hệ kế cận, bác sĩ Đinh Tất Thắng vẫn miệt mài trên hành trình phụng sự cộng đồng với những khát vọng mới.

Bác sĩ Đinh Tất Thắng không ngừng học tập, nâng cao năng lực chuyên môn với mong muốn góp phần giúp người dân được chăm sóc tốt nhất ngay tại y tế cơ sở (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Trong thời gian tới, anh ấp ủ đề án đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe tai - thính giác đến những vùng sâu, vùng xa, góp phần giúp chuyên khoa này tại hệ thống y tế cơ sở vững mạnh hơn, để người dân - nhất là đối tượng yếu thế - được chăm sóc tốt nhất ngay từ ban đầu.

“Tôi hy vọng các bác sĩ trẻ sẽ tiếp tục con đường mà nhiều thế hệ đi trước đã chọn. Và các bạn đừng bao giờ tự thỏa hiệp, hài lòng với kỹ năng của chính mình, mà phải không ngừng tìm hiểu và cập nhật những kỹ thuật tiên tiến nhất.

Vì mỗi bước tiến mới của người thầy thuốc sẽ giúp bệnh nhân có thêm một cơ hội điều trị sớm và tốt hơn”, bác sĩ Thắng bộc bạch.