Từng bước thay đổi diện mạo các xã nghèo nhờ chuyển đổi sinh kế

Ông Màng Văn Đoàn, ở thôn Đoàn Kết, xã Phong Thổ sau một thời gian nghiên cứu, học hỏi và đi tham quan thực tế ở một số địa phương, ông mạnh dạn vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển mô hình kinh tế tổng hợp.

Ông Đoàn kể: “Tôi đã vay vốn để đào ao thả cá với diện tích 200m² và xây chuồng trại nuôi bò sinh sản. Ban đầu mua 3 con bò, sau 4 năm, đàn bò phát triển lên 10 con. Tôi cải tạo đất, trồng hơn 3ha dổi và quế.

Mô hình kinh tế tổng hợp của gia đình hiện mỗi năm cho thu nhập vượt vốn vay ban đầu. Tôi còn tạo việc làm cho 3 lao động địa phương với mức lương 6 triệu đồng/tháng. Khi cây quế, dổi đến kỳ thu hoạch, đàn bò và cá xuất bán thì kinh tế gia đình sẽ ổn định và vươn lên làm giàu”.

Cũng ở xã Phong thổ, chị Hoàng Thị Xuân, bản Huổi Sen, là một điển hình phát huy hiệu quả chính sách hỗ trợ của Nhà nước kết hợp vay vốn để phát triển kinh tế.

Chị cho biết gia đình vay 100 triệu đồng từ nguồn ưu đãi giải quyết việc làm và 20 triệu đồng từ chương trình nước sạch - vệ sinh môi trường nông thôn. Từ đó, chị cải tạo 3.000m² đất để trồng cây ăn quả; mở rộng quy mô chăn nuôi với 50 con dê, 30 con lợn.

“Kết hợp chăn nuôi với trồng cây ăn quả giúp tận dụng, bù trừ cho nhau, hiệu quả kinh tế rất cao. Hiện mỗi năm gia đình chị thu trên 300 triệu đồng, trở thành hộ khá trong bản", chị Xuân chia sẻ.

Trước đây, xã biên giới Phong Thổ từng là một trong những địa bàn khó khăn nhất tỉnh Lai Châu. Cuộc sống của người dân quanh năm gắn với nương ngô, lúa một vụ, thu nhập thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao. Thế nhưng, chỉ trong một thời gian ngắn, diện mạo xã Phong Thổ đã có những đổi thay rõ rệt.

Tính đến nay, thu nhập bình quân đầu người của xã Phong Thổ đạt hơn 51 triệu đồng; toàn xã có 11/12 trường đạt chuẩn quốc gia đạt tỷ lệ gần 92%; 4 trạm y tế đạt tiêu chí quốc gia về y tế giai đoạn đến năm 2030.

Ước tính hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn hơn 10%, hộ cận nghèo còn gần 9%. Người dân tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật để phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống.

Ông Lý A Cho, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Hồ Thầu, xã Phong Thổ cho biết: “So với những năm trước thì hiện tại người dân có những thay đổi về cây trồng, con giống rất là tốt.

Chúng tôi thường xuyên họp bản là tuyên truyền cho bà con tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm nên dịch bệnh cũng rất ít. Hàng tháng bên thú y xã cũng định kỳ xuống kiểm tra đàn trâu bò. Đời sống người dân trong bản khá lên hẳn nhờ có sự quan tâm của Đảng, Chính phủ”.

Để đảm bảo sinh kế bền vững, tỉnh Lai Châu đã đẩy mạnh tín dụng chính sách. Nhiều xã vùng cao đã tận dụng tốt nguồn lực này để chuyển đổi mô hình sinh kế. Đất trồng ngô kém hiệu quả được thay thế bằng cây dược liệu hoặc cây ăn quả bản địa. Một số nơi phát triển đàn trâu, bò sinh sản, nuôi gà đen giống bản địa có giá trị kinh tế cao.

Cùng với đó, chính quyền địa phương tích cực kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã để tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, bao tiêu đầu ra.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 được tỉnh triển khai thực hiện đảm bảo đúng quy định, đạt hiệu quả cao.

Các mục tiêu của chương trình được cấp ủy và chính quyền các cấp trong tỉnh quan tâm chỉ đạo và triển khai thực hiện, kết quả đều đạt và vượt so với kế hoạch thực hiện chương trình đề ra. Việc bố trí nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững của Trung ương và của tỉnh được đảm bảo và kịp thời.

Đến cuối năm 2024, tỉnh Lai Châu còn hơn 31.000 hộ nghèo và hộ cận nghèo, giảm gần 13.400 hộ so với đầu năm 2022. Bên cạnh đó, tỉnh đã triển khai thực hiện 133 mô hình giảm nghèo, trong đó có 80 mô hình trồng trọt, 35 mô hình chăn nuôi và 18 mô hình hỗ trợ máy móc phục vụ sản xuất; tổng số hộ tham gia là 3.500 hộ.

Trong giai đoạn 2021-2024, mức giảm tỷ lệ hộ nghèo trung bình của tỉnh đạt 3,94%/năm, vượt mục tiêu đề ra. Tổng nguồn vốn huy động và phân bổ giai đoạn 2021-2024 để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là 1.423 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn từ ngân sách Trung ương là 1.382 tỷ đồng, từ ngân sách địa phương là 41,8 tỷ đồng.

Tính đến tháng 2/2025, tỉnh Lai Châu đã giải ngân được 1.075 tỷ đồng, đạt 75,53% kế hoạch đề ra. Trên cơ sở nguồn vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ, tỉnh bố trí nguồn vốn đối ứng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; phân bổ đầy đủ, kịp thời các nguồn vốn hỗ trợ của chương trình cho các đơn vị, địa phương triển khai thực hiện.

Nguồn vốn đã giải ngân chủ yếu tập trung vào hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số để phát triển sinh kế, đào tạo nghề, tín dụng chính sách, cùng các dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế, nước sạch và nhà ở.

Nhờ chủ trương đúng, chính sách trúng, vùng đất từng có hơn 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Lai Châu đã có những thành công trong công tác giảm nghèo đa chiều, bền vững bằng quyết tâm chính trị cao, nguồn lực được phân bổ hiệu quả và sự chủ động của người dân.

Từ việc chuyển đổi sinh kế tại các xã nghèo, đến hành động quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đến nay tỉnh Lai Châu đang từng bước thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng sống cho người dân.

Hà Châu