Lá thư tìm liệt sĩ gửi trước ngày bà lão nhận ra ảnh mình dưới mộ
(Dân trí) - Hơn nửa thế kỷ sau ngày người ông hy sinh, bức thư từ Bắc Ninh gửi vào Đà Nẵng mang theo hy vọng tìm kiếm người thân. Một bức ảnh được phát hiện dưới mộ liệt sĩ trở thành manh mối đặc biệt...
Bức thư của người cháu đi tìm ông
Những ngày qua, câu chuyện bà Nguyễn Thị Hanh (72 tuổi, quê tỉnh Bắc Ninh) nhận ra mình trong bức ảnh được phát hiện dưới một phần mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Tam Thái (xã Chiên Đàn, Đà Nẵng) khiến nhiều người xúc động.
Đó là bức ảnh bà Hanh chụp khi mới 14 tuổi. Trước ngày người chú ruột Nguyễn Văn Hậu lên đường nhập ngũ, bà trao bức ảnh cho chú làm kỷ niệm. Hơn nửa thế kỷ sau, di vật này được tìm thấy dưới một phần mộ liệt sĩ ở Đà Nẵng.

Bức thư được chị Huyền gửi từ Bắc Ninh vào Đà Nẵng (Ảnh: Tiến Đãi).
Cựu chiến binh Nguyễn Tiến Đãi, Trưởng ban Liên lạc truyền thống Trung đoàn BB31 khu vực Đà Nẵng, nhớ lại khoảng một tháng trước, ông nhận được một bức thư gửi từ tỉnh Bắc Ninh. Người gửi là chị Nguyễn Thị Huyền, Khu Đa Cấu, phường Nam Sơn. Chị Huyền là cháu nội của liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu.
Trong thư có thông tin về liệt sĩ Hậu do Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Ninh cùng bản photo Bằng Tổ quốc ghi công. Gia đình mong muốn từ những tài liệu này có thể tìm thêm thông tin về người ông đã hy sinh trong chiến tranh.
“Lúc nhận thư, tôi nghĩ manh mối còn rất mong manh, nhưng ít nhất gia đình đã có thêm một hướng để tìm”, ông Đãi nhớ lại.
Ông Đãi bắt đầu đối chiếu hồ sơ gia đình với các tài liệu lưu trữ của Sư đoàn 2 (Quân khu 5), Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Ninh.
Kết quả cho thấy người mà gia đình chị Huyền tìm kiếm là liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu, SN 1930, nguyên quán huyện Quế Võ, tỉnh Hà Bắc cũ, nay thuộc phường Nam Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu (Ảnh: Tiến Đãi).
Liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu nhập ngũ tháng 6/1968, được biên chế tại Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 1, Sư đoàn 2, Quân khu 5. Tháng 5/1969, ông hy sinh trong một trận chiến đấu tại Kỳ Nghĩa, xã Tam Dân, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam cũ.
Ông được đơn vị an táng tại Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam cũ, nay thuộc thôn Long Khánh, xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng. Tuy nhiên, thông tin về nơi an táng ban đầu vẫn chưa giúp gia đình xác định được phần mộ của liệt sĩ.
Ông Đãi khuyên gia đình tiếp tục chờ đợi, đồng thời hy vọng chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ mở thêm những manh mối mới.
Con trai kỳ vọng tìm được cha liệt sĩ
Ngày 20/8, một thông tin bất ngờ xuất hiện, trong quá trình lấy mẫu hài cốt tại phần mộ số 104, hàng thứ 3, ở Nghĩa trang liệt sĩ Tam Thái, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật được chôn cùng.
Trong số đó có một chiếc ví chứa bức ảnh chân dung một phụ nữ đã cũ, phai màu nhưng vẫn có thể nhận diện khuôn mặt. Lực lượng chức năng còn tìm thấy một bảng kim loại khắc dòng chữ “Thà hy sinh tất cả, quyết không làm nô lệ”, một chai dầu cùng một số vật dụng cá nhân.

Bà Nguyễn Thị Hạnh nhận mình là người trong bức ảnh (Ảnh: A Cường).
Thông tin về những di vật nhanh chóng được chia sẻ. Khi nhìn thấy bức ảnh, bà Nguyễn Thị Hanh bàng hoàng nhận ra người phụ nữ trong ảnh chính là mình.
Bà Hanh cho biết bức ảnh được chụp khi bà mới 14 tuổi. Trước ngày người chú ruột Nguyễn Văn Hậu lên đường nhập ngũ, bà đã trao tấm ảnh cho chú làm kỷ niệm.
Với ông Nguyễn Văn Hiền, con trai liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu, câu chuyện về bức ảnh càng khiến những ký ức ít ỏi về người cha trở nên đặc biệt hơn.
Ngày cha lên đường nhập ngũ, ông Hiền mới 2 tuổi. Vì vậy, ký ức của ông về cha gần như không có. Hình ảnh người cha được ông lưu giữ qua những câu chuyện của mẹ.
Hàng chục năm qua, gia đình ông Hiền nhiều lần tìm đến các nghĩa trang, lần theo từng thông tin để tìm nơi an nghỉ của liệt sĩ Hậu. Mỗi manh mối mới đều mang đến hy vọng, nhưng rồi nhiều lần hy vọng ấy lại khép lại vì chưa thể xác định được phần mộ.
Ông Hiền cho biết gia đình đã đăng ký lấy mẫu ADN để phục vụ việc xác minh danh tính. Tuy nhiên, những người thân đủ điều kiện lấy mẫu theo quy định đều đã qua đời nên gia đình đang chờ cơ quan chức năng tiếp tục xác minh bằng các phương pháp phù hợp.
Chị Nguyễn Thị Huyền, cháu nội liệt sĩ Hậu, cho biết gia đình rất vui khi nhìn thấy bức ảnh của bà Hanh, bởi đây là một dấu hiệu đặc biệt sau nhiều năm tìm kiếm.
“Gia đình vừa mừng, vừa lo. Chúng tôi mong cơ quan chức năng sớm xác minh phần mộ có đúng là ông hay không. Nếu kết quả xác minh cho thấy hài cốt tại phần mộ là liệt sĩ Hậu, gia đình chúng tôi mong muốn đưa ông trở về quê nhà”, chị Huyến chia sẻ.
Theo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng, kết quả xác minh bước đầu cho thấy phần mộ có thông tin trùng khớp với liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu (SN 1930, cấp bậc Binh nhất).
Đại diện Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng cho biết dù chưa thể khẳng định danh tính bằng phương pháp giám định ADN, việc thân nhân nhận ra người trong ảnh và sự trùng khớp bước đầu giữa thông tin gia đình với hồ sơ liệt sĩ là cơ sở quan trọng để cơ quan chức năng tiếp tục xác minh.
Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo các đơn vị phối hợp với địa phương nơi liệt sĩ nhập ngũ và gia đình thu thập thêm tài liệu làm cơ sở thực hiện các bước tiếp theo.







