Hơn 4 triệu cựu chiến binh mong hoàn thiện chính sách, chế độ hậu chiến

Phát biểu khai mạc Hội nghị tổng kết thi hành Pháp lệnh Cựu chiến binh ngày 25/3, Thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, nhấn mạnh việc tổng kết toàn diện là cơ sở quan trọng để đề xuất hoàn thiện chính sách ưu đãi, chế độ, đồng thời hướng tới xây dựng Luật Cựu chiến binh trong giai đoạn mới.

Theo ông, Pháp lệnh Cựu chiến binh ban hành năm 2005 là văn bản pháp lý quan trọng, thể chế hóa chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước đối với lực lượng từng tham gia chiến đấu, bảo vệ tổ quốc.

“Pháp lệnh đã khẳng định vị trí, vai trò của cựu chiến binh, tạo cơ sở pháp lý để phát huy trách nhiệm của lực lượng này trong xây dựng và bảo vệ đất nước”, ông nói.

Sau hơn 20 năm triển khai, việc thi hành Pháp lệnh đạt nhiều kết quả rõ nét. Công tác tuyên truyền, phổ biến được triển khai sâu rộng; tổ chức Hội được củng cố, kiện toàn từ Trung ương đến cơ sở; nội dung, phương thức hoạt động ngày càng đổi mới, thiết thực hơn. Cựu chiến binh tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, gương mẫu trong các phong trào thi đua yêu nước, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở.

“Các cấp Hội đã làm tốt vai trò tham mưu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cựu chiến binh, đồng thời vận động hội viên giữ vững phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" trong tình hình mới”, Thượng tướng Bế Xuân Trường nhấn mạnh.

Báo cáo tổng kết cho thấy, trong 20 năm qua, hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành Pháp lệnh được ban hành tương đối đầy đủ, tạo hành lang pháp lý cho công tác quản lý nhà nước và hoạt động của Hội Cựu chiến binh. Các bộ, ngành và địa phương đã chủ động phối hợp triển khai, đảm bảo chế độ, chính sách đối với cựu chiến binh.

Công tác xác nhận đối tượng được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định. Hiện cả nước có hơn 4 triệu cựu chiến binh và cựu quân nhân, trong đó trên 3 triệu người là hội viên Hội Cựu chiến binh. Tỷ lệ tập hợp hội viên ngày càng cao, nhiều địa phương đạt trên 90%, thậm chí 100% số người đủ điều kiện tham gia Hội.

Tổ chức Hội cũng được củng cố theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phủ kín đến cấp cơ sở. Hệ thống chi hội được duy trì rộng khắp thôn, bản, tổ dân phố, góp phần đưa chính sách vào thực tiễn. Đội ngũ cán bộ Hội từng bước được kiện toàn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh mới.

Đáng chú ý, cựu chiến binh tiếp tục có đóng góp lớn trong phát triển kinh tế - xã hội và các phong trào ở địa phương. Hàng triệu ngày công, hàng triệu mét vuông đất và nguồn lực xã hội hóa đã được huy động cho xây dựng nông thôn mới, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường.

Tuy vậy, theo đánh giá tại hội nghị, một số quy định của Pháp lệnh đã bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, nhất là trong bối cảnh hệ thống pháp luật và mô hình tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi.

“Việc tổng kết lần này nhằm đánh giá khách quan kết quả đạt được, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật”, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam nêu rõ, đồng thời cho biết kết quả sẽ là cơ sở quan trọng để nghiên cứu xây dựng Luật Cựu chiến binh trong thời gian tới.

Tham luận tại Hội nghị, các đại biểu đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý theo hướng rõ ràng, đồng bộ và sát thực tiễn hơn.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh là việc quy định cụ thể hơn về đối tượng áp dụng và cơ chế xác nhận Cựu chiến binh. Nhiều ý kiến đề nghị đưa nội dung xác nhận đối tượng vào luật để tạo cơ sở pháp lý thống nhất, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng khác nhau. Đồng thời, cần phân biệt rõ giữa “Cựu chiến binh” và “hội viên Hội Cựu chiến binh”, từ đó làm rõ quyền lợi, nghĩa vụ và phạm vi điều chỉnh của từng nhóm.

Liên quan đến chính sách, các tham luận đề xuất tiếp tục kế thừa các quy định hiện hành nhưng bổ sung một số nội dung còn thiếu, đặc biệt là đối với những nhóm tham gia chiến tranh bảo vệ tổ quốc sau năm 1975 nhưng chưa được hưởng đầy đủ chế độ. Một số ý kiến cũng đề nghị luật hóa các chính sách liên quan đến cán bộ Hội, nhất là ở cấp cơ sở, nhằm bảo đảm điều kiện hoạt động và nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ.

Về tổ chức bộ máy, nhiều địa phương cho rằng cần bổ sung quy định phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Trong đó, việc tổ chức Hội ở cấp xã, cũng như trong các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cần được quy định rõ ràng hơn, bảo đảm tính thống nhất trong toàn hệ thống. Một số đề xuất cũng đề cập đến việc quy định cụ thể về sáp nhập, giải thể tổ chức Hội khi có thay đổi về địa giới hành chính.