Hơn 120 mô hình sinh kế tạo đột phá giảm nghèo bền vững ở TP Huế

Giảm nghèo từ “trao cần câu”

Xã A Lưới 3 - xã biên giới mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn xã Hồng Thái, Sơn Thủy, Phú Vinh và Hồng Thượng - là minh chứng sinh động cho hiệu quả của các mô hình sinh kế phù hợp. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động và phát động phong trào thi đua phát triển kinh tế gắn với giảm nghèo bền vững, tỷ lệ hộ nghèo tại đây đã giảm mạnh từ 35,7% năm 2020 xuống còn 18,4% năm 2024, bình quân giảm trên 4% mỗi năm.

Nhiều mô hình cho thu nhập cao đã và đang được triển khai hiệu quả như trồng dược liệu dưới tán rừng, chăn nuôi bò sinh sản theo hình thức luân chuyển, trồng quýt đường, chăn nuôi kết hợp làm vườn với mức thu nhập 150-200 triệu đồng/năm, hay nuôi cá lồng đạt 90-120 triệu đồng/năm.

Mô hình chăn nuôi tổng hợp của bà Lê Thị Thủy (thôn Quảng Lộc) trở thành điển hình tiêu biểu khi mỗi năm nuôi 70-80 con heo thịt cùng 500-700 con gia cầm, mang lại nguồn thu ổn định từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng.

Theo UBND TP Huế, ngay từ đầu giai đoạn 2021-2025, thành phố đã xác định giảm nghèo không thể chỉ dừng ở việc hỗ trợ trước mắt mà phải tạo ra những phương thức sinh kế ổn định, bền vững, giúp người dân chủ động sản xuất và vươn lên bằng chính nội lực của mình. Trên cơ sở đó, các mô hình giảm nghèo được xây dựng và triển khai đồng bộ tại nhiều phường, xã, gắn chặt với điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể của từng địa bàn.

Đến giữa năm 2025, toàn thành phố đã triển khai hơn 120 mô hình giảm nghèo, trong đó gần 60 mô hình đạt hiệu quả tốt và được nhân rộng. Phần lớn hộ nghèo, cận nghèo tham gia mô hình đều ghi nhận mức thu nhập tăng 30-50% so với trước, nhiều hộ đủ điều kiện thoát nghèo bền vững, góp phần đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố xuống dưới 1,2%.

Tại khu vực miền núi và vùng cao, đặc biệt là địa bàn A Lưới và Nam Đông (cũ), các mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ theo hộ gia đình tiếp tục phát huy hiệu quả. Người dân được hỗ trợ con giống, tiếp cận vốn vay ưu đãi và được cán bộ chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh. Nhờ đó, nhiều hộ mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất, từng bước hình thành nguồn thu ổn định theo từng vụ.

Đa dạng sinh kế, mở rộng giá trị

Cùng với chăn nuôi, các mô hình trồng rau hữu cơ, trồng sen kết hợp du lịch trải nghiệm tại Phú Mậu, Hương An đã tạo bước chuyển mới trong tư duy phát triển kinh tế nông nghiệp. Người dân không chỉ dừng lại ở việc bán nông sản mà còn tham gia cung ứng dịch vụ du lịch, qua đó mở rộng đầu ra và gia tăng giá trị sản phẩm.

Ở khu vực đô thị và ven đô, các mô hình thủ công mỹ nghệ như đan lát, may mặc tại nhà dành cho phụ nữ nghèo, người khuyết tật được tổ chức linh hoạt, phù hợp với điều kiện sinh hoạt gia đình, giúp người lao động vừa có việc làm, vừa đảm bảo cuộc sống.

Mô hình hợp tác xã kiểu mới và các tổ hợp tác sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm trở thành điểm nhấn trong giai đoạn này. Việc liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giúp người dân hạn chế rủi ro “được mùa mất giá”, đồng thời tạo môi trường để các hộ học hỏi, nâng cao kỹ năng quản trị kinh tế hộ gia đình.

Song song với phát triển sinh kế, TP Huế đặc biệt coi trọng công tác đào tạo nghề cho lao động nghèo. Các chương trình đào tạo được xây dựng linh hoạt, bám sát nhu cầu thực tế của thị trường lao động, tránh tình trạng dạy nghề hình thức, khó áp dụng.

Những nghề được ưu tiên gồm kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, chế biến thực phẩm, sửa xe máy, may công nghiệp, nấu ăn, chăm sóc sắc đẹp, vận hành máy công trình và các nhóm nghề dịch vụ du lịch. Thành phố chủ động phối hợp với doanh nghiệp và cơ sở đào tạo uy tín để xây dựng chương trình giảng dạy mang tính thực hành cao, gắn đào tạo với cam kết tuyển dụng sau học nghề.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, công tác quản lý, giám sát và rà soát hộ nghèo được thực hiện chặt chẽ. Việc ứng dụng phần mềm rà soát hộ nghèo và quản lý cơ sở dữ liệu giảm nghèo giúp số hóa thông tin, theo dõi sát biến động hộ nghèo, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu và kịp thời.

Bên cạnh đó, hơn 50 lớp tập huấn với trên 3.000 lượt cán bộ các cấp tham gia đã được tổ chức nhằm nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá chương trình giảm nghèo tại cơ sở. Thông qua công tác kiểm tra, giám sát, nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án đã được kịp thời tháo gỡ.

Trên nền tảng những kết quả đạt được, TP Huế đặt mục tiêu tiếp tục giảm nghèo theo hướng đa chiều, bao trùm và hiện đại. Đến cuối năm 2025, thành phố phấn đấu giữ tỷ lệ hộ nghèo ở mức khoảng 1,2%, tỷ lệ hộ cận nghèo thấp hơn mức trung bình cả nước; 100% hộ nghèo, cận nghèo đủ điều kiện được vay vốn phát triển sản xuất và người nghèo có nhu cầu học nghề đều được hỗ trợ đào tạo, tư vấn, giới thiệu việc làm.

Giai đoạn 2026-2030, TP Huế đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân 0,3 -0,4% mỗi năm, tiến tới không còn hộ nghèo vào năm 2030; ít nhất 50% số xã nghèo thoát nghèo và đạt chuẩn nông thôn mới.

Nhìn tổng thể, hành trình giảm nghèo của Huế được xây dựng trên nền tảng kiên trì, thực chất, lấy người dân làm trung tâm. Việc tiếp tục gắn giảm nghèo với phát triển sinh kế, đào tạo nghề và vận hành theo cơ chế kinh tế thị trường được xác định là “chìa khóa” để thành phố giữ vững thành quả và tạo bước tiến mới trong chặng đường phía trước.

Châu Anh