Hạt cốm giúp người dân Phúc Khánh thoát nghèo

Tại thôn Già Hạ (xã Phúc Khánh, tỉnh Lào Cai), nghề làm cốm từ giống lúa nếp bản địa của đồng bào Tày đã có từ lâu đời.

Nhận thấy tiềm năng thị trường, chị Bàn Thị Ngọn đã quyết tâm đưa sản phẩm cốm quê hương vượt ra khỏi lũy tre làng.

Chị Ngọt cho biết, món cốm của người Tày không chỉ là một món ăn, mà là lời chào mùa mới, là hương vị xuất hiện trong lễ cúng, ngày rằm, và là món ăn “cứu đói” từ quá khứ vất vả.

"Sản phẩm cốm Phúc Khánh làm từ giống lúa nếp bản địa có hương vị khác biệt, thơm ngon được khách hàng ưa chuộng. Tuy nhiên, sản phẩm cốm Phúc Khánh chưa tiếp cận được nhiều khách hàng do người dân nơi đây sản xuất nhỏ lẻ, chưa xây dựng thương hiệu và tiếp thị, quảng bá sản phẩm. Thấy nhiều địa phương có các mô hình sản xuất cốm mang lại hiệu quả kinh tế cao nên tôi quyết định đầu tư sản xuất và kinh doanh sản phẩm này bài bản hơn", chị Ngọt nói.

Cách làm cốm của gia đình chị cũng như các gia đình khác ở Phúc Khánh vẫn hoàn toàn thủ công: Sử dụng lò đất, giã tay, sàng gió. Một ngày 5-6 người cũng chỉ được vài kg cốm. Chị luôn trăn trở làm sao để có cách làm hiệu quả hơn. Nếu áp dụng máy móc, có thể làm nhiều hơn, đều hơn. Có thương hiệu riêng, có thêm việc cho bà con.

Từ quy mô nhỏ lẻ trong gia đình, chị Ngọt mạnh dạn đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất, vừa nâng cao năng suất, vừa giữ được nét thủ công truyền thống. Nghĩ là làm, từ năm 2021, chị Ngọn mạnh dạn đầu tư cơ sở vật chất, chuẩn hóa quy trình sản xuất, kết hợp giữa phương pháp thủ công truyền thống (học từ các cụ cao niên) và máy móc hỗ trợ. Sau gần 3 năm kiên trì, vượt qua nhiều thất bại, chị đã làm chủ kỹ thuật, đồng thời hoàn thiện mẫu mã, bao bì.

Sản phẩm cốm mang thương hiệu Việt Đan của gia đình chị Ngọt được thị trường ưa chuộng, làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó, tạo việc làm cho nhiều phụ nữ trong thôn.

Không chỉ tập trung nâng cao chất lượng, mẫu mã, chị Ngọt còn đẩy mạnh quảng bá sản phẩm. Sản phẩm cốm Việt Đan đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Đây là bước ngoặt lớn, giúp sản phẩm khẳng định vị thế trên thị trường.

Chị Ngọt không ngừng quảng bá giới thiệu sản phẩm qua các hội chợ, triển lãm. Đặc biệt, chị tiếp thị sản phẩm trên môi trường số. Nhờ đó, sản phẩm cốm Phúc Khánh ngày càng được nhiều người biết đến. Chị học cách quản trị giúp xưởng hoạt động hiệu quả nhất, giữ vững chất lượng; kết hợp quảng bá sản phẩm cốm xanh Phúc Khánh nên khách hàng tìm đến ngày càng nhiều hơn.

Để đảm bảo vùng nguyên liệu, chị Ngọn đã liên kết với 10 hộ trong thôn để trồng lúa cốm và tham gia sản xuất. Cơ sở của chị đứng ra thu mua lúa nếp, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương. Hiện, Cốm Việt Đan có giá bán 60.000 - 100.000 đồng/kg.

Toàn xã Phúc Khánh hiện có gần 20ha lúa nếp chuyên canh phục vụ sản xuất cốm. Lãnh đạo xã Phúc Khánh cho biết, địa phương xác định cốm là sản phẩm chủ lực. Hàng năm, xã tổ chức lễ hội cốm thường niên để quảng bá, đồng thời phát triển thêm các sản phẩm từ cốm như: Bánh cốm, gạo cốm. Thời gian tới, xã Phúc Khánh sẽ tiếp tục mở rộng diện tích trồng nếp để có vùng nguyên liệu phục vụ nghề làm cốm. Đồng thời khuyến khích thêm nhiều hộ gia đình tham gia chương trình OCOP.

Từ hạt cốm mang đậm nét truyền thống của người Tày đã giúp nhiều gia đình ở Phúc Khánh vươn lên thoát nghèo, vươn mình trở thành sản phẩm OCOP, viết nên câu chuyện về sự phát triển kinh tế bền vững, gìn giữ bản sắc văn hóa bản địa.

Xuân Mai