Hạ tầng giao thông - “Cú hích” thay đổi diện mạo vùng nghèo

Hơn 2.500 công trình được đầu tư mới

Nhận thức rõ vai trò then chốt đó, trong giai đoạn 2021-2025, Dự án 1 thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững đã xác định việc hỗ trợ đầu tư hạ tầng giao thông cho các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đây đều là những khu vực “lõi nghèo” của cả nước, nơi tập trung đông hộ nghèo, cận nghèo, địa hình phức tạp và thường xuyên chịu tác động của thiên tai, bão lũ, xâm nhập mặn.

Điểm hạn chế lớn nhất tại các vùng này chính là hạ tầng giao thông còn thiếu thốn, xuống cấp, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển. Giao thông cách trở khiến người dân gặp khó khăn trong phát triển sinh kế và hạn chế khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nước sạch, thông tin.

Theo báo cáo tổng kết giai đoạn 2021-2025, Dự án 1 đã đầu tư xây dựng mới 2.547 công trình hạ tầng trên khắp các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo.

Trong đó: 1.396 công trình giao thông được mở mới, nâng cấp, mở rộng, giúp rút ngắn thời gian di chuyển và kết nối hiệu quả hơn giữa các vùng sản xuất, chợ đầu mối, trung tâm dịch vụ; 265 công trình thủy lợi đảm bảo nguồn nước tưới tiêu, chống hạn - mặn, nâng cao năng suất nông nghiệp.

472 công trình giáo dục gồm trường học, phòng học, nhà bán trú, tạo điều kiện để học sinh vùng sâu, vùng xa được đến trường thuận lợi hơn; 41 công trình y tế, 96 công trình nước sạch, 161 công trình văn hóa, 51 công trình điện cùng 65 công trình khác được hoàn thành, góp phần nâng cao chất lượng các dịch vụ thiết yếu cho người dân.

Song song với đầu tư mới, 2.273 công trình duy tu, bảo dưỡng được triển khai đồng loạt nhằm duy trì hiệu quả khai thác và độ bền của hệ thống hạ tầng hiện có. Nhờ vậy, nhiều địa phương trước đây thiếu đường, thiếu điện, thiếu nước… nay đã cải thiện đáng kể điều kiện sống; người dân có thêm cơ hội mở rộng sinh kế, thuận lợi hơn trong sản xuất.

Hạ tầng đi trước, sinh kế theo sau

Hiệu quả của Dự án 1 thể hiện rõ tại nhiều vùng bãi ngang ven biển miền Trung và hải đảo phía Nam. Các tuyến đường liên xã, liên thôn được mở rộng đã giúp người dân đi lại thuận tiện, thúc đẩy giao thương, tiêu thụ nông sản và phát triển kinh tế hộ, tổ hợp tác, hợp tác xã.

Các công trình thủy lợi, nước sạch góp phần đảm bảo an ninh nguồn nước cho sản xuất và sinh hoạt, cải thiện sức khỏe cộng đồng. Trường học, trạm y tế xây mới, sửa chữa giúp nâng cao chất lượng giáo dục và chăm sóc sức khỏe ban đầu, đặc biệt đối với phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi.

Cùng với đó, các công trình văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng, hệ thống điện chiếu sáng… đã nâng cao đời sống tinh thần, củng cố khối đoàn kết cộng đồng. Bộ mặt nông thôn vùng nghèo vì thế có sự thay đổi mạnh mẽ: từ những con đường đất lầy lội chuyển sang đường bê tông; từ những khu dân cư thiếu điện, thiếu nước trở thành nơi có hạ tầng khang trang, kiên cố.

Một nội dung quan trọng trong Dự án 1 là Tiểu dự án 2 - triển khai Đề án hỗ trợ một số huyện nghèo thoát khỏi tình trạng nghèo đặc biệt khó khăn giai đoạn 2022-2025. Theo Quyết định 880/QĐ-TTg ngày 22/7/2022, trong giai đoạn này: 69 công trình giao thông trọng điểm được đầu tư xây dựng.

67 công trình duy tu, bảo dưỡng các tuyến đường liên xã được triển khai tại 22 huyện nghèo thuộc 17 tỉnh.

Các công trình này được kỳ vọng tạo bước đột phá về kết cấu hạ tầng, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, lưu thông hàng hóa, từ đó nâng cao thu nhập và từng bước đưa các huyện thoát khỏi danh sách nghèo. Đến đầu năm 2025, đã có 3 huyện được Thủ tướng công nhận thoát nghèo - dấu mốc quan trọng phản ánh nỗ lực của cả hệ thống chính trị và hiệu quả của chương trình.

Thành quả của Dự án 1 cho thấy đầu tư hạ tầng đóng vai trò then chốt trong công tác giảm nghèo bền vững. Hạ tầng đi trước giúp mở đường cho sinh kế phát triển, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và thu hẹp khoảng cách giữa các vùng.

Từ những tuyến đường được nối dài, cây cầu mới bắc qua suối, đến trường học, trạm y tế, công trình thủy lợi, nước sạch… tất cả đang mang đến diện mạo mới cho các vùng khó khăn, hiện thực hóa mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau".

Kim Anh