Điều kiện nghỉ hưu đối với người đóng BHXH tự nguyện trong năm 2026

Được nghỉ hưu sớm hơn tuổi quy định

Điều kiện hưởng lương hưu dành cho người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện được quy định tại Điều 98 Luật BHXH.

Theo đó, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.

Tuổi nghỉ hưu của người lao động được quy định tại Khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động. Theo đó, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.

Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu là đủ 60 tuổi 3 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 4 tháng đối với lao động nữ. Sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 3 tháng đối với lao động nam và 4 tháng đối với lao động nữ.

Như vậy, theo lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu trên, năm 2026 người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên và đủ 61 tuổi 6 tháng (đối với lao động nam), hoặc đủ 57 tuổi (đối với lao động nữ).

Tuy nhiên, đối với người lao động tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021 thì có trường hợp quy định riêng về tuổi nghỉ hưu.

Cụ thể, Khoản 9 Điều 141 Luật BHXH quy định điều khoản chuyển tiếp dành cho những người đã tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021.

Đối với những người này, nếu họ có đủ 20 năm đóng BHXH tự nguyện trở lên thì được hưởng lương hưu khi đủ 60 tuổi đối với nam, đủ 55 tuổi đối với nữ; tức là thấp hơn tuổi nghỉ hưu quy định năm 2026 (thấp hơn 1 tuổi 6 tháng đối với lao động nam và 2 tuổi đối với lao động nữ).

Không bị trừ tỷ lệ mức hưởng lương hưu

Dù được nghỉ hưu sớm hơn tuổi quy định nhưng mức lương hưu hằng tháng của người đã tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021 không bị trừ tỷ lệ hưởng lương hưu.

Cụ thể, chế độ hưu trí đối với người tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021 được quy định chi tiết tại Điều 13 Nghị định 159/2025/NĐ-CP (quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện).

Theo đó, người tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021 lựa chọn nghỉ hưu sớm theo quy định trên (đủ 60 tuổi đối với nam, đủ 55 tuổi đối với nữ) thì mức lương hưu hằng tháng được tính theo quy định tại Điều 99 Luật BHXH như tất cả các trường hợp tham gia BHXH tự nguyện khác.

Theo Điều 99 Luật BHXH, đối với lao động nữ thì mức lương hưu hằng tháng bằng 45% mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.

Đối với lao động nam thì mức lương hưu hằng tháng bằng 45% mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 20 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.

Trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu hằng tháng bằng 40% mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 1%.

Điều 99 Luật BHXH không quy định trường hợp nào bị trừ tỷ lệ mức hưởng lương hưu khi nghỉ hưu sớm như BHXH bắt buộc.