Chi tiết trình tự, thủ tục sáp nhập thôn, tổ dân phố mới nhất

(Dân trí) - Chính phủ hướng dẫn trình tự, thủ tục thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố không đạt điều kiện theo quy định mới.

Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định chi tiết trình tự, thủ tục, hồ sơ thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.

Theo đó, căn cứ nguyên tắc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố; tiêu chuẩn của thôn, tổ dân phố theo quy định tại nghị định này và hướng dẫn của UBND cấp tỉnh, UBND xã xây dựng đề án thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trình HĐND cùng cấp xem xét, quyết định.

Tiếp đó, UBND xã có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến nhân dân về đề án thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố bằng hình thức phù hợp theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Cấp này tổng hợp, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến tham gia của nhân dân để hoàn thiện hồ sơ trình HĐND xã xem xét, quyết định.

Hồ sơ thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố gồm: Tờ trình của UBND xã; Đề án thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.

Đề án này gồm các nội dung chủ yếu sau: Sự cần thiết; hiện trạng quy mô số hộ gia đình; phương án thành lập, sắp xếp, tổ chức lại; tên gọi của thôn, tổ dân phố; điều kiện bảo đảm tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố; phương án bố trí, giải quyết đối với người hoạt động không chuyên trách và các nội dung có liên quan.

Bộ hồ sơ còn có báo cáo tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến của nhân dân; Dự thảo Nghị quyết của HĐND xã.

Trên cơ sở hồ sơ do UBND xã trình, HĐND xã xem xét, ban hành Nghị quyết về việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố tại kỳ họp gần nhất. 

Tại đặc khu không tổ chức cấp chính quyền địa phương, UBND đặc khu tổ chức xây dựng đề án, lấy ý kiến nhân dân và quyết định việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo trình tự quy định.

Hồ sơ gồm các tài liệu quy định và dự thảo Quyết định của UBND đặc khu. Trên cơ sở hồ sơ được hoàn thiện, UBND đặc khu ban hành Quyết định về việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn.

Chi tiết trình tự, thủ tục sáp nhập thôn, tổ dân phố mới nhất - 1

Chi tiết trình tự, thủ tục, hồ sơ thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố (Ảnh minh họa: Sơn Nguyễn).

Nghị định quy định quy mô số hộ gia đình mới ở Hà Nội và TPHCM thì thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 700 hộ gia đình trở lên. Tiếp đó, thôn ở Trung du và Miền núi phía Bắc phải có từ 150 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 300 hộ trở lên.

Còn ở vùng Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Cửu Long thì thôn phải có từ 400 hộ gia đình trở lên và có từ 550 hộ gia đình trở lên với tổ dân phố.

Thôn phải có từ 350 hộ gia đình trở lên ở vùng Bắc Trung bộ và tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên. Bên cạnh đó, ở vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây nguyên thì thôn phải có từ 300 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên.

Quy mô số hộ gia đình có thể thấp hơn quy định trên khi thôn, tổ dân phố thuộc địa bàn miền núi, xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thôn đặc biệt khó khăn, thôn ở địa bàn có địa hình chia cắt phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, dân cư sinh sống phân tán; thôn, tổ dân phố ở địa bàn biên giới, hải đảo hoặc thuộc khu vực quy hoạch giải phóng mặt bằng, di dân, tái định cư; thôn, tổ dân phố nằm biệt lập trên các đảo, cù lao, cồn trên sông.

Bên cạnh tiêu chí về quy mô số hộ gia đình, Chính phủ cũng lưu ý việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố về vị trí địa lý, địa hình, phong tục, tập quán, dân tộc, tôn giáo, đặc điểm dân cư, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và nguyện vọng của nhân dân tại địa phương.

Việc sắp xếp này cần bảo đảm thực hiện tốt công tác quân sự, quốc phòng, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, thuận lợi cho đời sống, sinh hoạt của người dân và nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ nhân dân của chính quyền cơ sở.

Trước đó, theo thống kê đến hết năm 2025, cả nước có 89.574 thôn, tổ dân phố. Qua rà soát, có 21.199 thôn tập trung tại khu vực miền núi phía Bắc dưới 150 hộ. Trong khi tại Hà Nội, TPHCM có nhiều tổ dân phố có quy mô lớn, trên 1.000 hộ. Hiện nay, bình quân số thôn, tổ dân phố khoảng 27 đơn vị/xã.