Các đô thị lớn phải xây dựng lộ trình giảm xe sử dụng xăng, dầu

Yêu cầu này được Chính phủ nêu rõ trong Nghị định 35/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết về phân loại đô thị. 

Theo Nghị định, việc chuyển đổi phương tiện giao thông không chỉ là định hướng khuyến khích mà trở thành một nội dung bắt buộc trong phát triển đô thị đối với các thành phố lớn.

Các địa phương phải xác định cụ thể lộ trình, phạm vi và khu vực thực hiện chuyển đổi hệ thống giao thông công cộng sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu quản lý đô thị.

Cùng với việc thay đổi phương tiện, các đô thị loại đặc biệt và loại I có trách nhiệm đầu tư, phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ cho phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch.

Nghị định cũng giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành theo thẩm quyền các cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích và hỗ trợ tổ chức, cá nhân tham gia chuyển đổi phương tiện giao thông. Việc hỗ trợ không chỉ áp dụng đối với hệ thống giao thông công cộng mà còn mở rộng tới phương tiện giao thông cá nhân, nhằm thúc đẩy quá trình giảm dần xe sử dụng xăng, dầu trong đô thị.

Đối với các đô thị loại II và loại III, Nghị định chưa đặt ra yêu cầu bắt buộc như đối với các đô thị lớn, nhưng khuyến khích các địa phương chủ động nghiên cứu, áp dụng các giải pháp chuyển đổi phương tiện giao thông theo điều kiện thực tế. Đây được xem là bước chuẩn bị cho quá trình phát triển đô thị theo hướng bền vững, giảm phát thải trong dài hạn.

Yêu cầu giảm xe xăng, dầu được đặt trong tổng thể các tiêu chí phát triển đô thị tăng trưởng xanh. Nghị định 35 quy định rõ nhóm tiêu chí hạ tầng xanh tại đô thị, trong đó bao gồm tỷ lệ vận tải hành khách công cộng, tỷ lệ xe buýt sử dụng năng lượng xanh, tỷ lệ phương tiện giao thông hạn chế phát thải và hệ thống hạ tầng phục vụ giao thông thân thiện môi trường. Các tiêu chí này được sử dụng để đánh giá, phân loại đô thị và xác định trình độ phát triển đô thị trong từng giai đoạn.

Bên cạnh giao thông, Nghị định còn yêu cầu các địa phương gắn việc chuyển đổi phương tiện với các nội dung khác như sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng, phát triển công trình xanh và giảm phát thải khí nhà kính. Việc triển khai các giải pháp này phải được thể hiện trong chương trình, kế hoạch phát triển đô thị của từng địa phương, đồng thời được theo dõi, đánh giá định kỳ.

Theo quy định, kể từ khi Nghị định có hiệu lực, các địa phương có trách nhiệm tổ chức đánh giá việc thực hiện phát triển đô thị tăng trưởng xanh, trong đó có nội dung chuyển đổi phương tiện giao thông. Kết quả đánh giá là căn cứ để điều chỉnh lộ trình, giải pháp thực hiện và phục vụ công tác quản lý, phân loại đô thị trong thời gian tới