Lao động làm được nhiều việc cùng lúc “dễ thở” hơn

Năm "chậm mà chắc" của người lao động

Báo cáo thị trường tuyển dụng 2025-2026 của nền tảng công nghệ nhân sự TopCV cho thấy năm 2025, hai rào cản trên thị trường việc làm được nhắc đến nhiều nhất là tính cạnh tranh cao (32,9%) và yêu cầu tuyển dụng nâng cao, nhiều tiêu chuẩn hơn (25,3%).

Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách doanh nghiệp chọn người, cụ thể không chỉ nhìn vào số năm kinh nghiệm, mà ngày càng đòi hỏi ứng viên chứng minh được hiệu quả công việc, tốc độ thích nghi và mức độ phù hợp với mục tiêu vận hành.

Khi vòng tuyển chọn siết chặt hơn, thời gian tìm việc cũng có xu hướng kéo dài. Báo cáo ghi nhận, trong nhóm đổi việc từ quý 2/2025, nhiều người cho biết phải mất hơn 12 tháng mới tìm được công việc mới.

Con số này phần nào cho thấy thị trường không còn dễ dàng theo kiểu nộp là có, mà đòi hỏi ứng viên chuẩn bị kỹ hơn về năng lực và chiến lược ứng tuyển.

Đáng chú ý, một bộ phận người lao động đã chọn cách đi chậm lại để đi xa hơn. Có 15,5% người lao động nằm trong danh sách cắt giảm nhân sự của công ty đã quyết định tạm nghỉ để trau dồi chuyên môn và kỹ năng thay vì tìm việc ngay.

Đây là tín hiệu rõ ràng của một chiến thuật mới trên thị trường. Thay vì “chạy đua” với hồ sơ, nhiều người ưu tiên nâng cấp năng lực để quay lại với vị thế vững hơn.

Dù vậy, dịch chuyển việc làm vẫn sôi động trên thị trường, đặc biệt là ở Gen Z (những người được sinh ra trong khoảng từ năm 1997 đến năm 2012). Nhóm này dẫn đầu tỷ lệ chủ động chuyển việc so với các nhóm tuổi khác.

Báo cáo cũng cho thấy lợi thế của sự linh hoạt khi nhóm người lao động kiêm nhiệm hoặc đa nhiệm có tỷ lệ tìm việc mới thành công ở mức 36,4% đến 42,5%. Trong bối cảnh doanh nghiệp tối ưu tổ chức, người “làm được nhiều việc”, học nhanh và chuyển đổi nhanh giữa nhiệm vụ thường có cơ hội tốt hơn.

Năm 2025, thị trường lao động cũng chứng kiến làn sóng tìm sự chắc chắn. Báo cáo nêu tổng tỷ lệ dịch chuyển là 44,2%, nhưng có tới 73,6% người lao động ưu tiên an toàn nghề nghiệp.

Khi sự chắc chắn trở thành nhu cầu lớn, “ổn định” dần được nhìn như một dạng phúc lợi, gắn với cảm giác yên tâm về tương lai, lộ trình phát triển rõ ràng và môi trường làm việc đủ tin cậy để gắn bó.

Lao động và doanh nghiệp nỗ lực để... giữ nhau

Nếu 2025 là năm ứng viên phải đổi chiến thuật để vượt qua cạnh tranh thì 2026 là năm doanh nghiệp tăng tốc tối ưu hiệu suất.

Báo cáo cho thấy 52,2% doanh nghiệp lựa chọn chiến lược phòng thủ, tức tập trung nâng hiệu quả vận hành thay vì mở rộng quy mô. Khi mục tiêu là hiệu suất, tuyển dụng sẽ chọn lọc hơn, ít vị trí hơn nhưng yêu cầu rõ và cao hơn, và năng lực thích nghi trở thành tiêu chí quan trọng.

AI (trí tuệ nhân tạo) được đẩy lên như một năng lực nền tại nơi làm việc. Có 59,1% doanh nghiệp ưu tiên đào tạo nhân viên sử dụng AI, cho thấy AI không còn là “đặc quyền” của nhóm công nghệ mà đang dần trở thành kỹ năng phổ thông.

Cùng với AI, báo cáo nhấn mạnh hai hướng phát triển năng lực. Upskill (nâng cấp kỹ năng) là giúp nhân sự làm tốt hơn trong vai trò hiện tại nhờ công cụ và phương pháp mới. Reskill (học lại để chuyển đổi kỹ năng hoặc nghề) giúp chuẩn bị cho những vai trò mới khi công việc thay đổi vì công nghệ.

Ngành sản xuất được dự báo sẽ phục hồi sản xuất nhưng khó tuyển nhân sự. Báo cáo ghi nhận 68% doanh nghiệp sản xuất tăng nhu cầu tuyển dụng, song trở ngại lớn nhất vẫn là thiếu ứng viên có kinh nghiệm sản xuất (47,17%) và thiếu kỹ năng cơ bản (42,14%).

Điều này cho thấy bài toán nhân lực của sản xuất không chỉ là đăng tuyển, mà nằm ở đào tạo đúng, tổ chức kỷ luật vận hành và giữ chân người phù hợp.

Người lao động ngày càng coi trọng sự an toàn trong công việc, do đó doanh nghiệp cần thay đổi các phúc lợi theo hướng bền vững.

Thay vì tập trung vào lương thưởng và phúc lợi ngắn hạn, doanh nghiệp nên chú trọng tạo ổn định lâu dài cho người lao động, từ sức khỏe tinh thần, nền tảng tài chính ổn định và khả năng thích nghi công việc trước thay đổi. Khi cảm thấy an tâm và có cơ hội phát triển, người lao động sẽ xem công việc không chỉ là nơi kiếm sống mà còn là nơi đáng gắn bó.

Nguyễn Hữu Đạt