Cao Bằng: Hỗ trợ sinh kế để người dân thoát nghèo

Thời gian qua, tỉnh Cao Bằng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giúp người dân trên địa bàn giảm nghèo bền vững. Trong đó, nổi bật là việc thực hiện Dự án 2: Đa dạng hóa sinh kế và phát triển mô hình giảm nghèo. Thông qua hỗ trợ phát triển sản xuất, khởi nghiệp, nâng cao năng lực và thúc đẩy chuỗi giá trị nông sản, dự án đã giúp hàng chục nghìn hộ dân vươn lên thoát nghèo bền vững.

Thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích, những năm gần đây, nhiều hộ dân ở tỉnh Cao Bằng đã chuyển đổi diện tích đất canh tác kém hiệu quả sang trồng cây mắc ca. Hướng đi này bước đầu đem lại hiệu quả kinh tế cao, tạo sinh kế cho người dân và là một trong những cây trồng chủ lực, tiềm năng của huyện.

Sau một thời gian trồng thử nghiệm mắc ca, nhận thấy hiệu quả từ cây mắc ca, vừa phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, không đòi hỏi cao về kỹ thuật, vừa được hỗ trợ nguồn giống, bao tiêu sản phẩm nếu liên kết nên xã Vinh Quý chủ động vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, trồng thuần và trồng xen với các cây công nghiệp, nông nghiệp khác. Bước đầu nhận thấy cây mắc ca sinh trưởng và phát triển tốt, hứa hẹn là cây trồng chủ lực, giúp người dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.

Gia đình chị Triệu Thị Vanh, xóm Nam Lý, xã Vinh Quý là một trong những hộ tiên phong trồng cây mắc ca xen trong 2ha đất đồi cây ăn quả từ năm 2021. Đến nay, toàn bộ diện tích mắc ca phát triển tốt, cây ăn quả cho năng suất cao.

Theo chị Vanh, sau 3 năm trồng, cây mắc ca sẽ cho quả. Trồng xen canh với cây ăn quả, năng suất quả mắc ca sẽ thấp hơn trồng thuần. Tuy nhiên, trên cùng một đơn vị diện tích có cùng 2 loại cây trồng mang lại nguồn thu sẽ giúp gia đình có thu nhập ổn định. Đặc biệt, Công ty cổ phần Liên Việt Cao Bằng thu mua và bao tiêu sản phẩm nên gia đình chị cũng như người dân trên địa bàn xã rất yên tâm.

Tại xã Nguyên Bình (Cao Bằng), gia đình ông Phan Minh Tuấn đang trồng 4.000 cây mắc ca trên diện tích gần 10ha. Ông Tuấn cho biết, được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, gia đình ông trồng thử nghiệm cây mắc ca. Sau 3 năm, gia đình thu hoạch được 2 tấn quả tươi, tương đương 600 kg hạt khô, mang về 90 triệu đồng/năm. Nhận thấy hiệu quả của cây mắc ca, gia đình ông Tuấn mở rộng thêm diện tích trồng mắc ca để có thêm thu nhập.

“Cây mắc ca là cây trồng dễ chăm sóc, chỉ trồng một lần cho thu hoạch từ 50 năm đến 60 năm, bắt đầu sau 5 năm trồng thì cây cho thu hoạch. Cây có giá trị kinh tế cao, giá bán sản phẩm quả mắc ca ổn định, có tiềm năng phát triển bền vững, giúp gia đình tăng thu nhập, cải thiện sinh kế, giờ có HTX Thuận Phong đến tìm hiểu, khảo sát và đặt thu mua bao tiêu quả mắc ca, gia đình rất vui và yên tâm sản xuất. Tới đây, tôi tiếp tục trồng thêm 2.000 cây mắc ca nữa trên diện tích 5,5ha đất đồi đang bỏ hoang của mình”, ông Tuấn cho biết.

Còn gia đình ông Phan Văn Quyết, xóm Trường An, xã Bế Văn Đàn trồng 900 cây mắc ca trên hơn 2ha đến nay có 30 cây, năm đầu ông đã thu về gần 14 triệu đồng. Dự kiến từ 2026, khi toàn bộ vườn vào kỳ thu hoạch ổn định, ông sẽ có thu nhập vài trăm triệu đồng mỗi năm.

Cao Bằng khuyến khích chuyển đổi đất bạc màu, phủ xanh đồi trọc, hình thành chuỗi liên kết từ giống - kỹ thuật - thu mua - chế biến - tiêu thụ. Chính sách hỗ trợ đa chiều của Cao Bằng đã tạo nên bệ phóng cho những mô hình kinh tế bền vững như cây mắc ca.

Thời gian qua, HTX Thuận Phong đã xây dựng chuỗi liên kết giúp nâng cao giá trị cho quả mắc ca. Thành lập năm 2020, HTX Thuận Phong đầu tư hơn 300 triệu đồng xây dựng dây chuyền chế biến hiện đại (sấy, đóng gói). Hợp tác xã bao tiêu quả tươi với giá 23.000 đồng/kg, cung cấp giống, phân bón, kỹ thuật cho nông dân. Mục tiêu của Thuận Phong là tiếp tục mở rộng vùng trồng lên 500-1.000 ha, xây dựng thương hiệu “Hạt mắc ca Thuận Phong sấy nguyên vị”, hướng tới xuất khẩu.

Năm 2025, Cao Bằng tiếp tục đặt mục tiêu giảm nghèo theo lộ trình quốc gia, nhân rộng các mô hình hiệu quả, gắn giảm nghèo với xây dựng nông thôn mới. Với nền tảng đã xây dựng và những vườn mắc ca ngày càng xanh, vùng đất biên cương này đang vững bước trên hành trình không chỉ thoát nghèo mà còn làm giàu bền vững.

Xuân Mai