Vàng bạc tăng mạnh giữa “bão lửa” Trung Đông, chuyên gia cảnh báo nóng

Giá kim loại quý đang tiếp đà tăng mạnh sau căng thẳng Trung Đông. Trong nước, giá vàng đã lên sát mốc 191 triệu đồng/lượng, tăng gần 4 triệu đồng/lượng chỉ sau 1 phiên. Vàng thế giới cũng lên cao nhất 1 tháng với 5.365 USD/ounce. Các chuyên gia cho biết, cuộc khủng hoảng mới tại Iran cũng làm gia tăng mạnh nhu cầu trú ẩn an toàn đối với vàng.

Chuyên gia đồng loạt nâng dự báo giá vàng

Trong đó, chuyên gia tài chính Ngân hàng UOB tiếp tục nâng dự báo tích cực đối với vàng lên mức 5.400 USD/ounce trong quý II, 5.600 USD/ounce trong quý III, 5.800 USD/ounce trong quý IV và lên 6.000 USD/ounce trong quý I/2027. Dự báo này tăng so với các dự báo trước đó.

Theo chuyên gia, trước khi xung đột Iran leo thang, vàng đang tích lũy quanh 5.000 USD/ounce sau nhịp chốt lời mạnh cuối tháng 1 (từ 5.500 USD xuống 4.600 USD/ounce). Sáng nay, vàng đã tăng trở lại trên 5.300 USD/ounce.

Dù biến động ngắn hạn còn lớn, nhu cầu trú ẩn dài hạn đối với vàng vẫn rất vững chắc. Các ngân hàng trung ương toàn cầu tiếp tục mua vào mạnh mẽ, trong khi nhà đầu tư cá nhân cũng tăng cường mua vàng vật chất. Căng thẳng mới tại Iran càng củng cố nhu cầu trú ẩn này.

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, chuyên gia tài chính - ngân hàng, Giám đốc Chương trình đào tạo Thị trường Chứng khoán và Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành IFC TPHCM, cho rằng trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, vàng và bạc đều được hưởng lợi từ tâm lý trú ẩn.

Ông Huân chỉ rõ, căng thẳng Trung Đông đang tạo môi trường thuận lợi rõ rệt cho vàng và ở mức độ thấp hơn cho bạc. Trong ngắn hạn, vàng vẫn là kim loại hưởng lợi trực tiếp và mạnh nhất từ rủi ro địa chính trị, còn bạc có xu hướng tăng theo nhưng biến động lớn hơn và phụ thuộc nhiều vào triển vọng kinh tế toàn cầu sau cú sốc.

Vàng bạc trong nước “ngược chiều”, do đâu?

Được biết, trong khi vàng trong nước tăng mạnh thì bạc có dấu hiệu giảm giá, từ 99 triệu đồng/kg phiên cuối tháng giảm về 91 triệu đồng/kg phiên sáng nay 3/3.

Trong nhận định ngay sau khi Mỹ - Israel tấn công Iran hôm 28/2, đại diện một thương hiệu bạc lớn tại TPHCM là Ancarat cho rằng chiến tranh thế giới sẽ đẩy giá vàng bạc tăng, ông dự đoán bạc sẽ sớm đạt mốc 100 USD/ounce và bạc trong nước cũng sẽ tăng mạnh. Song, thực tế sau đó ngược lại dự đoán. Vàng tiếp tục tăng và khan hiếm, trong khi giá bạc trong nước điều chỉnh.

Nguyên nhân một phần do hiện tượng “chốt lời” sau ngày Vía Thần Tài, phần khác theo chuyên gia do mức độ và cơ chế tác động giữa hai kim loại này có sự khác biệt khá rõ.

Vàng phản ứng trực tiếp và mạnh hơn với rủi ro địa chính trị vì đây là tài sản dự trữ toàn cầu và được các ngân hàng trung ương, quỹ lớn sử dụng như công cụ phòng vệ hệ thống. Do đó, mỗi khi chiến sự gia tăng hoặc nguy cơ lan rộng, vàng thường tăng ngay lập tức và thiết lập các mức giá mới nhanh hơn.

Còn bạc cũng tăng theo vàng trong những giai đoạn như vậy, nhưng tính chất của bạc khác ở chỗ nó vừa là kim loại quý vừa là kim loại công nghiệp. Điều này khiến giá bạc chịu tác động đồng thời của hai lực kéo: Một mặt được hưởng lợi từ dòng tiền trú ẩn giống vàng, mặt khác lại phụ thuộc vào triển vọng sản xuất công nghiệp và tăng trưởng toàn cầu. Nếu căng thẳng Trung Đông làm gia tăng rủi ro suy giảm kinh tế hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng, nhu cầu công nghiệp đối với bạc có thể yếu đi, khiến mức tăng của bạc thường thấp hơn hoặc biến động thất thường hơn so với vàng.

Vì vậy, trong giai đoạn đầu của cú sốc địa chính trị, tỷ lệ giá vàng/bạc thường có xu hướng tăng, phản ánh việc vàng được ưu tiên hơn như tài sản an toàn thuần túy.

Chuyên gia cho biết thêm, nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài và làm giá năng lượng tăng cao, kịch bản trung hạn có thể thuận lợi hơn cho bạc so với giai đoạn đầu, vì bạc thường hưởng lợi trong môi trường lạm phát hàng hóa và chuyển dịch năng lượng (do vai trò trong công nghệ năng lượng sạch).

Người mua không nên mua đuổi vì rất rủi ro

Trong bối cảnh vàng đang tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị, điều quan trọng nhất với những khách hàng đang có ý định mua là cần tiếp cận thị trường với tâm thế phòng vệ tài sản hơn là kỳ vọng lợi nhuận nhanh.

Mặt bằng giá hiện nay đã phản ánh khá nhiều yếu tố rủi ro, nên việc mua đuổi theo các nhịp tăng sốc dễ khiến nhà đầu tư rơi vào trạng thái mua ở vùng tâm lý hưng phấn của thị trường. Trong giai đoạn biến động do tin tức như hiện nay, giá vàng có thể tăng rất nhanh nhưng cũng có thể điều chỉnh mạnh chỉ sau vài thông tin hạ nhiệt, vì vậy chiến lược hợp lý hơn thường là mua từng phần theo các nhịp điều chỉnh thay vì mua tập trung tại một thời điểm.

Đối với quyết định bán, nhà đầu tư cần nhìn vàng theo đúng vai trò của nó trong danh mục. Nếu vàng được nắm giữ như tài sản tích lũy dài hạn, thì các nhịp tăng mạnh hiện nay chủ yếu làm tăng giá trị tài sản chứ không nhất thiết là tín hiệu phải bán ra. Ngược lại, với những vị thế mang tính ngắn hạn hoặc mua gần đây ở vùng giá thấp hơn, giai đoạn biến động cao lại là thời điểm phù hợp để chốt lời từng phần, đặc biệt khi thị trường xuất hiện các nhịp tăng nóng do tin chiến sự. Việc hiện thực hóa lợi nhuận từng bước giúp giảm rủi ro đảo chiều bất ngờ.

Một yếu tố rất đặc thù mà người mua vàng tại Việt Nam cần cân nhắc là chênh lệch giữa giá trong nước và thế giới. Khi tâm lý trú ẩn tăng, giá trong nước thường bị đẩy lên nhanh hơn và khoảng cách này có thể nới rộng. Điều đó có nghĩa là nhà đầu tư không chỉ chịu rủi ro từ biến động vàng thế giới mà còn từ khả năng chênh lệch thu hẹp sau này.

Vì vậy, mua ở thời điểm chênh lệch cao đồng nghĩa với việc đang trả thêm một “phí rủi ro” của thị trường nội địa. Trong nhiều trường hợp, chờ các giai đoạn chênh lệch co lại sẽ an toàn hơn so với mua ngay khi thị trường đang nóng.

Chuyên gia nhấn mạnh, giai đoạn hiện nay đòi hỏi kỷ luật cao hơn bình thường. Không nên sử dụng đòn bẩy hoặc vốn ngắn hạn để mua vàng theo biến động địa chính trị, vì thời gian và mức độ kéo dài của xung đột rất khó dự báo.