Trung Quốc chuẩn bị mở van xuất khẩu xăng dầu, thị trường sắp đảo chiều?

Theo Financial Times, nhiều doanh nghiệp dầu khí quốc doanh Trung Quốc đã nộp đơn xin cấp phép xuất khẩu trong tháng 5, động thái cho thấy Bắc Kinh có thể sớm đảo chiều chính sách nhằm ứng phó với tình trạng thiếu hụt năng lượng đang lan rộng.

Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đồng thời cũng là một trong những nhà xuất khẩu chủ lực đối với nhiên liệu máy bay và dầu diesel sang các thị trường như Australia, Nhật Bản, Philippines hay Bangladesh. Theo dữ liệu từ Kpler, trước khi xung đột bùng phát, nước này xuất khẩu khoảng 800.000 thùng nhiên liệu tinh chế mỗi ngày, nhưng sản lượng đã giảm một nửa trong tháng 4.

Nguồn tin từ một doanh nghiệp dầu khí quốc doanh nước này cho biết nhà chức trách đánh giá nhu cầu nội địa đã “ổn định”, qua đó mở dư địa cho việc nối lại xuất khẩu.

Châu Á hiện là khu vực chịu tác động nặng nề nhất từ cuộc khủng hoảng năng lượng, khi các nhà máy lọc dầu phụ thuộc tới 80% nguyên liệu nhập khẩu, trong đó một nửa đến từ khu vực Vùng Vịnh.

Theo bà Liao Na, nhà sáng lập công ty tài chính GL Consulting, việc Trung Quốc nối lại xuất khẩu có thể giúp "giảm đáng kể cú sốc nguồn cung" tại Đông Nam Á. Tuy vậy, bà cũng lưu ý rằng ngay cả với vai trò là quốc gia duy nhất trong khu vực có khả năng xuất khẩu quy mô lớn, các chương trình hỗ trợ liên chính phủ hiện tại vẫn khó bù đắp hoàn toàn phần thiếu hụt.

Phát biểu tại hội nghị Hàng hóa Toàn cầu do Financial Times tổ chức mới đây, ông Marco Dunand, CEO của Mercuria, cho biết các doanh nghiệp Trung Quốc đã “tích cực bán dầu thô” trong 2-3 tuần gần đây, chuyển hướng các lô hàng sang thị trường khác.

Theo ông, diễn biến này có thể phản ánh việc các nhà máy lọc dầu tiếp cận nguồn dầu từ kho dự trữ chiến lược hoặc từ Iran, đồng thời cho thấy kỳ vọng eo biển Hormuz sớm được khai thông trở lại.

Một số nguồn tin trong ngành cho biết chính phủ Trung Quốc đánh giá nhu cầu nội địa đã dần ổn định, tạo dư địa để nối lại xuất khẩu. Trọng tâm trước mắt nhiều khả năng sẽ là nhiên liệu máy bay - mặt hàng đang thiếu hụt nghiêm trọng tại nhiều quốc gia châu Á - cùng với một phần xăng và dầu diesel.

Giới phân tích nhận định, trong bối cảnh khu vực đối mặt cú sốc nguồn cung, Trung Quốc gần như là quốc gia duy nhất đủ năng lực xuất khẩu nhiên liệu với quy mô lớn để can thiệp thị trường. Việc nới hạn ngạch cho các nhà máy lọc dầu quốc doanh vì thế được xem là bước đi mang tính chiến lược.

Trong tháng 3, Trung Quốc đã bổ sung khoảng 40 triệu thùng dầu vào kho dự trữ, đồng thời cắt giảm sản lượng lọc dầu khoảng 1 triệu thùng/ngày. Dù đã tích lũy lượng dự trữ ở mức kỷ lục trước xung đột, Bắc Kinh vẫn duy trì cách tiếp cận thận trọng trước rủi ro gián đoạn nguồn cung. Tháng trước, nước này cũng siết chặt kiểm soát xuất khẩu đối với một số mặt hàng phân bón.