Thu thuế bảo vệ môi trường tăng chóng mặt nhưng vì sao ô nhiễm ngày càng nặng nề?

Dân trí Số tiền thu về từ thuế bảo vệ môi trường tăng nhanh chóng trong những năm gần đây. Vấn đề là việc chi cho việc bảo vệ môi trường được thực hiện như thế nào, đặc biệt trong bối cảnh người dân ngày càng lo ngại về chất lượng môi trường hiện nay?
>>Khung thuế môi trường với xăng dầu chưa lo bị nới lên 8.000 đồng/lít trong năm 2019
>>Vì sao chuyên gia nói thuế môi trường xăng dầu cần từ 10.000 - 20.000 đồng/lít?

Thu thuế bảo vệ môi trường tăng chóng mặt nhưng vì sao ô nhiễm ngày càng nặng nề? - 1

Người dân ngày càng lo ngại về chất lượng môi trường sống.

Thuế bảo vệ môi trường thu – chi thế nào?

Từ khi áp dụng thuế bảo vệ môi trường (năm 2012), tổng số thu từ sắc thuế này liên tục tăng, tăng gấp 6 lần từ hơn 11.000 tỷ đồng năm 2012 lên gần 69.000 tỷ đồng dự thu trong năm 2019, trong đó xăng dầu đóng góp đến hơn 90%.

Câu hỏi đặt ra là số tiền thuế hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm thu về đó được chi như thế nào cho việc bảo vệ môi trường, đặc biệt trong bối cảnh người dân ngày càng lo ngại về chất lượng môi trường hiện nay?

Trao đổi với báo chí trước đó, đại diện Vụ chính sách thuế (Bộ Tài chính) cho biết, theo Luật Ngân sách nhà nước, các khoản thu từ thuế, phí… được thu vào ngân sách và sẽ chi theo dự toán được Quốc hội, bao gồm các khoản: chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển và chi trả nợ. 

Riêng về các khoản chi cho mục đích bảo vệ môi trường, theo số liệu từng được Bộ Tài chính công bố, tổng chi cho các nhiệm vụ bảo vệ môi trường giai đoạn 2012 -2016 là khoảng 131.857 tỷ đồng, bình quân khoảng 26.371 tỷ đồng/năm. 

Trong số đó, tổng số chi thường xuyên cho bảo vệ môi trường khoảng 89.131 tỷ đồng, gồm chi thường xuyên bố trí trực tiếp là khoảng 52.420 tỷ đồng và phần chi thực hiện các chính sách quản lý sử dụng đất trồng lúa, phát triển rừng, hỗ trợ khai thác, nuôi trồng hải sản, duy tu đê điều, khuyến nông, công ích thủy nông... khoảng 36.711 tỷ đồng. 

Trong khi đó, trong thời gian 5 năm trên, tổng chi đầu tư phát triển trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là khoảng 24.246 tỷ đồng. Số này chi cho các chương trình, dự án của ngành tài nguyên và môi trường; ngành cấp nước và xử lý rác thải, nước thải và các Chương trình nước sạch và vệ sinh nông thôn, Chương trình khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường, Chương trình ứng phó với biến đổi khí hậu,... 

Chưa thống kê đủ

Bình luận về con số thu – chi thuế bảo vệ môi trường, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế (Khoa Tài chính Quốc tế - Học viện Tài chính) cho biết, trong khi các nước trên thế giới quan tâm tới thuế bảo vệ môi trường từ những năm 70 và ngày càng coi trọng loại hình loại thuế này, thì Việt Nam mới chỉ tính đến trong khoảng chục năm gần đây.

“Thuế bảo vệ môi trường này mới tính toán thu vào một số mặt hàng mang tính huỷ hoại môi trường hoặc có ảnh hưởng tới môi trường. Trong thực tế còn nhiều vấn đề liên quan tới môi trường mà chúng ta chưa tính đến, cũng không sử dụng đến thuế môi trường hay chi phí để bảo vệ môi trường với các hoạt động có tác động xấu tới môi trường này”, ông Thịnh nhấn mạnh.

Cụ thể, theo vị chuyên gia, thuế môi trường mới chỉ “đánh” vào một số sản phẩm có tác hại trực tiếp và khá rõ ràng với môi trường như xăng dầu, nilon… Trong khi đó, nhiều mặt hàng như phân bón, thuốc trừ sâu, hay thậm chí như xả thải ra môi trường bằng nước thải hay chất thải (rắn, lỏng) thực tế vẫn chưa quan tâm đầy đủ, chưa tính đến loại thuế này.

Về con số chi bảo vệ môi trường, ông Thịnh cho hay, ở các nước phát triển có sự tách biệt và phân tích tương đối đầy đủ, rõ ràng để người dân có thể nhìn thấy thu chi ngân sách cho hoạt động bảo vệ môi trường cũng như hoạt động liên quan. 

“Việt Nam và phần đông nước đang phát triển, việc tách bạch thế nào là chi bảo vệ môi trường, thế nào chi khác thì chưa có chuẩn phân tách nên nhiều nhà kinh tế, người dân nghĩ rằng chỉ chi trực tiếp ví dụ chi khắc phục hậu quả này kia, hay chi trực tiếp xây nhà máy chế biến rác thải, xử lý nước thải thì mới là bảo vệ môi trường. Như vậy, hoàn toàn không đúng”, ông nói. 

Theo ông Thịnh, chi bảo vệ môi trường có thể hiểu theo nghĩa rộng là làm thế nào để môi trường tốt hơn và trong sạch hơn. Với ý nghĩa như thế có nhiều hoạt động được thống kê vào khoản chi bảo vệ môi trường, ví dụ như ngay cả việc làm đường cao tốc, làm metro, phát triển các phương tiện công cộng.

“Nếu chạy 100km mất 2 tiếng thì lượng xăng dầu tiêu tốn nhiều, khí thải nhiều, ảnh hưởng tới môi trường. Nhưng nếu có đường cao tốc, lượng xăng dầu tiêu tốn ít hơn, xe cộ bớt hư hỏng, môi trường cũng ít bị ảnh hưởng hơn. Rồi các phương tiện công cộng cũng giúp người dân hạn chế phương tiện cá nhân di chuyển trên đường, giảm tiếng ồn, khói bụi. Đó cũng là bảo vệ môi trường chứ nhưng rõ ràng chúng ta chưa thống kê đầy đủ”, ông nói.

Theo đó, vị chuyên gia cho rằng, để người dân không còn cảm thấy bức xúc vì việc thu thuế thì các nhà quản lý cần phải xem xét và có sự thống kê minh bạch cả những chi phí trực tiếp lẫn gián tiếp liên quan tới hoạt động bảo vệ môi trường.

“Thu thuế là cả nghệ thuật”

Đối với Luật Thuế bảo vệ môi trường, trước đó, nhiều chuyên gia kinh tế đề nghị cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung luật theo hướng tăng thuế đối với hàng hóa gây ô nhiễm môi trường khi sản xuất, sử dụng và sau khi sử dụng.

Theo TS. Lê Xuân Trường, Trưởng Khoa Thuế và Hải quan, Học viện Tài chính, trong thời gian tới, để góp phần vào mục tiêu tăng trưởng, các chính sách thu cần theo hướng bền vững hơn. Trong đó, cần rà soát thuế suất của tất cả các loại tài nguyên để điều chỉnh cho phù hợp; nghiên cứu điều chỉnh tăng thuế suất của những loại tài nguyên không tái tạo.

Dưới quan điểm của một chuyên gia, ông Thịnh thừa nhận, tỷ lệ thu thuế môi trường đánh trên các mặt hàng hiện vẫn còn thấp. Ngay trong xăng dầu, chi phí tương đối ít so với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

"Tuy nhiên, để nâng thuế mà người dân không kêu ca thì cần phải có cách đánh thuế thoả đáng, các nhà làm chính sách phải nghiên cứu số liệu của các nước và giải thích rõ ràng cho người dân. Vấn đề là anh không giải thích được, không thấy lợi ích nên mới người dân mới phản ứng. Từ đó, dẫn đến chuyện so bì thuế nhiều, thuế ít này kia. Nếu có giải thích thoả đáng thì vấn đề gì đâu, người dân sẵn sàng nộp ngay”, ông bình luận.

Ông cũng cho rằng, một điểm bất hợp lý nữa là trong khi các nước đánh thuế bảo vệ môi trường vào nhiều mặt hàng thì Việt Nam chỉ chăm chăm vào một thứ như xăng dầu thôi sẽ khiến người dân thấy bất hợp lý.

“Cách thức đánh thuế, thu thuế có ý nghĩa rất lớn trong việc làm người đóng thuế thấy hợp lý, bản chất vấn đề ở đây là cơ quan chính sách chưa thực sự khôn khéo, chưa có nghệ thuật đánh thuế khiến thuế chưa đánh, người tiêu dùng đã kêu om lên rồi”, ông Thịnh cho biết.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh tới sự buông lỏng trong việc bảo vệ môi trường của các cơ quan quản lý. “Nhiều mặt hàng, sản phẩm gây ô nhiễm môi trường mà không được tính đến, không xem xét đánh thuế để có đủ chi phí cho việc bảo vệ môi trường. Chưa kể vì không tính đến, không xem xét nên cũng không có động thái tuyên truyền phù hợp, không có biện pháp, tiêu chuẩn quy trình bảo vệ hợp lý”.

Phương Dung

Thu thuế bảo vệ môi trường tăng chóng mặt nhưng vì sao ô nhiễm ngày càng nặng nề? - 2
MỚI NHẤT
Việt Nam tăng trưởng vượt dự báo và lời "gan ruột" của giới chuyên gia
Việt Nam tăng trưởng vượt dự báo và lời "gan ruột" của giới chuyên gia

(Dân trí) - Kinh tế Việt Nam có cú "bứt tốc" mạnh mẽ nhất trong vài năm trở lại đây khi GDP 9 tháng cao nhất trong gần 1 thập kỷ. Nhiều đánh giá lạc quan và dự báo tươi sáng của quốc tế đang là nguồn sinh lực cho Việt Nam vững bước phát triển. Tuy nhiên, chúng ta còn đó những lo toan, bộn bề phải sớm được giải quyết để tăng trưởng cao kéo dài hơn, hiệu quả hơn.

Thứ ba, 08/10/2019 - 06:00

Hé lộ những đường bay hãng hàng không của tỷ phú Phạm Nhật Vượng sẽ khai thác
Hé lộ những đường bay hãng hàng không của tỷ phú Phạm Nhật Vượng sẽ khai thác

(Dân trí) - Tới năm 2025, Vinpearl Air sẽ có 62 đường bay quốc nội và 93 đường bay quốc tế, khai thác tại các thị trường trọng điểm châu Á, châu Âu và Mỹ. Hãng hàng không của tỷ phú Phạm Nhật Vượng được đánh giá có mạng đường bay “siêu lớn” và nhiều tham vọng kinh doanh.

Thứ ba, 08/10/2019 - 05:50

Nuôi dúi bằng máy lạnh, nam sinh viên “bỏ túi” 40 triệu đồng/tháng
Nuôi dúi bằng máy lạnh, nam sinh viên “bỏ túi” 40 triệu đồng/tháng

(Dân trí) - Biết con dúi ưa thích nhiệt độ dưới 30 độ C, sinh viên Vũ Thành Đạt đã quyết định mở máy lạnh, bật quạt cả ngày để dúi sinh trưởng tốt hơn. Việc này đã mang lại cho Đạt số tiền "khủng" từ 30 - 40 triệu đồng/tháng.

Thứ ba, 08/10/2019 - 05:45

Sự kiện Tọa đàm tháng 10 – trung tâm chú ý cho nhà đầu tư khách sạn tại Bãi Cháy
Sự kiện Tọa đàm tháng 10 – trung tâm chú ý cho nhà đầu tư khách sạn tại Bãi Cháy

(Dân trí) - Trước thềm bàn giao cuối năm 2019, các chuyên gia và các nhà đầu tư dự án Shophouse Europe sẽ cùng hội đàm tại sự kiện “Đầu tư khách sạn tại Bãi Cháy – Khai mỏ vàng sinh lời bền vững” diễn ra vào ngày 13 tháng 10 tới đây tại khách sạn Novotel - Hạ Long.

Thứ hai, 07/10/2019 - 08:00

Lại phát hiện kim khâu trong nho Australia bán tại siêu thị
Lại phát hiện kim khâu trong nho Australia bán tại siêu thị

Cảnh sát bang Victoria, Australia đang điều tra vụ phát hiện kim khâu nhét trong nho.

Thứ hai, 07/10/2019 - 07:00

Hàng không Việt Nam 9 tháng đầu năm 2019: Bamboo Airways dẫn đầu tỉ lệ bay đúng giờ
Hàng không Việt Nam 9 tháng đầu năm 2019: Bamboo Airways dẫn đầu tỉ lệ bay đúng giờ

(Dân trí) - Cục Hàng không Việt Nam vừa công bố số liệu khai thác chuyến bay đúng giờ, chậm, hủy chuyến của các hãng hàng không Việt Nam trong tháng 9 tháng đầu năm 2019, trong đó Bamboo Airways dẫn đầu về tỉ lệ bay đúng giờ (OTP).

Thứ hai, 07/10/2019 - 05:40

Những cột mốc đáng nhớ của Viettel Telecom sau 15 năm làm thay đổi ngành viễn thông Việt Nam
Những cột mốc đáng nhớ của Viettel Telecom sau 15 năm làm thay đổi ngành viễn thông Việt Nam

(Dân trí) - Khởi nghiệp với đầu số 098, từ vị thế người đi khai phá, Viettel đã chinh phục hàng loạt dấu mốc quan trọng nhất trong ngành viễn thông di động Việt Nam và quốc tế.

Thứ hai, 07/10/2019 - 04:30

Các hãng “tố” nhau niêm yết sai giá vé máy bay, Bộ Tài chính lên tiếng
Các hãng “tố” nhau niêm yết sai giá vé máy bay, Bộ Tài chính lên tiếng

(Dân trí) - Liên quan tới “tranh cãi” về niêm yết giá vé máy bay, trong khi Vietnam Airlines cho rằng các hãng sai thì Vietjet “tố” Vietnam Airlines thiếu minh bạch. Bộ Tài chính khẳng định: “Các đơn vị có trách nhiệm niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ bao gồm các loại thuế, phí và lệ phí, tránh gây nhầm lẫn cho khách hàng”.

Thứ hai, 07/10/2019 - 04:27

Đà Nẵng yêu cầu ngăn chặn tình trạng chuyển giá, trốn thuế
Đà Nẵng yêu cầu ngăn chặn tình trạng chuyển giá, trốn thuế

(Dân trí) - UBND TP Đà Nẵng vừa ban hành Công văn đề nghị các sở, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo 389 thành phố và UBND các quận, huyện tập trung thực hiện nghiêm, có hiệu quả việc đẩy mạnh công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới.

Thứ hai, 07/10/2019 - 04:00

CEO Giao hàng nhanh “đầu quân” cho ông Phạm Nhật Vượng: “Vũ khí” lợi hại 3.000 tỷ đồng
CEO Giao hàng nhanh “đầu quân” cho ông Phạm Nhật Vượng: “Vũ khí” lợi hại 3.000 tỷ đồng

(Dân trí) - Doanh nghiệp mới thành lập của Vingroup là One Mount Group đã chiêu mộ thành công CEO Giao hàng nhanh Nguyễn Trần Thi, tăng khả năng “thay đổi cuộc chơi” trong lĩnh vực bán lẻ.

Thứ hai, 07/10/2019 - 02:07

Vertu ra mắt không gian boutique mới tại TP.HCM
Vertu ra mắt không gian boutique mới tại TP.HCM

(Dân trí) - Boutique đầu tiên của Vertu đã chính thức đi vào hoạt động tại TTTM Union Square, Quận 1, TP.HCM.

Thứ hai, 07/10/2019 - 02:00

Mãn nhãn với vẻ đẹp kỳ dị của hàng trăm cây sanh bonsai ở Thanh Hóa
Mãn nhãn với vẻ đẹp kỳ dị của hàng trăm cây sanh bonsai ở Thanh Hóa

Những cây sanh kích thước nhỏ nhưng có giá vài chục đến vài trăm triệu đồng là chuyện bình thường.

Thứ hai, 07/10/2019 - 01:54

ĐÁNG QUAN TÂM
“Dỡ chiếu” cho đường băng sân bay 2.000 tỷ đồng khai thác từ ngày 10/10
“Dỡ chiếu” cho đường băng sân bay 2.000 tỷ đồng khai thác từ ngày 10/10

(Dân trí) - Đường băng sân bay quốc tế Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa) được đầu tư 2.000 tỷ đồng, nhưng phải “đắp chiếu” suốt gần nửa năm qua do địa phương không bàn giao. Mới đây, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đã làm việc với Khánh Hòa, hai bên đã đạt được thống nhất đưa đường băng này vào khai thác từ ngày 10/10.

Thứ hai, 07/10/2019 - 01:00

Dậy sóng đầu tư bất động sản du lịch tại Ninh Thuận
Dậy sóng đầu tư bất động sản du lịch tại Ninh Thuận

(Dân trí) - Bất động sản du lịch tại Ninh Thuận được dự báo khuấy động thị trường cuối năm 2019 với dự án tổ hợp giải trí nghỉ dưỡng biển SunBay Park Hotel & Resort Phan Rang.

Thứ hai, 07/10/2019 - 12:00

Giảm ngay 2 triệu đồng khi đặt mua Iphone 11 bằng thẻ tín dụng TBank
Giảm ngay 2 triệu đồng khi đặt mua Iphone 11 bằng thẻ tín dụng TBank

(Dân trí) - Từ nay tới 1/11/2019, khách hàng sử dụng thẻ tín dụng của TPBank đặt cọc mua siêu phẩm Iphone 2019 online tại các cửa hàng VinPro, Viễn Thông A sẽ được giảm ngay 2 triệu đồng khi nhận hàng và cùng nhiều quà tặng hấp dẫn khác.

Thứ hai, 07/10/2019 - 11:00

Nâng cao chất lượng không gian sống từ phụ kiện thông minh
Nâng cao chất lượng không gian sống từ phụ kiện thông minh

(Dân trí) - Với một loạt sản phẩm tiên tiến dành cho các chuyên gia nội thất và xây dựng, Häfele tiếp tục khẳng định vị thế của một thương hiệu nổi tiếng thế giới về giải pháp cho dự án và nhà ở.

Thứ hai, 07/10/2019 - 11:00

TPHCM: Doanh nghiệp nợ thuế “khủng” nhất là hơn 455 tỷ đồng
TPHCM: Doanh nghiệp nợ thuế “khủng” nhất là hơn 455 tỷ đồng

(Dân trí) - Công ty CP Đầu tư và Phát triển Sài Gòn là doanh nghiệp có số nợ thuế “khủng” nhất trong số 1.159 doanh nghiệp nợ thuế vừa bị “bêu tên”

Thứ hai, 07/10/2019 - 10:30

Ra mắt tủ nấu cơm công nghiệp Hải Âu: “Một mũi tên trúng hai đích”?
Ra mắt tủ nấu cơm công nghiệp Hải Âu: “Một mũi tên trúng hai đích”?

(Dân trí) - Dù chỉ là một thị trường“ngách” có rất nhiều doanh nghiệp đang cạnh tranh với sản phẩm tủ nấu cơm công nghiệp. Và mới đây, Tập đoàn Hải Âu đã chính thức gia nhập thị trường này.

Thứ hai, 07/10/2019 - 10:00

Dự báo “cục diện” hàng không trước “áp lực” từ tỷ phú Phạm Nhật Vượng
Dự báo “cục diện” hàng không trước “áp lực” từ tỷ phú Phạm Nhật Vượng

(Dân trí) - Chuyên gia hàng không dự báo, khi Vinpearl Air cất cánh vào giữa năm 2020 thì diễn biến thị trường sẽ sôi động hơn, chắc chắn các hãng hãng hàng không sẽ bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt hơn.

Thứ hai, 07/10/2019 - 09:57

Chiêu lừa đầu tư 300 triệu đồng, lời khủng… 3.000 tỉ đồng
Chiêu lừa đầu tư 300 triệu đồng, lời khủng… 3.000 tỉ đồng

Các hình thức lừa đảo rất đa dạng, biến tướng liên tục theo thời gian để tránh đi theo lối mòn và làm nhà đầu tư mất cảnh giác.

Thứ hai, 07/10/2019 - 09:43

Lỗ gần 2.900 tỷ đồng, Đạm Hà Bắc chính thức đã “mất vốn”!
Lỗ gần 2.900 tỷ đồng, Đạm Hà Bắc chính thức đã “mất vốn”!

(Dân trí) - Tại thời điểm ngày 30/6/2019, Đạm Hà Bắc lỗ luỹ kế 2.876 tỷ đồng; tổng nợ phải trả trên 9.470 tỷ đồng; vốn chủ sở hữu âm 108,63 tỷ đồng. Kinh doanh mất vốn, cổ phiếu bị hạn chế giao dịch, với mức lương chưa tới 18 triệu đồng, CEO của Đạm Hà Bắc đang đứng trước thử thách rất lớn!

Thứ hai, 07/10/2019 - 09:07

Không khí ô nhiễm, không gian sống xanh trở thành tiêu chí chọn điểm đến nghỉ dưỡng vì sức khỏe
Không khí ô nhiễm, không gian sống xanh trở thành tiêu chí chọn điểm đến nghỉ dưỡng vì sức khỏe

(Dân trí) - Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, thiên nhiên xanh có tác động tích cực đến sức khỏe của con người. Do đó, không khó hiểu khi ngày càng nhiều người đã chuyển dần xu hướng sang lựa chọn những điểm du lịch nghỉ dưỡng có không gian xanh, an lành, tiện ích làm chốn dừng chân nghỉ dưỡng “chuẩn xanh”.

Thứ hai, 07/10/2019 - 08:00

Doanh nghiệp bà Thanh Phượng nhận “tin xấu”, người thân không ai có cổ phần
Doanh nghiệp bà Thanh Phượng nhận “tin xấu”, người thân không ai có cổ phần

(Dân trí) - Việc tụt hạng về thị phần môi giới trên sàn HSX và “rớt đài” trong danh sách 10 công ty chứng khoán môi giới hàng đầu trên HNX là những thông tin không mấy tích cực với VCSC đầu tháng 10. Tại VCSC, bà Thanh Phượng nắm 4,14% vốn còn người thân của bà không nắm cổ phần nào.

Thứ hai, 07/10/2019 - 06:00

Ô tô giảm tiếp cả trăm triệu đồng, xả kho từ nay đến mùa Tết
Ô tô giảm tiếp cả trăm triệu đồng, xả kho từ nay đến mùa Tết

Sang tháng 10, nguồn cung lớn, tồn kho nhiều, ô tô đại hạ giá cả trăm triệu đồng, khách hàng thoải mái lựa chọn. Cuối năm, người mua không phải chịu cảnh phải xếp hàng chờ, hay mua xe hơi theo kiểu “bia kèm lạc” nữa.

Thứ hai, 07/10/2019 - 05:57