Tân Chủ tịch Fed bước vào "tâm bão" kinh tế Mỹ

Ông Kevin Warsh được dự báo sẽ đối mặt với một trong những giai đoạn thử thách nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khi tiếp quản chiếc ghế Chủ tịch, trong bối cảnh lạm phát có nguy cơ tăng tốc vì căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, còn Nhà Trắng liên tục thúc ép hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Theo giới chuyên gia, ông Warsh nhậm chức vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm. Giá năng lượng biến động mạnh sau khi xung đột tại Trung Đông đang khiến áp lực lạm phát gia tăng, đẩy thước đo lạm phát ưa thích của Fed lên khoảng 3,5%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%.

Ở chiều ngược lại, Tổng thống Donald Trump cùng nhiều quan chức trong chính quyền liên tục gây sức ép yêu cầu Fed sớm giảm lãi suất nhằm thúc đẩy hoạt động kinh tế.

Không chỉ chịu sức ép từ bên ngoài, tân Chủ tịch Fed còn phải đối mặt với những bất đồng ngày càng sâu sắc trong nội bộ ngân hàng trung ương. Tại cuộc họp gần nhất, Fed giữ nguyên lãi suất tháng thứ ba liên tiếp, đồng thời ghi nhận mức độ chia rẽ lớn nhất kể từ năm 1992 khi có tới 3 Chủ tịch Fed khu vực phản đối quan điểm cho rằng bước đi tiếp theo của Fed sẽ là cắt giảm lãi suất.

Theo nhiều nhà kinh tế, động thái này phản ánh sự thận trọng của các quan chức Fed trước nguy cơ lạm phát bùng phát trở lại do giá năng lượng tăng cao, đồng thời phát đi tín hiệu rằng bất kỳ nỗ lực hạ lãi suất quá sớm nào cũng sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ.

“Ông ấy bước vào nhiệm kỳ trong hoàn cảnh cực kỳ phức tạp”, ông David Wilcox, cựu chuyên gia kinh tế của Fed hiện làm việc tại Viện Peterson, nhận định. “Ông ấy bị kẹt giữa một Tổng thống quyết liệt yêu cầu giảm lãi suất và một môi trường lạm phát đầy rủi ro”.

Nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, áp lực trong nội bộ Fed có thể còn gia tăng. Nhiều quan chức ngân hàng trung ương cảnh báo các cú sốc về giá dầu, chi phí vận tải và chuỗi cung ứng có thể khiến lạm phát duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến.

Bên cạnh bài toán lãi suất, ông Warsh còn phải giải quyết những tranh cãi liên quan đến tính độc lập của Fed. Tòa án Tối cao Mỹ hiện đang xem xét liệu Tổng thống có quyền sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook hay không. Vụ việc này được đánh giá có thể tạo ra tiền lệ quan trọng đối với mối quan hệ giữa Nhà Trắng và ngân hàng trung ương.

Theo giới quan sát, thử thách lớn nhất đối với Kevin Warsh có thể không nằm ở các quyết định chính sách tiền tệ, mà ở việc duy trì sự độc lập của Fed trong bối cảnh áp lực chính trị ngày càng gia tăng.

Ông David Wilcox cho rằng việc thuyết phục các đồng nghiệp trong Fed có lẽ còn dễ hơn xử lý mối quan hệ với Tổng thống Trump. “Những bài toán kinh tế vĩ mô chỉ là phần nổi. Thách thức thực sự là quản lý mối quan hệ với Nhà Trắng”, ông nhận xét.

Ngoài ra, ông Warsh còn phải đối mặt với nhiệm vụ hàn gắn những rạn nứt trong nội bộ Fed và xây dựng sự đồng thuận cho chương trình cải tổ mà ông theo đuổi, từ việc tái khẳng định vai trò của lãi suất như công cụ trung tâm trong kiểm soát lạm phát đến thu hẹp bảng cân đối kế toán đã phình to sau nhiều năm nới lỏng tiền tệ.

Tuy nhiên, con đường này được dự báo sẽ không hề dễ dàng khi Jerome Powell vẫn tiếp tục ở lại Fed với vai trò Thống đốc sau khi rời ghế Chủ tịch. Theo nhiều chuyên gia, sự hiện diện của ông Powell - người vẫn nhận được sự tôn trọng lớn trong nội bộ cơ quan - có thể khiến quá trình định hình dấu ấn riêng của Kevin Warsh trở nên phức tạp hơn.

Như nhận định của nhà kinh tế John Cochrane thuộc Viện Hoover, nhiệm vụ đầu tiên của tân Chủ tịch Fed sẽ là đoàn kết Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) quanh tầm nhìn của mình. Nhưng với những chia rẽ hiện hữu và áp lực chính trị chưa từng có, đó có thể là bài toán khó nhất mà ông Warsh phải giải ngay khi bước chân vào trụ sở Fed.