Lạm phát neo cao, giới đầu tư lo ngại Fed đảo chiều chính sách

Ngày 22/5, Tổng thống Donald Trump chủ trì lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Kevin Warsh tại Nhà Trắng, đánh dấu quá trình chuyển giao quyền lực tại ngân hàng Trung ương Mỹ. Ông Warsh được xem là nhân vật có thể cởi mở hơn với các lời kêu gọi hạ lãi suất từ Nhà Trắng.

Tuy nhiên, tân Chủ tịch Fed ngay lập tức đối mặt sức ép lớn từ thị trường khi giá năng lượng và chi phí vận tải tăng mạnh do chiến sự Iran làm dấy lên lo ngại lạm phát sẽ neo cao trong thời gian dài. Thước đo lạm phát ưa thích của Fed hiện ở mức cao nhất trong 3 năm, trong khi chỉ số giá sản xuất quan trọng đã tăng 6% trong tháng 4.

Diễn biến này khiến giới đầu tư nhanh chóng thay đổi kỳ vọng chính sách tiền tệ. Trên thị trường hợp đồng tương lai, nhà đầu tư đặt cược vào khả năng Fed tăng thêm 0,25 điểm phần trăm trước cuối năm 2026 - đảo chiều đáng kể so với đầu năm, khi phần lớn thị trường còn kỳ vọng vào chu kỳ cắt giảm lãi suất.

Các chỉ báo lạm phát thị trường cũng cho thấy nhà đầu tư tin rằng lạm phát trong 12 tháng tới có thể tiến sát mốc 4%.

Ngày 22/5, Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết ông đồng tình với nhiều quan chức Fed khác về việc cần từ bỏ "xu hướng thiên về nới lỏng" trong định hướng chính sách tiền tệ. Biên bản cuộc họp tháng 4 của Fed cũng cho thấy nhiều quan chức phản đối việc duy trì các tín hiệu giảm lãi suất trong thông cáo chính sách.

Dù vậy, ông Waller nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa rằng Fed sẽ sớm tăng lãi suất. Theo ông, Fed chỉ cần hành động nếu kỳ vọng lạm phát thực sự tăng mạnh. 

Bà Diane Swonk, Kinh tế trưởng KPMG Mỹ, nhận định cuộc chiến Iran đang làm gia tăng áp lực giá cả vốn đã hiện hữu trước đó. “Đó là một trong nhiều lý do khiến Fed không thể xem tác động từ cuộc chiến này chỉ là yếu tố tạm thời”, bà nói.

Cuộc họp chính sách tháng 6 sẽ là lần đầu tiên ông Kevin Warsh chủ trì Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), thay thế Jerome Powell và cũng là cơ hội đầu tiên để ông định hình dấu ấn chính sách tiền tệ.

Ông Steven Blitz, chuyên gia kinh tế tại TS Lombard, cho rằng thị trường sẽ gây áp lực lớn lên ông Warsh nếu Fed không hành động ngay từ cuộc họp đầu tiên. “Nếu Fed không tăng lãi suất trong tháng 6, trong khi tăng trưởng vẫn ổn định và rủi ro lạm phát lan rộng, thì điều đó về bản chất cũng giống một động thái nới lỏng”, ông nhận định.

Ông Warsh tiếp quản Fed trong giai đoạn ngân hàng trung ương Mỹ đối mặt sức ép chính trị lớn nhất nhiều thập kỷ qua. Ông từng giữ vai trò Thống đốc Fed giai đoạn 2006-2011, thời điểm ngân hàng Trung ương Mỹ phối hợp Bộ Tài chính ứng phó cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Sau khi rời Fed, ông làm việc tại Duquesne Family Office của tỷ phú đầu tư Stanley Druckenmiller, đồng thời giảng dạy tại Đại học Stanford và Viện Hoover.

Ông Warsh từng là ứng viên sáng giá cho vị trí Chủ tịch Fed trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, trước khi Tổng thống Mỹ lựa chọn ông Jerome Powell theo đề xuất của cựu Bộ trưởng Tài chính Steve Mnuchin.

Dưới thời ông Powell, Fed đã 3 lần cắt giảm lãi suất với tổng mức 0,75%, đồng thời từng nâng lãi suất tổng cộng 4,25% trong giai đoạn ông Joe Biden làm Tổng thống. Nhiệm kỳ của ông cũng chứng kiến lạm phát Mỹ liên tục vượt mục tiêu 2% suốt 5 năm.