Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn khi hàng nghìn lô hàng ùn ứ

Thanh Thương

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Lê Thành Long yêu cầu các bộ khẩn trương phối hợp xử lý kiến nghị của tỉnh Tây Ninh, tháo gỡ vướng mắc khi triển khai Nghị định 46/2026, tránh ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu.

Nghị định 46/2026 hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm chính thức được ban hành và có hiệu lực từ ngày 26/1, với nhiều quy định siết chặt quản lý, đặc biệt đối với thực phẩm nhập khẩu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và hoạt động kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, ngay sau khi nghị định có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp nhập khẩu phản ánh hàng hóa bị ùn ứ tại cảng do chưa có hướng dẫn cụ thể để triển khai kiểm tra theo quy định mới. Trong khi đó, các cơ quan chuyên ngành cũng tạm dừng tiếp nhận hồ sơ đăng ký an toàn thực phẩm để chờ hướng dẫn, khiến hàng trăm container thực phẩm nhập khẩu chưa thể thông quan.

Ngày 31/1, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Thành Long về xử lý kiến nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của UBND tỉnh Tây Ninh liên quan vấn đề trên.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền nhanh chóng phối hợp chặt chẽ, kiểm tra, xử lý ngay kiến nghị của UBND tỉnh Tây Ninh theo quy định.

Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn khi hàng nghìn lô hàng ùn ứ - 1

Container hàng hóa tại Cảng Cát Lái, TPHCM (Ảnh: Hải Long).

Các đơn vị hướng dẫn UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các cơ quan liên quan, kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc, bảo đảm triển khai thực hiện Nghị định 46/2026 hiệu quả, đúng quy định.

Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, UBND tỉnh Tây Ninh và các cơ quan liên quan tổng hợp, báo cáo Thủ tướng về tình hình, kết quả xử lý trước 12h ngày 1/2.

Trước đó, UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, Nghị định 46/2026 quy định nhóm hàng rau, củ, quả tươi nhập khẩu phải thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm theo phương thức thông thường, bao gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực trạng hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm, với thời gian chờ kết quả 7-15 ngày.

Cùng với đó, việc chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết liên quan nghị định khiến các cơ quan, đơn vị chuyên ngành tại cửa khẩu lúng túng, chưa thể tổ chức thực hiện kiểm tra.

Vì lý do này, từ tối 29/1, nhiều mặt hàng nông sản, đặc biệt là khoai mì gặp khó trong việc thông quan qua các cửa khẩu như Xa Mát, Katum, Phước Tân, Vạc Sa, Chàng Riệc... Tỉnh Tây Ninh đã có các giải pháp kịp thời để tháo gỡ khó khăn, đồng thời, có văn bản gửi Thủ tướng, các bộ, ngành liên quan báo cáo, kiến nghị phương án xử lý.

Theo thống kê của Cục Hải quan, trong ngày 30/1, tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) có khoảng 300 xe nông sản tươi sống (rau, củ quả) và bánh kẹo chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm để được thông quan. Tương tự, cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai) có 251 xe, Lao Bảo (Quảng Trị) 50 xe, Dinh Bà (Đồng Tháp) 100 xe, Vĩnh Xương (An Giang) 200 xe...

Cục Hải quan cho biết các lô hàng chưa thể thông quan do cơ quan kiểm tra nhà nước tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm theo Nghị định 46/2026.

Trong khi đó, các quy định chuyển tiếp hiện mới dừng ở nội dung tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm, chưa có hướng dẫn về trình tự kiểm tra ATTP đối với thực phẩm nhập khẩu, khiến cơ quan chức năng thiếu cơ sở ban hành thông báo đạt yêu cầu.

Phần lớn hàng qua cửa khẩu là nông sản, thực phẩm tươi có hạn sử dụng ngắn, nếu chậm thông quan sẽ phát sinh chi phí, nguy cơ hư hỏng và ách tắc, đặc biệt dịp cao điểm Tết. Trước tình hình này, Cục Hải quan đã có văn bản hỏa tốc kiến nghị các bộ sớm ban hành hướng dẫn và chỉ đạo thông quan ngay khi có giải pháp tháo gỡ.