Hậu Formosa: "Hãy ngừng gọi vốn vào lọc dầu, thép và xi măng"

Dân trí Theo GS Nguyễn Mại, những hệ lụy của Formosa đối với môi trường miền Trung Việt Nam đã được cảnh báo trước bởi công nghệ thép lò cao lạc hậu, trong khi đó việc dừng dự án “bánh vẽ” lọc dầu Nhơn Hội hơn 20 tỷ USD là bài học lớn về việc quy hoạch dự án, chiến lược phát triển của Việt Nam.
>>Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng: "Không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế”
>>Từ vụ Formosa: “Quản lý, giám sát môi trường là việc khó, tuyệt đối không được tư lợi”
>>Sau vụ Formosa: "Xin làm nhà máy thép khó lắm!”

Theo GS Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (VAFIE), hệ quả của hai dự án trên là lời cảnh báo cho Việt Nam cần ngừng ngay gọi vốn vào các dự án xi măng, thép và lọc hóa dầu, đồng thời các cơ quan liên quan cần xem lại và đánh giá toàn diện các dự án trong lĩnh vực trên.

Ông Mại cho rằng, những vấn đề của các dự án đầu tư nước ngoài đang gây nhiều hệ lụy và dư luận, do đó cần có cái nhìn đúng để có cách xử lý vấn đề chính xác. Trong vài năm trước người ta đã nói đến việc cần phải cơ cấu lại danh mục đầu tư các dự án trọng điểm, đánh giá tác động của nó. Tuy nhiên, quyết tâm này mới chỉ “gạn” được các dự án nhỏ, lẻ, còn các dự án lớn, có tính phức tạp lại không lường trước được.


Dự án lọc dầu Nhơn Hội từ quả ngọt thu hút đầu tư thành quả đắng cho tỉnh Bình Định (phối cảnh dự án mà tỉnh Bình Định dành cho nhà máy lọc dầu)

Dự án lọc dầu Nhơn Hội từ "quả ngọt" thu hút đầu tư thành "quả đắng" cho tỉnh Bình Định (phối cảnh dự án mà tỉnh Bình Định dành cho nhà máy lọc dầu)

Ông Mại dẫn chứng, trong ngành công nghiệp xi măng, chúng ta có chủ trương hạn chế đầu tư mới các nhà máy nhỏ chỉ khi được cảnh báo xi măng ô nhiễm môi trường, sản xuất trong nước dư thừa không thể xuất khẩu. Còn đối với các dự án sản xuất phôi thép, cán thép, một thời ồ ạt các nhà máy mọc lên, tư nhân có, liên doanh và cả 100% vốn nước ngoài cũng có. Tuy nhiên, sự ồ ạt cấp phép dự án do tỉnh phê duyệt, sử dụng công nghệ lò cao – công nghệ cũ rất ô nhiễm môi trường… đã khiến nhiều doanh nghiệp thép ngừng hoạt động, phá sản do chi phí sản xuất quá cao, không cạnh tranh với phôi và sắt thép của Trung Quốc.

Theo ông Mại, không chỉ một mình dự án sắt thép của Formosa đang gây ô nhiễm mà các dự án sắt thép hiện nay cũng cần được đưa vào tầm ngắm vì đa số sử dụng công nghệ lò cao, một công nghệ cũ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, là nỗi sợ của nhiều nước sản xuất thép trên thế giới.

“Các cường quốc sản xuất sắt thép như Trung Quốc, Mỹ đang rất khổ sở vì sự phá hủy môi trường nghiêm trọng của các nhà máy sắt thép. Nhất là Trung Quốc, với năng lực sản xuất toàn ngành đạt hơn 800 triệu tấn/năm, công nghệ lò cao đã và đang tàn phá hết sức nghiêm trọng môi trường của nước này. Trong khi đó, các nhà máy sắt thép trong nước đã phần nào đáp ứng đủ nhu cầu, thậm chí khi mua sắt thép nước ngoài còn rẻ hơn mặt hàng trong nước sản xuất. Do đó, không cần thiết có những dự án sắt thép mới quy mô lớn, kiểu như Formosa thêm trong thời gian tới”, ông Mại khuyến cáo.

Trước năm 2010, có thực tế là hàng loạt địa phương, đặc biệt các tỉnh ven biển mở khu công nghiệp, khu chế xuất. Điều đáng nói, các khu này có lợi thế tương đồng, do đó để cạnh tranh nguồn lực, các địa phương đưa ra nhiều chính sách phá rào, xé rào để thu hút dự án vào tỉnh mình, điều này thấy rõ ở hàng loạt dự án sắt thép được cấp trong thời gian từ năm 2005 – 2012 khi Luật Doanh nghiệp vừa được ra đời.

Sau đó năm 2013 một báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cùng chuyên gia cảnh báo tình trạng nhiều dự án FDI quy mô vốn chỉ mấy chục triệu USD nhưng chiếm dụng đất. Vì vậy, chỉ những dự án có số vốn lớn, hiệu quả mới được chấp nhận, cấp phép đầu tư.

Tuy nhiên, sự cố Formosa gây ô nhiễm môi trường, bánh vẽ dự án lọc dầu hơn 20 tỷ USD tại Bình Định một lần nữa cho thấy, việc sàng lọc dự án, quy hoạch dự án đầu tư nước ngoài cần đánh giá lại, nhìn nhận lại.

Ông Mại cho biết: “Bản thân dự án Formosa ngay khi được cấp phép cũng là quá tham vọng, bởi chủ đầu tư định đầu tư nhà máy thép 20 triệu tấn (tương đương 20 tỷ USD). Nhưng sau nhiều tư vấn thì chúng ta chỉ cho phép họ đầu tư giai đoạn 1 khoảng 10 triệu tấn. Đến nay, sau khi Formosa gây hậu quả, chúng ta phải xem lại giai đoạn 2 của chủ đầu tư này, khi dự định đầu tư nhà máy lọc dầu cũng nằm trong khi liên hợp nói trên”.

“Về lọc hóa dầu, chúng ta đã có quy hoạch các nhà máy lọc hóa dầu công suất từ 55 - 60 triệu tấn sau Dung Quốc, Nghi Sơn, Vũng Rô... Trữ lượng dầu thô của chúng ta khai thác mỗi năm chỉ đạt 10 – 15 triệu tấn. Để duy trì hoạt động của các nhà máy lọc dầu trong tương lai, chúng ta buộc phải nhập dầu thô về, xuất khẩu dầu tinh, trong khi giá trị gia tăng chỉ tăng10%. Trong bối cảnh giá dầu thế giới thấp như hiện nay, rất khó để tính toán lợi ích đầu tư”, ông Mại nhận định.

Bên cạnh đó, ông Mại cũng nhấn mạnh rằng: “Lọc dầu là công nghiệp hóa chất có khả năng gây ô nhiễm môi trường, không sử dụng nhiều lao động, thu ngân sách của địa phương cũng không nhiều, giá trị gia tăng của Việt Nam so với thế giới ít do Việt Nam không chủ động được về công nghệ, nguồn hàng xuất. Việc các dự án bánh vẽ như Lọc dầu Nhơn Hội với số vốn rất lớn sẽ khiến cho quy hoạch ngành và địa phương ảnh hưởng nghiêm trọng. Chúng ta cần xem xét lại chủ trương phát triển ngành, lĩnh vực này”.

Ngoài sắt thép, lọc hóa dầu, vị chuyên gia về đầu tư nước ngoài cũng khuyến cáo Việt Nam không nên nhận thêm các nhà máy sản xuất xi măng, kiểm soát chặt về chất lượng đầu tư và công nghệ của các dự án dệt may (đặc biệt là nhuộm) vì có khả năng gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Do đó, theo GS Nguyễn Mại, Việt Nam cần ngừng kêu gọi các dự án vào sản xuất xi măng bởi hiện nay năng lực sản xuất đã dư thừa so với năng lực tiêu thụ của thị trường, trong khi đó không ai xuất khẩu xi măng cả, vì giá trị thấp, là xuất khẩu tài nguyên. Để sản xuất xi măng, mỗi năm cần khai thác hàng chục triệu tấn đá vôi. Như vậy, nếu cứ mở rộng, Việt Nam sẽ không còn những dãy đá vôi như ở Ninh Bình, Kiên Giang nữa.

“Tôi đã vào Kiên Giang, hàng chục km2 của địa phương này đang ô nhiễm tiếng ồn, bụi bởi ngành khai thác đá vôi và sản xuất xi măng thủ công. Chúng ta tăng trưởng nhưng mất quá nhiều đa dạng sinh học, trong khi sản xuất xi măng dư thừa không thể xuất khẩu được”, ông Mại lo ngại.

Nguyễn Tuyền

MỚI NHẤT
Vỡ ống alumin Nhân Cơ: Nhà thầu Trung Quốc phải kiểm tra lại thiết kế
Vỡ ống alumin Nhân Cơ: Nhà thầu Trung Quốc phải kiểm tra lại thiết kế

(Dân trí) - Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin - TKV) vừa có báo cáo lên Bộ Công Thương về sự cố tràn kiềm do vỡ cổ bơm xảy ra tại nhà máy Alumin Nhân Cơ - Công ty nhôm Đắk Nông (DNA).

Thứ tư, 03/08/2016 - 08:13

Đói trầm trọng, Venezuela yêu cầu người dân ra đồng làm nông
Đói trầm trọng, Venezuela yêu cầu người dân ra đồng làm nông

(Dân trí) - Nhiều nguồn tin ghi nhận rằng Tổng thống Venezuela ông Maduro đang cố gắng giải quyết tình trạng thiếu lương thực trầm trọng tại đất nước này, kể cả việc phải yêu cầu người dân ra ruộng làm nông nghiệp

Thứ tư, 03/08/2016 - 08:00

Sàn Bitcoin tại Hồng Kông bị hack, thiệt hại hơn 60 triệu USD
Sàn Bitcoin tại Hồng Kông bị hack, thiệt hại hơn 60 triệu USD

(Dân trí) - Niềm tin vào đồng tiền ảo Bitcoin của các nhà đầu tư tại Hồng Kông sụt giảm mạnh sau khi Bitfinex - một sàn giao dịch Bitcoin tại đây sáng nay xác nhận đã bị hacker tấn công, gây thiệt hại hơn 65 triệu USD.

Thứ tư, 03/08/2016 - 04:30

Ngân hàng nào trả lương, thưởng hậu hĩnh nhất cho nhân viên 6 tháng đầu năm?
Ngân hàng nào trả lương, thưởng hậu hĩnh nhất cho nhân viên 6 tháng đầu năm?

(Dân trí) - Báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm của 9 ngân hàng vừa công bố cho thấy, trừ Eximbank, hầu hết các ngân hàng đều tăng chi phí trích lương và phụ cấp cho nhân viên. Trong đó, Vietcombank, VietinBank, BIDV đang dẫn đầu khối ngân hàng trả lương, thưởng và các khoản khác cho nhân viên.

Thứ tư, 03/08/2016 - 02:33

Ô tô Trung Quốc, Thái Lan có cơ hội tràn vào nếu bỏ Thông tư 20?
Ô tô Trung Quốc, Thái Lan có cơ hội tràn vào nếu bỏ Thông tư 20?

(Dân trí) - Trước những lo ngại cho rằng việc bãi bỏ Thông tư 20 sẽ khiến ô tô Trung Quốc, Thái Lan tràn vào Việt Nam, ông Vũ Tiến Lộc cho biết, hiện đã có một số doanh nghiệp thử nghiệm nhập các xe có thương hiệu mới từ các nước trong khu vực nhưng thị hiếu tiêu dùng của người Việt Nam không đón nhận. Hơn nữa, Thái Lan là nước sản xuất xe tay lái nghịch, nên muốn nhập khẩu xe từ Thái Lan buộc phải đặt hàng nhà máy sản xuất riêng và phải có đơn hàng lớn.

Thứ tư, 03/08/2016 - 02:17

Quản lý cứ kiểu “đúng quy trình” mà “sai hiệu quả” mãi hay sao?
Quản lý cứ kiểu “đúng quy trình” mà “sai hiệu quả” mãi hay sao?

(Dân trí) - “Đúng quy trình, đúng quy định luôn được các cơ quan quản lý Nhà nước đưa ra để biện minh cho yếu kém của mình. Tuy nhiên, đặt ngược câu hỏi: đúng quy trình, kết quả có đúng không? Đúng quy trình nhưng không mang lợi cho ai thì đúng làm gì? Quản lý của cơ quan Nhà nước cứ giữ mãi kiểu đúng quy trình nhưng sai hiệu quả hay sao?...”

Thứ tư, 03/08/2016 - 02:07

Thêm một vụ bê bối nhân sự có trách nhiệm của ông Vũ Huy Hoàng
Thêm một vụ bê bối nhân sự có trách nhiệm của ông Vũ Huy Hoàng

(Dân trí) - Dưới thời ông Vũ Huy Hoàng làm Bộ trưởng Bộ Công Thương, tại Cục Quản lý thị trường từng xảy ra “bê bối” trong kỳ thi tuyển công chức vào năm 2013. Và người phụ trách đơn vị xảy ra chuyện đó là ông Trương Quang Hoài Nam, cũng đã được luân chuyển đi làm Phó Chủ tịch thành phố Cần Thơ.

Thứ tư, 03/08/2016 - 10:06

Giá vàng tiếp tục đi lên, tỷ giá giảm mạnh
Giá vàng tiếp tục đi lên, tỷ giá giảm mạnh

(Dân trí) - Tiếp nối xu hướng đi lên vào cuối phiên hôm qua, giá vàng SJC hiện tăng tiếp mỗi chiều khoảng 100.000 đồng/lượng. Ngược lại, tỷ giá trung tâm giảm 15 VND/1 USD, xuống mức thấp nhất kể từ ngày 4/5 vừa qua.

Thứ tư, 03/08/2016 - 09:55

“Không được để tình trạng Bộ trưởng không biết và không xử lý”
“Không được để tình trạng Bộ trưởng không biết và không xử lý”

(Dân trí) - Chỉ đạo tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ, Thủ tướng nêu rõ, các Bộ trưởng, “tư lệnh ngành” là người chịu trách nhiệm toàn diện, cao nhất, cuối cùng về tất cả các lĩnh vực phụ trách. Không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không được để tình trạng Bộ trưởng không biết và không xử lý những vấn đề mới phát sinh, bức xúc mà báo chí nêu.

Thứ tư, 03/08/2016 - 09:14

Ngày đầu tháng, dân Việt tan tành 4 tỷ USD
Ngày đầu tháng, dân Việt tan tành 4 tỷ USD

Sau cú tăng mạnh lập đỉnh gần 9 năm, VN-Index đầu tháng 8 quay đầu đi xuống nhanh chóng với thanh khoản giảm. Sắc đỏ lại ngập sàn. Vn-Index gãy cầu 640 điểm. Giới đầu tư thận trọng với những chỉ báo xấu.

Thứ tư, 03/08/2016 - 07:15

Những cung đường thanh bình bên Đại lộ Thăng Long
Những cung đường thanh bình bên Đại lộ Thăng Long

Kinh tế phát triển, thu nhập của người dân ngày một tăng, nên nhu cầu "sống tận hưởng" theo đó cũng lớn dần lên. Đặc biệt, những người có thu nhập tốt hiện nay không chỉ tìm kiếm một nơi để ở mà còn hướng tới không gian thanh bình để giải trí, thư giãn. Và dọc Đại lộ Thăng Long đang dần hình thành những cộng đồng dân cư như vậy...

Thứ tư, 03/08/2016 - 07:10

Vpresso khởi động chuỗi cà phê nhượng quyền
Vpresso khởi động chuỗi cà phê nhượng quyền

Sau giai đoạn mở rộng và phát triển mạnh tại thị trường Hà Nội, chuỗi cà phê Việt Vpresso đặt mục tiêu nâng tổng số cửa hàng tại Việt Nam lên con số 20 - 50, trong đó phần lớn hoạt động theo mô hình nhượng quyền.

Thứ tư, 03/08/2016 - 07:05

ĐÁNG QUAN TÂM
Xe công: Thủ tướng không sắm mới, bộ ngành thích tậu thêm
Xe công: Thủ tướng không sắm mới, bộ ngành thích tậu thêm

Tuyên bố của Thủ tướng về việc không mua mới xe công cho thấy thông điệp rõ ràng về tiết kiệm, chống lãng phí của người đứng đầu Chính phủ. Nhưng điều này liệu có tác động mạnh đến các bộ, địa phương khi mà mới đây đề án mua sắm tập trung xe công phải đột ngột… hoãn và nhiều đơn vị có ý chần chừ không muốn đưa xe công về một mối?

Thứ tư, 03/08/2016 - 06:54

"Số phận" Thông tư 20: Bộ bảo chờ, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị bỏ
"Số phận" Thông tư 20: Bộ bảo chờ, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị bỏ

(Dân trí) - Về "số phận" Thông tư 20 quy định điều kiện thương nhân, doanh nghiệp được nhập khẩu ô tô nguyên chiếc, mới đây, Bộ Công Thương đã có công văn trả lời Tổng cục Hải quan rằng "Bộ này đang tổng hợp các ý kiến để báo cáo Thủ tướng Chính phủ". Trong khi đó, đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp VCCI đã gửi văn bản kiến nghị Thủ tướng bãi bỏ Thông tư này.

Thứ tư, 03/08/2016 - 06:00

5 trạm BOT đang “chém” người tiêu dùng 30% mức phí
5 trạm BOT đang “chém” người tiêu dùng 30% mức phí

(Dân trí) - Trao đổi tại phiên họp Chính phủ chiều nay (2/8), Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cho biết, có 5 trạm BOT đang thu phí đắt với người tiêu dùng, cụ thể, thu 45.000 đồng với phương tiện nhóm 1 và 60.00 đồng với phương tiện nhóm 2 trong khi ở những trạm khác, mức thu lần lượt chỉ là 35.000 đồng và 50.000 đồng.

Thứ ba, 02/08/2016 - 07:50

Thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần AVG: “Thương vụ lớn nên cần cẩn trọng”
Thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần AVG: “Thương vụ lớn nên cần cẩn trọng”

(Dân trí) - Trao đổi với báo giới tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7 diễn ra chiều nay (2/8) về vấn đề thanh tra toàn diện thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần của AVG, ông Mai Tiến Dũng, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho biết, việc mua cổ phần nêu trên là hoạt động đầu tư lớn của doanh nghiệp nên “rất cần sự cẩn trọng”.

Thứ ba, 02/08/2016 - 06:46

Dự án giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng có đang được “hợp thức hóa”?
Dự án giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng có đang được “hợp thức hóa”?

(Dân trí) - Một số nhà khoa học phản ánh dư luận cho rằng, quy hoạch tài nguyên nước lưu vực sông Hồng - sông Thái Bình đang được Bộ Tài nguyên và Môi trường (TNMT) xây dựng nhằm “hợp thức hóa”, “rộng đường” cho dự án giao thông đường thủy xuyên Á dọc sông Hồng không có trong quy hoạch sông Hồng từng bị người dân phản đối.

Thứ ba, 02/08/2016 - 06:17

Người phát ngôn Chính phủ:"Thanh tra Công ty Núi Pháo là hoạt động bình thường..."
Người phát ngôn Chính phủ:"Thanh tra Công ty Núi Pháo là hoạt động bình thường..."

(Dân trí) - Trả lời báo chí chiều 2/8 về quyết định thanh tra toàn diện dự án khoáng sản Núi Pháo (Thái Nguyên), Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, “việc thanh tra toàn diện về tài nguyên và môi trường đối với Công ty Núi Pháo là hoạt động bình thường của các cơ quan Nhà nước”.

Thứ ba, 02/08/2016 - 05:56

Công ty đa cấp Nhượng quyền Thăng Long bị phạt 460 triệu đồng
Công ty đa cấp Nhượng quyền Thăng Long bị phạt 460 triệu đồng

(Dân trí) - Công ty đa cấp Nhượng quyền Thăng Long đã vi phạm hàng loạt lỗi trong hoạt động bán hàng đa cấp, trong đó có việc đưa thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm hay cản trở người tham gia trả lại hàng hoá.

Thứ ba, 02/08/2016 - 05:23

Giá vàng bất ngờ tăng vọt lên đỉnh 2 tuần
Giá vàng bất ngờ tăng vọt lên đỉnh 2 tuần

(Dân trí) - Cuối ngày giao dịch hôm nay 2/8, giá vàng SJC bất ngờ tăng vọt lên mức cao nhất của 2 tuần qua, khi giá vàng thế giới có biên độ tăng 7 USD/ounce.

Thứ ba, 02/08/2016 - 04:57

Hàng loạt đại gia dầu khí tháo chạy khỏi Việt Nam
Hàng loạt đại gia dầu khí tháo chạy khỏi Việt Nam

(Dân trí) - Nhiều “ông lớn” dầu khí nước ngoài đang lần lượt rút lui khỏi các dự án lọc dầu nhiều tỷ đô ở Việt Nam do một phần lo ngại giá dầu khó phục hồi và không thoả mãn với các ưu đãi phía Việt Nam đưa ra.

Thứ ba, 02/08/2016 - 03:54

Chủ tịch nước: "Đóng cửa nhà hàng nếu khách bị đau bụng phải nhập viện"
Chủ tịch nước: "Đóng cửa nhà hàng nếu khách bị đau bụng phải nhập viện"

(Dân trí) - "Đến nhà hàng ăn mà khách bị đau bụng phải vào bệnh viện thì kiên quyết đóng cửa nhà hàng đó rồi xem xét sau. Vì chế tài xử lý chưa đủ răn đe nên có kẻ hám tiền, vì lợi ích trước mắt nên mới xảy ra những vụ vi phạm VSATTP", Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Thứ ba, 02/08/2016 - 02:30

Petrolimex "phản pháo" kết luận của Thanh tra Chính phủ
Petrolimex "phản pháo" kết luận của Thanh tra Chính phủ

(Dân trí) - Đưa ra những tuyên bố cho biết “không thống nhất” với nhiều nội dung tại kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ, Petrolimex thậm chí đã đưa ra đề nghị đối với Thanh tra Chính phủ phải chỉ dẫn cơ sở pháp lý khi đưa ra kết luận của mình.

Thứ ba, 02/08/2016 - 02:00

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh:"Tập trung giải quyết những tồn tại về công tác cán bộ"
Bộ trưởng Trần Tuấn Anh:"Tập trung giải quyết những tồn tại về công tác cán bộ"

(Dân trí) - Trong bài trước, Dân trí đã đưa nội dung phỏng vấn Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh về một số vấn đề mà dư luận quan tâm về công tác nhân sự ở Bộ này. Trong buổi trả lời phỏng vấn đầu tiên sau khi Quốc hội phê chuẩn chức danh Bộ trưởng, ông Trần Tuấn Anh cũng đã nêu rõ một số quan điểm về định hướng chỉ đạo, điều hành ngành Công Thương trong thời gian tới.

Thứ ba, 02/08/2016 - 10:01