Tư nhân hóa giáo dục đại học: “Con đường gập ghềnh, khúc khuỷu”

Dân trí "Có thể nói, hơn 20 năm qua đường đi của khối đại học, cao đẳng ngoài công lập (NCL) cho đến nay là một con đường không bằng phẳng, mà gập ghềnh khúc khuỷu, vẫn tồn tại nhiều bất cập".
>>Đại học tư thục mong chờ sự bình đẳng trong chính sách
>>Đại học tư thục đang bị đối xử bất bình đẳng trong sân chơi chung?
>>“Điểm huyệt” yếu kém của giáo dục đại học hiện nay

Nhà giáo Nguyễn Diệu Thanh, Trường Đại học Quảng Bình đã có phân tích khách quan tổng thể về “Tư nhân hóa giáo dục đại học nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực tại Việt Nam: Cơ hội và thách thức” tại Hội thảo “Giáo dục đại học - Chuẩn hóa và Hội nhập quốc tế”.


Nhiều phụ huynh và học sinh không mặn mà với trường tư

Nhiều phụ huynh và học sinh không mặn mà với trường tư

Chính sách không thay đổi kịp thời, nhiều trường ngoài công lập sẽ sụp đổ

Theo bà Nguyễn Diệu Thanh, tư nhân hóa GDĐH ở Việt Nam ban đầu đã đạt được một số kết quả khả quan và đáng khích lệ như thu hút một nguồn lực tài chính lớn trong tư nhân nhằm hoàn thiện hệ thống GDĐH Việt Nam trên nhiều mặt khác nhau từ hơn 80 trường ĐH,CĐ.

Điều này làm giảm gánh nặng cho NSNN, giúp chính phủ tập trung nguồn lực công để xây dựng thành công các đại học CL hàng đầu. Chính những trường đại học NCL đang tiên phong trong việc cải cách GDĐH mà ngân sách nhà nước không phải chịu bất kỳ chi phí nào.

Tuy nhiên, bà Thanh cho rằng, có thể nói, hơn 20 năm qua đường đi của khối đại học, cao đẳng NCL cho đến nay là một con đường không bằng phẳng, mà gập ghềnh khúc khuỷu, vẫn tồn tại nhiều bất cập.

Trước hết là chính sách về sở hữu. Hiện chỉ có hai hình thức sở hữu là sở hữu nhà nước và sở hữu tư nhân đối với các trường. Lẽ ra cần có ba hình thức sở hữu: trường công thuộc sở hữu nhà nước, thực hiện những nhiệm vụ mà Nhà nước giao; trường tư vì lợi nhuận thuộc sở hữu tư nhân, đáp ứng nhu cầu của thị trường và tìm kiếm lợi nhuận; trường dân lập thuộc sở hữu cộng đồng, phi lợi nhuận, có sứ mệnh bù đắp cho những khiếm khuyết của thị trường và phục vụ lợi ích công.

Mặt khác, GDĐH cho đến nay vẫn chưa có cơ sở pháp lý về cơ chế “phi lợi nhuận”. Mặc dầu Chính phủ đã có yêu cầu làm rõ cơ chế này trong năm 2005 – 2006, các khái niệm “vì lợi nhuận” và “phi lợi nhuận” vẫn chưa chính thức đưa vào Luật GDĐH Việt Nam 2012.

Diễn biến gần đây ở ĐH Hoa Sen, ĐH Hùng Vương (TP. Hồ Chí Minh) cũng như nhiều trường ĐH NCL khác cho thấy rất nhiều trường đã và đang đứng trước những khó khăn, thách thức nghiêm trọng. Cùng với đó, trong thời gian tới, sẽ có nhiều trường đại học quốc tế với chất lượng đào tạo vượt trội vào Việt Nam.

“Nếu không có sự đáp ứng kịp thời của chính sách, có thể sẽ thấy sự sụp đổ hàng loạt của các trường NCL trong tương lai - điều chắc chắn không có lợi cho sự phát triển của hệ thống GDĐH” – bà Thanh nhấn mạnh.

Theo bà Thanh, trong bối cảnh GDĐH NCL đang có sự phát triển mạnh mẽ về cả số lượng và phương thức đào tạo, một hệ thống hành lang pháp lý mềm dẻo, linh hoạt và minh bạch đối với đối tượng này là yếu tố cần thiết mà Chính phủ Việt Nam cần lưu tâm và hoàn thiện.

Trường tư chưa tạo lòng tin đối với xã hội

Chiến lược phát triển giáo dục 2009-2020 xác định đạt tới con số 40% tổng số sinh viên học trong các trường NCL (năm 2020), song mục tiêu này rất khó đạt được nếu nhìn vào xu thế các năm gần đây, tỉ trọng sinh viên vào học tại các trường NCL ở Việt Nam liên tục giảm, đến mức có ngành buộc phải đóng cửa, trái ngược với xu hướng quốc tế khi đầu tư công cho giáo dục ĐH ở các nước phát triển đang giảm, sự tham gia của khu vực tư nhân vào giáo dục ĐH ngày càng nổi bật.

Nguyên nhân của thực trạng này, theo bà Thanh, trước hết xuất phát từ quan niệm xơ cứng, cũ kỹ và nặng nề của người Việt Nam lâu nay khi cho rằng, giáo dục, kể cả GDĐH, phải là “hàng hóa công”, là “công ích”, coi trọng những trường CL hơn trường NCL. Dường như cho đến nay quan điểm đó vẫn là quan điểm thống trị.

Trong xã hội vẫn tồn tại cái nhìn định kiến và thiếu thiện cảm của xã hội đối với khu vực giáo dục ĐH NCL. Thay đổi quan niệm của một người, một thế hệ, một xã hội đối với lĩnh vực nhạy cảm như giáo dục là rất khó khăn, không thể thực hiện trong một thời gian ngắn, chính vì vậy, bản thân các trường đại học NCL phải tự mình đổi mới, nâng cao chất lượng và uy tín đào tạo, nâng cao chất lượng đầu ra.

Bà Thanh cho rằng, đây là con đường duy nhất giúp các trường này tạo được cái nhìn thiện cảm đối với phụ huynh và người học. Một cuộc giải phóng tư duy về vai trò của tư nhân trong GDĐH có lẽ đang là điều cấp bách nhất trong giai đoạn phát triển hiện nay của giáo dục Việt Nam, nếu không, sự tụt hậu đối với các nước xung quanh sẽ là một điều không còn gì phải bàn cãi.

Các trường ĐH NCL hiện đang hoạt động trong thời kỳ suy thoái trầm trọng của giáo dục Việt Nam, những chông gai khi cạnh tranh trên thị trường ngày một gay gắt, chính bởi vậy, con đường đi lên của đại học tư sẽ chưa hết thách thức và khó khăn. Trong bối cảnh đó, để có thể tồn tại và phát triển, các trường NCL phải thể hiện thế mạnh và sự vượt trội trong chất lượng đào tạo của mình, đặc biệt là “sự khác biệt”, “bản sắc riêng” so với các trường CL trong những dịch vụ mà trường cung cấp.

Chất lượng đào tạo thấp khiến hệ thống GDĐH NCL chưa tạo được lòng tin đối với xã hội. Trong một hai năm vừa qua, một số tỉnh thành có những chính sách gây nhiều khó khăn đối với các trường đại học NCL khi thông báo không tuyển sinh viên NCL vào bộ máy hành chính. Khá nhiều lãnh đạo trường đã lên tiếng trên báo chí, coi đây là sự kỳ thị, mà không thấy nguyên nhân thực chất dẫn đến quyết định này là chất lượng thấp của những cử nhân mà họ đã đào tạo ra.

Không chấp nhận dịch vụ kém chất lượng

Bà Thanh phân tích, thực trạng trên xuất phát một phần do ngành giáo dục chưa quản lý tốt các cơ sở đại học NCL, đặc biệt là chuẩn mực học thuật và tài chính.

Các trường đại học NCL ở Việt Nam thiếu trầm trọng về đội ngũ giảng viên. Cơ cấu đội ngũ của một trường đại học có khi chỉ có vài người cơ hữu, còn phần lớn là giảng viên về hưu hoặc kiêm nhiệm thêm.

Nếu nhìn vào danh sách 207 ngành bị Bộ Giáo dục và Đào tạo từng yêu cầu dừng tuyển sinh do không đáp ứng được tiêu chí có một tiến sĩ và ba thạc sĩ thì thấy các trường NCL cũng chiếm một phần khá.

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất của một số trường chỉ là những lớp học tạm bợ, không đủ tiêu chuẩn diện tích và ánh sáng, trang thiết bị phòng học lạc hậu, một số cơ sở không có thư viện cung cấp các tài liệu học tập cần thiết cho sinh viên, trường vẫn phải thuê địa điểm để phục vụ công tác giảng dạy, đào tạo.

Điều kiện hoạt động không đạt chuẩn, vậy nhưng các trường vẫn tuyển sinh ồ ạt khiến chất lượng đào tạo đầu ra không đảm bảo. Mục đích của xã hội hóa giáo dục, tư nhân hóa giáo dục, phát triển giáo dục NCL là để phục vụ nhu cầu học tập có chất lượng của nhân dân, do đó, chúng ta không thể bắt nhân dân chấp nhận các dịch vụ giáo dục kém chất lượng để nuôi sống các trường.

Theo bà Thanh, một trong những nhược điểm chính của các trường đại học CL hiện nay là thiếu động lực để đổi mới, trong lúc nhược điểm chính của các trường NCL là tầm nhìn ngắn hạn.

Một số trường không đầu tư cho chất lượng lâu dài mà chỉ muốn kiếm lợi nhuận càng nhiều, càng nhanh thì càng tốt, bất chấp hậu quả.

Đây là thách thức không hề nhỏ, khiến cho nhiều trường đại học NCL dù đã hoạt động từ rất lâu nhưng vẫn chưa tạo được thương hiệu cho mình.

Nhật Hồng (ghi)

MỚI NHẤT
“Apax Land - Vùng đất thần tiên” thỏa lòng mong ước mùa trung thu 2018
“Apax Land - Vùng đất thần tiên” thỏa lòng mong ước mùa trung thu 2018

(Dân trí) - Vào mỗi dịp trung thu, phụ huynh luôn mong muốn đưa con em mình đến những sân chơi giải trí bổ ích. Tuy nhiên ở các thành phố lớn trẻ nhỏ ít có cơ hội được tận hưởng một “mùa trăng” trọn vẹn.

Thứ ba, 25/09/2018 - 10:00

Học bổng CIMB gọi tên tài năng Việt Nam
Học bổng CIMB gọi tên tài năng Việt Nam

(Dân trí) - Điểm thêm một điểm sáng trong danh sách người trẻ Việt Nam tài năng, Đỗ An Bích Hà vừa trở thành sinh viên Việt Nam duy nhất được tập đoàn Ngân hàng CIMB trao tặng học bổng CIMB ASEAN danh giá trong năm 2018. Đây là cơ hội vàng cho nữ sinh viên 9X vươn xa và trau dồi kiến thức để hoàn thành mục tiêu của mình.

Thứ ba, 25/09/2018 - 10:00

Hơn 30 tỷ đồng học bổng được trao tặng tại Lễ khai giảng của UEF
Hơn 30 tỷ đồng học bổng được trao tặng tại Lễ khai giảng của UEF

(Dân trí) - Sáng 22/9, trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) đã tưng bừng tổ chức Lễ khai giảng năm học 2018 - 2019 và kỷ niệm 11 năm Ngày thành lập trường tại Hội trường Thành phố.

Thứ ba, 25/09/2018 - 09:55

Giáo dục Phần Lan: Không thanh tra, không chỉ trích
Giáo dục Phần Lan: Không thanh tra, không chỉ trích

(Dân trí) - Giáo viên ở Phần Lan tự chủ vì hiệu trưởng được tự chủ, văn hóa giáo dục không chỉ trích, không thanh tra kiểm tra… Và đặc biệt, giáo viên được trao quyền tự chủ do được đào tạo rất bài bản.

Thứ ba, 25/09/2018 - 09:15

Thi THPT quốc gia 2019: Đề thi không phục vụ mục tiêu kỳ thi “2 trong 1”
Thi THPT quốc gia 2019: Đề thi không phục vụ mục tiêu kỳ thi “2 trong 1”

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, năm tới, đề thi không phục vụ mục tiêu kì thi "2 trong 1" mà phục vụ đánh giá thực chất chất lượng dạy và học THPT. Trên cơ sở đó, các trường ĐH,CĐ sử dụng điểm xét tuyển thí sinh vào trường.

Thứ ba, 25/09/2018 - 05:07

Buông tay để con đến trường, em nhé…
Buông tay để con đến trường, em nhé…

(Dân trí) - Sáng qua em gái tôi đưa con đến lớp mầm non buổi đầu tiên trong năm học này. Dẫu ngày khai trường đã qua được hai tuần nhưng em chần chừ mãi mới quyết định cho con đến lớp.

Thứ ba, 25/09/2018 - 04:03

Đắk Lắk: Thiếu hàng ngàn giáo viên, nhân viên nhưng vẫn phải giảm biên chế
Đắk Lắk: Thiếu hàng ngàn giáo viên, nhân viên nhưng vẫn phải giảm biên chế

(Dân trí) - Trong năm học 2018 - 2019, toàn tỉnh Đắk Lắk thiếu khoảng 1.000 giáo viên mầm non và khoảng 1.400 nhân viên bậc học này, chưa kể những bậc học khác. Tuy thiếu nhưng ngành giáo dục vẫn phải giảm đến khoảng 400 biên chế.

Thứ ba, 25/09/2018 - 12:09

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chỉ thị: Hướng dẫn học sinh không viết, vẽ vào sách giáo khoa
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chỉ thị: Hướng dẫn học sinh không viết, vẽ vào sách giáo khoa

(Dân trí) - Ngày 24/9, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ ra Chỉ thị về việc sử dụng sách giáo khoa (SGK) và sách tham khảo trong các trường phổ thông, trong đó yêu cầu giáo viên không để cho học sinh viết, vẽ vào sách giáo khoa.

Thứ hai, 24/09/2018 - 08:22

Sẽ làm rõ vụ việc nam sinh lớp 5 bị bạn học ép nuốt 9 viên bi sắt
Sẽ làm rõ vụ việc nam sinh lớp 5 bị bạn học ép nuốt 9 viên bi sắt

(Dân trí) - Ông Nguyễn Văn Minh, Phó Trưởng Phòng GD-ĐT thị xã Dĩ An (Bình Dương) cho biết, em P.Q.L. - học sinh lớp 5 Trường tiểu học An Bình B (TX Dĩ An, Bình Dương) vừa được phẫu thuật cứu tính mạng thành công. Theo đó, bác sĩ đã cắt đoạn ruột bị hoại tử do em L. bị nhóm bạn học cùng lớp ép nuốt 9 viên bi sắt nam châm.

Thứ hai, 24/09/2018 - 02:57

Miễn học phí, e ngại biến tướng khoản thu
Miễn học phí, e ngại biến tướng khoản thu

(Dân trí) - Chủ trương miễn học phí ở bậc THCS đã được Chính phủ chấp thuận, lẽ ra đây phải là một tin vui nhưng không ít người cảm thấy e ngại...

Thứ hai, 24/09/2018 - 02:20

Không xét công nhận tiêu chuẩn chức danh GS,PGS năm 2018
Không xét công nhận tiêu chuẩn chức danh GS,PGS năm 2018

(Dân trí) - Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước đã quyết định triển khai đợt xét tuyển đầu tiên theo Quyết định 37/2018/QĐ - TTg vào đầu năm 2019. Như vậy, năm 2018 không xét công nhận tiêu chuẩn chức danh GS,PGS năm 2018.

Thứ hai, 24/09/2018 - 12:36

Hoa hậu Trần Tiểu Vy về thăm trường cũ, tặng quà các học sinh xuất sắc
Hoa hậu Trần Tiểu Vy về thăm trường cũ, tặng quà các học sinh xuất sắc

(Dân trí) - Sáng nay, Hoa hậu Việt Nam 2018 Trần Tiểu Vy về thăm lại trường cũ - trường THPT Trần Quý Cáp (TP Hội An, Quảng Nam). Tiểu Vy rất xúc động khi dự lễ chào cờ đầu tuần và trò chuyện với thầy cô cùng các học sinh của trường.

Thứ hai, 24/09/2018 - 11:19

ĐÁNG QUAN TÂM
Học tiếng Anh: Muôn vàn cách chào hỏi - bắt chuyện bạn nên biết
Học tiếng Anh: Muôn vàn cách chào hỏi - bắt chuyện bạn nên biết

(Dân trí) - Bạn đã có cho mình bao nhiêu cách chào hỏi trong tiếng Anh hay và mới. Liệu rằng bạn đã có những câu nói hay, cấu trúc độc đáo dưới đây? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhé.

Thứ hai, 24/09/2018 - 10:00

Tình cảm sâu sắc của Chủ tịch nước Trần Đại Quang dành cho báo Dân trí
Tình cảm sâu sắc của Chủ tịch nước Trần Đại Quang dành cho báo Dân trí

(Dân trí) - Nhà báo Phạm Huy Hoàn - Tổng biên tập báo Dân trí luôn được Đại tướng, Chủ tịch nước Trần Đại Quang quan tâm nhắc tới với những tình cảm sâu sắc. Có nhiều kỉ niệm nhưng ấn tượng nhất là kỉ niệm Đại tướng (năm 2015 khi đó Đại tướng là Bộ trưởng Bộ Công an) xử lý gấp từ nước ngoài đối với thông tin trên báo Dân trí.

Thứ hai, 24/09/2018 - 09:40

Thí điểm đào tạo tiến sĩ định hướng ứng dụng nghề nghiệp
Thí điểm đào tạo tiến sĩ định hướng ứng dụng nghề nghiệp

(Dân trí) - ĐH Quốc gia TPHCM đang nghiên cứu Đề án Thí điểm tuyển sinh và đào tạo tiến sĩ định hướng ứng dụng nghề nghiệp cho hai ngành là Quản trị kinh doanh và ngành Quản lý giáo dục. Nếu triển khai, đây sẽ là chương trình đào tạo tiến sĩ định hướng ứng dụng đầu tiên tại Việt Nam.

Thứ hai, 24/09/2018 - 09:08

Khổ vì vấn nạn “đồng phục”
Khổ vì vấn nạn “đồng phục”

(Dân trí) - Là một phụ huynh có con, cháu đang tuổi đến trường, tôi cũng như bao người đều rất quan tâm đến các điều kiện học tập của con trẻ ở trường. Ai cũng muốn con em mình được học tập, sinh hoạt trong môi trường an toàn, lành mạnh, tiện nghi. Vậy nhưng có những yêu cầu, đòi hỏi từ nhà trường khiến chúng tôi bối rối vô cùng.

Thứ hai, 24/09/2018 - 09:00

Tặng quà trung thu gì cho bé thời đại 4.0
Tặng quà trung thu gì cho bé thời đại 4.0

(Dân trí) - Chọn một món quà vừa hợp túi tiền vừa có ý nghĩa cho con trẻ là điều mà nhiều phụ huynh băn khoăn. Nếu chưa nghĩ ra sẽ tặng bé món quà gì, cha mẹ có thể tham khảo ở dưới đây:

Thứ hai, 24/09/2018 - 09:00

Đào tạo nghề tại Phần Lan: Học để trở thành ông chủ
Đào tạo nghề tại Phần Lan: Học để trở thành ông chủ

(Dân trí) - Ở một xã hội đề cao giáo dục, nơi mọi người đều được tạo cơ hội bình đẳng trong học tập, việc cạnh tranh tìm việc sau khi ra trường của sinh viên Phần Lan thường rất khắc nghiệt; và nhiệm vụ của các trường học tại đây là trang bị cho học viên các kỹ năng để trở thành chủ doanh nghiệp để tự tạo ra việc làm cho mình và cho xã hội.

Thứ hai, 24/09/2018 - 06:26

Sữa học đường: Đừng để phụ huynh bị "ép" tự nguyện
Sữa học đường: Đừng để phụ huynh bị "ép" tự nguyện

(Dân trí) - Mặc dù chưa triển khai Chương trình sữa học đường, tuy nhiên, phản ánh tới báo Dân trí, một số phụ huynh tại Hà Nội cho biết có tình trạng giáo viên chủ nhiệm vận động phụ huynh đăng kí cho học sinh tham gia vì thành tích. Nhiều người lo ngại, mục tiêu đề án tốt nhưng việc triển khai có vấn đề và nhiều câu hỏi về cách thực hiện chưa có lời giải đáp thỏa đáng.

Thứ hai, 24/09/2018 - 06:00

Học tin học Excel: Lọc dữ liệu hiệu quả bằng Autofilter
Học tin học Excel: Lọc dữ liệu hiệu quả bằng Autofilter

(Dân trí) - Video giới thiệu về tính năng AutoFilter trong Excel, là tính năng được sử dụng thường xuyên khi làm việc với bảng tính ­để lọc ra những dữ liệu mong muốn.

Chủ nhật, 23/09/2018 - 06:00

GS Hoàng Chí Bảo: Giảng viên đại học phải giảng dạy với tư cách nhà khoa học
GS Hoàng Chí Bảo: Giảng viên đại học phải giảng dạy với tư cách nhà khoa học

(Dân trí) - Giảng viên đại học phải giảng dạy với tư cách nhà khoa học, không chỉ biểu hiện ở bằng cấp, học vị, học hàm mà phải là người thực sự nghiên cứu, có công trình nghiên cứu ở lĩnh vực chuyên sâu mà mình giảng dạy.

Chủ nhật, 23/09/2018 - 03:13

Tiếng Anh trẻ em: Học từ vựng chủ đề thói quen buổi sáng
Tiếng Anh trẻ em: Học từ vựng chủ đề thói quen buổi sáng

(Dân trí) - Thói quen buổi sáng và hình thành thói quen học ngoại ngữ như một trong những hoạt động không thể thiếu của con mỗi buổi sáng thức dậy, như việc đánh răng mỗi sáng hay vệ sinh cá nhân hằng ngày. Video bài học dưới đây sẽ cung cấp từ vựng và cấu trúc tiếng Anh giúp bố mẹ có thể dạy bé giao tiếp về chủ đề thói quen buổi sáng một cách dễ dàng.

Chủ nhật, 23/09/2018 - 10:00

Những “bữa cơm có thịt” của học sinh vùng cao Quảng Nam
Những “bữa cơm có thịt” của học sinh vùng cao Quảng Nam

(Dân trí) - Câu chuyện về những thầy cô giáo đi vận động để xây trường học, tổ chức bữa cơm có thịt cho học sinh dân tộc thiểu số, hay sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị ở huyện nghèo 30a Nam Trà My để hàng trăm em học sinh ở ngôi làng vùng sạt lở Khe Chữ có nơi học cái chữ… là câu chuyện đẹp trong năm học 2018-2019 ở miền núi Quảng Nam.

Chủ nhật, 23/09/2018 - 07:32

Khi thầy cô vùng cao kiêm thợ cắt tóc, gội đầu cho học sinh
Khi thầy cô vùng cao kiêm thợ cắt tóc, gội đầu cho học sinh

(Dân trí) - Bước vào khai giảng năm học mới, thầy cô vùng cao huyện Phước Sơn (Quảng Nam) tổ chức cắt tóc, gội đầu, tắm giặt, kêu gọi đóng góp sách vở, quần áo, chăm lo bữa ăn cho học sinh… Đó là những công việc không tên, thầm lặng của những thầy cô giáo đang công tác vùng sâu vùng xa, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện vùng cao này.

Chủ nhật, 23/09/2018 - 07:27