Sáng kiến ứng dụng dữ liệu vệ tinh vào dạy - học môn Địa lý

Dân trí Là bạn thân đại học cùng đam mê và theo đuổi ngành Khoa học môi trường, hai thạc sĩ 9X Hoàng Thị Trang và Lưu Đức Trung đã có sáng kiến về phương pháp dạy - học giúp học sinh tiếp cận môn Địa lý thú vị, bổ ích hơn.
>>Nhóm nhà khoa học trẻ lập “phòng thí nghiệm ảo” cho hàng triệu học sinh

Đề tài “Thực hành đo đạc vi khí hậu và ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong giảng dạy và học tập các kiến thức môi trường trong môn Địa lý ở bậc THCS và THPT” của Hoàng Thị Trang và Lưu Đức Trung xuất sắc lọt Top 10 sáng kiến “Tri thức trẻ vì giáo dục” năm 2017 - Lĩnh vực phương pháp giáo dục, do Bộ GD-ĐT và Thành đoàn tổ chức.

Thạc sĩ Hoàng Thị Trang (sinh năm 1992) hiện du học chuyên ngành Mưa vệ tinh tại Thái Lan. Còn Lưu Đức Trung (sinh năm 1991) cũng vừa tốt nghiệp thạc sĩ ngành Quản lý tài nguyên và môi trường - ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM và hiện công tác trong lĩnh vực môi trường.


Thạc sĩ Lưu Đức Trung - đại diện nhóm giao lưu trong chương trình vinh danh “Tri thức trẻ vì giáo dục” năm 2017 mới đây tại Hà Nội.

Thạc sĩ Lưu Đức Trung - đại diện nhóm giao lưu trong chương trình vinh danh “Tri thức trẻ vì giáo dục” năm 2017 mới đây tại Hà Nội.

Nói về lý do đưa ra ý tưởng, thạc sĩ Lưu Đức Trung cho hay: Thời tiết Việt Nam những năm gần đây ngày càng diễn ra bất thường, phức tạp và gay gắt hơn, gây ra nhiều hậu quả nặng nề. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức về môi trường của thế hệ học sinh, sinh viên vô cùng cần thiết.

Tuy nhiên, những kiến thức này (được lồng ghép một phần nhỏ trong chương trình SGK hiện hành) chưa tạo cho học sinh sự thích thú và chủ động tiếp thu khi học tập.

Bởi vậy, thông qua dự án của mình, Trung và Trang hướng tới thay đổi sự thụ động của học sinh trong học tập thành tích cực trong các hoạt động, tư duy và suy nghĩ sáng tạo. Giúp các em học sinh có thể tiếp cận các công nghệ hiện đại như vệ tinh và radar trong việc thu thập thông cơ bản về môi trường, ứng dụng chúng trong việc dự đoán các hiện tượng mưa bão lũ nói chúng và nghiên cứu nói riêng. Cao hơn nữa, kết nối kiến thức khoa học từ các nhà khoa học, các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường với các em học sinh thông qua các buổi học thực hành, các buổi nói chuyện”.

Với mục tiêu như vậy, dự án “Thực hành đo đạc vi khí hậu và ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong giảng dạy và học tập các kiến thức môi trường trong môn Địa lý ở bậc THCS và THPT” đưa ra phương pháp chuyển hướng giảng dạy môn Địa lý từ lý thuyết tổng quan sang kết hợp với các buổi thực hành sinh động, gần gũi để dự báo thời tiết ngay tại địa phương.

Theo đó, đề án của Trung và Trang có 3 bước chính: Chuẩn bị trang thiết bị thực hành đo vi khí hậu; Tổ chức thực hành theo các quy trình chuẩn và phân tích dữ liệu thực hành; Thảo luận các kết quả đạt được.

Stt

Mục đích sử dụng

Tên máy

Giá thành (VNĐ/cái)

1

Đo nhiệt độ không khí và độ ẩm không khí

HT-350 hoặc HT-86

1.500.000

2

Đo cường độ ánh sáng

LX-1010BS

1.400.000

3

Đo tốc độ gió

HT383

700.000

4

Đo mưa

6330 Stratus Rain Gauge

1.200.000

Dự án giới thiệu một số thiết bị đo vi khí hậu.

Vì đối tượng áp dụng ban đầu của công trình là các học sinh THCS và THPT trong phạm vi các đô thị (vì vấn đề môi trường ở các đô thị thể hiện rõ nét hơn), nên chi phí đầu tư cho thiết bị thực hành tại các trường là không quá cao và có thể sử dụng cho nhiều năm. Việc đầu tư các thiết bị được các chuyên gia trong ban giám khảo đánh giá là mang tính khả thi và hiệu quả cao.

Tuy nhiên, đối với một số trường thuộc vùng ngoại ô của các thành phố vẫn còn gặp nhiều khó khăn về kinh tế, nhà trường có thể xin hỗ trợ từ phòng giáo dục hoặc các đơn vị kinh tế đóng trên địa bàn hoặc các trường đại học.

Hoàng Trang và Lưu Trung - đôi bạn thân cùng trường đại học đều là những thạc sĩ đam mê, tâm huyết theo đuổi ngành môi trường.
Hoàng Trang và Lưu Trung - đôi bạn thân cùng trường đại học đều là những thạc sĩ đam mê, tâm huyết theo đuổi ngành môi trường.

Bạn Hoàng Trang nhấn mạnh, học sinh khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã có đủ tố chất và khả năng để tìm hiểu những tiến trình khoa học cơ bản, thông qua sự tập huấn từ giáo viên, thậm chí kết hợp với sinh viên, giảng viên ngành môi trường, hoặc đồng thời sử dụng các giao thức khí quyển (atmospheric protocal) của GLOBE (Chương trình Học tập toàn cầu và các quan sát có lợi cho môi trường) như một chỉ dẫn cụ thể.

Thông qua việc tương tác trực tiếp với thiết bị đo, với việc quan sát cụ thể đồng thời với dữ liệu trích xuất từ vệ tinh (lượng mưa, nhiệt độ, độ ẩm không khí) và các chỉ số khí tượng khí hậu quan trọng, học sinh sẽ có quyền tự tạo riêng cho mình các mẫu dữ liệu, các nhận định riêng của mình trong quá trình học.

Ở Thái Lan, chương trình này đã được thử nghiệm và có nhiều phản hồi tích cực. Trong chương trình, học sinh thực hành đo nhiệt độ không khí, đánh giá mây, phân loại, đo mưa… Khi đã có thông tin đó, dựa vào các website của dữ liệu vệ tinh đo mây công bố (GSMap của Nhật tại đường dẫn http://sharaku.eorc.jaxa.jp/GSMaP/ hoặc TRMM của NASA tại đường dẫn https://trmm.gsfc.nasa.gov/), các em sẽ tiến hành so sánh dữ liệu của mình và dữ liệu được công bố. Vì dữ liệu vệ tinh đi theo quỹ đạo ngày và sẽ đi hết vòng trái đất trong 24 tiếng đồng hồ nên có thể dễ dàng lấy được thông tin từ vị trí các em đang đứng đo và thời gian đo một các chính xác nhất.

Học sinh tham gia hoạt động đo đánh giá mây, đo nhiệt độ và lượng mưa (Nguồn: Boossarasiru Thana, 2016).
Học sinh tham gia hoạt động đo đánh giá mây, đo nhiệt độ và lượng mưa (Nguồn: Boossarasiru Thana, 2016).

Nhóm tác giả cho hay, từ kiến thức thu thập được từ thực tế, các em học sinh có thể trao đổi kinh nghiệm và so sánh bộ số liệu của mình với các trường lân cận. Nổi bật hơn, một cuộc thi giữa các trường sẽ góp phần nâng cao khả năng tự chủ học tập của các em học sinh về kiến thức môi trường vì có sự cạnh tranh thì tinh thần phấn đấu học tập môn Địa lý và bảo vệ môi trường của học sinh sẽ được tăng lên đáng kể.

Lệ Thu

MỚI NHẤT
16 phòng học bỏ không, ngôi trường ba cấp chỉ có hơn 40 học sinh
16 phòng học bỏ không, ngôi trường ba cấp chỉ có hơn 40 học sinh

(Dân trí) - Số lượng học sinh theo học tại trường mỗi năm lại giảm, đến nay toàn trường chỉ còn hai lớp với 45 học sinh. Thực trạng này khiến trường Tiểu học và Trung học cơ sở Nguyễn Chí Thanh (xã Đắk Hòa, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông) rơi vào cảnh đìu hiu, lạnh lẽo ngay trong giờ học.

Thứ ba, 14/11/2017 - 01:45

Thanh Hóa: Dừng tổ chức dạy theo chương trình tiếng Anh Let’s Go cho học sinh lớp 1, 2
Thanh Hóa: Dừng tổ chức dạy theo chương trình tiếng Anh Let’s Go cho học sinh lớp 1, 2

(Dân trí) - Để chấn chỉnh các hoạt động tập huấn và triển khai bộ sách Let’s Go và các bộ sách khác của Nhà xuất bản Đại học Oxford, Giám đốc Sở GD-ĐT Thanh Hóa yêu cầu các trường Tiểu học trên địa bàn thành phố Thanh Hóa dừng việc tổ chức dạy học tiếng Anh làm quen cho học sinh lớp 1, 2 theo chương trình tiếng Anh Let’s Go do công ty Đại Trường Phát DTP và DTP Online thực hiện.

Thứ ba, 14/11/2017 - 11:16

Hà Nội: Khen thưởng 42 tập thể và cá nhân điển hình của Thủ đô năm 2017
Hà Nội: Khen thưởng 42 tập thể và cá nhân điển hình của Thủ đô năm 2017

(Dân trí) - Sáng nay (14/11), Sở GD&ĐT Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ kỉ niệm ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 và tuyên dương khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo mẫu mực tiêu biểu của Thủ đô năm 2017.

Thứ ba, 14/11/2017 - 10:48

Tặng quà giáo viên: Tri ân chỉ có ý nghĩa khi không có sự gượng ép, toan tính
Tặng quà giáo viên: Tri ân chỉ có ý nghĩa khi không có sự gượng ép, toan tính

(Dân trí) - Cận kề ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, nhiều phụ huynh lại đau đầu chuyện… tặng quà cho giáo viên. Không ít người mang nặng tâm lý “phải tặng quà”…

Thứ ba, 14/11/2017 - 10:08

3 tiêu chí quan trọng cha mẹ nên cân nhắc khi chọn nơi học tiếng Anh cho con
3 tiêu chí quan trọng cha mẹ nên cân nhắc khi chọn nơi học tiếng Anh cho con

Ngày nay, việc cho con học thêm ngoại ngữ trở thành mối quan tâm hàng đầu của các bậc phụ huynh. Tuy nhiên, giữa thị trường đang tràn ngập các trung tâm tiếng Anh thì việc lựa chọn một nơi học uy tín không phải là điều dễ dàng. Để quyết định một trung tâm có chất lượng và phù hợp với con, có 3 yếu tố quan trọng mà cha mẹ luôn cần cân nhắc.

Thứ ba, 14/11/2017 - 10:00

Làm sao vượt qua sợ hãi trong những lần đầu nói tiếng Anh?
Làm sao vượt qua sợ hãi trong những lần đầu nói tiếng Anh?

Lần đầu phỏng vấn xin việc, trình bày một kế hoạch kinh doanh với sếp, họp với đối tác hay du lịch nước ngoài... đã áp lực. Nhưng sẽ càng áp lực hơn khi bạn phải giao tiếp hoàn toàn bằng tiếng Anh.

Thứ ba, 14/11/2017 - 10:00

Vinh danh 60 thầy giáo là cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng
Vinh danh 60 thầy giáo là cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng

(Dân trí) - Tối 13/11, tại Nhà hát Âu Cơ (Hà Nội), Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Ban Thanh niên Quân đội và Tập đoàn Thiên Long tổ chức Chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô 2017 - Tuyên dương chiến sĩ quân hàm xanh nâng bước em tới trường”.

Thứ ba, 14/11/2017 - 09:53

Thầy giáo mầm non “3 nhất”
Thầy giáo mầm non “3 nhất”

Từng thí sinh đầu tiên và duy nhất của tỉnh Kiên Giang dự thi Sư phạm Mầm non, rồi trở thành nam sinh duy nhất học chuyên ngành này, cho đến khi là giáo viên nam duy nhất dạy bậc mầm non của tỉnh, thầy Lê Quốc Trí cũng đã từng nhận được nhiều ánh mắt nghi ngờ, soi mói, thậm chí là chế giễu…

Thứ ba, 14/11/2017 - 09:01

Học sinh chui hầm đường sắt đến trường sau bão Damrey
Học sinh chui hầm đường sắt đến trường sau bão Damrey

(Dân trí) - Nhiều ngày qua, hàng chục học sinh trường THCS Cao Thắng (xã Vĩnh Ngọc, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) phải đi học bằng thuyền trên sông Cái và chui hầm đường sắt vì cầu gỗ Phú Kiểng được tháo dỡ do ảnh hưởng của bão Damrey (bão số 12).

Thứ ba, 14/11/2017 - 08:54

Clip “Cô tuyệt vời nhất” phiên bản học sinh THPT Hàng Hải
Clip “Cô tuyệt vời nhất” phiên bản học sinh THPT Hàng Hải

(Dân trí) - “Vì cô luôn quan tâm chúng em lòng em biết ơn vô cùng. Người tuyệt vời nhất là cô chẳng ai khác ngoài cô…” những ca từ ấm lòng chất chứa sự biết ơn này được tập thể học sinh lớp 12A8 trường THPT Hàng Hải (Hải Phòng) thể hiện để tri ân cô giáo chủ nhiệm của mình.

Thứ ba, 14/11/2017 - 07:38

Đại thi hào Tagore và triết lý đầu tư tối ưu cho giáo dục
Đại thi hào Tagore và triết lý đầu tư tối ưu cho giáo dục

(Dân trí) - Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tôi xin nêu một triết lý, một lời dạy của R. Tagore, Đại thi hào Ấn Độ, về vai trò của phụ nữ và giáo dục trong xã hội: “Đầu tư vào một người đàn ông ta được một người chồng tốt, đầu tư vào một người phụ nữ ta được một gia đình tốt, đầu tư vào một nhà giáo ta được một thế hệ tốt”.

Thứ ba, 14/11/2017 - 07:24

Học sinh Việt Nam lọt vào top 10 Robotics thế giới
Học sinh Việt Nam lọt vào top 10 Robotics thế giới

(Dân trí) - Đội tuyển học sinh Việt Nam tham dự cuộc thi Robotics Quốc tế - World Robotics Olympiad (WRO) 2017 tổ chức tại Costa Rica vừa kết thúc vào sáng ngày 13/11/2017 (theo giờ Hà Nội) đã giành được vị trí thứ 10/86 đội tham dự cuộc thi ở bảng dành cho học sinh Trung học Cơ sở.

Thứ ba, 14/11/2017 - 06:25

ĐÁNG QUAN TÂM
Nhiều giáo viên, nhân viên không nhận được tiền hỗ trợ tàu xe trong suốt 3 năm
Nhiều giáo viên, nhân viên không nhận được tiền hỗ trợ tàu xe trong suốt 3 năm

(Dân trí) - Hơn 1 tỷ đồng tiền hỗ trợ tàu xe của 1.856 cán bộ, giáo viên, nhân viên ở huyện miền núi Tương Dương (Nghệ An) vẫn chưa đến tay. Đã 3 năm trôi qua, từ năm 2014 - 2016, số tiền này vẫn chưa được giải quyết trong khi đó nhiều cơ quan chức năng thì khẳng định đã chi trả nhưng chưa đầy đủ.

Thứ ba, 14/11/2017 - 12:05

Thừa Thiên Huế hạn chế tổ chức tiệc tùng trong ngày 20/11
Thừa Thiên Huế hạn chế tổ chức tiệc tùng trong ngày 20/11

(Dân trí) - Do tỉnh Thừa Thiên Huế bị ảnh hưởng và nhiều thiệt hại từ trận lũ lớn vừa qua, ngày 13/11, TS. Phạm Văn Hùng - Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh này yêu cầu ngành giáo dục hạn chế tiệc tùng trong ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 sắp tới.

Thứ hai, 13/11/2017 - 06:00

Chủ tịch nước khen ngợi nghĩa cử cao đẹp của thầy giáo “quân hàm xanh”
Chủ tịch nước khen ngợi nghĩa cử cao đẹp của thầy giáo “quân hàm xanh”

(Dân trí) - Trong buổi gặp mặt các cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng đã đỡ đầu cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, là thầy giáo của những lớp học xóa mù chữ, Chủ tịch nước Trần Đại Quang nói: “Các đồng chí không chỉ là người lính bảo vệ biên cương mà còn là người thầy vun trồng cho thế hệ tương lai của đất nước. Việc làm của các đồng chí hết sức cảm động, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc”.

Thứ hai, 13/11/2017 - 04:50

Hàng loạt trường học bị tốc mái, hư hỏng nặng do bão Damrey
Hàng loạt trường học bị tốc mái, hư hỏng nặng do bão Damrey

(Dân trí) - Chiều 13/11, Bộ GD-ĐT - Công đoàn Giáo dục Việt Nam đã trao đến đại diện Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa số tiền 500 triệu đồng để khắc phục hậu quả bão Damrey (bão số 12). Theo báo cáo nhanh của Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa, bão Damrey đã khiến hầu hết các phòng học và nhà hiệu bộ bị tốc mái.

Thứ hai, 13/11/2017 - 04:40

Phó hiệu trưởng mầm non uống thuốc sâu tự vẫn nghi do vỡ hụi
Phó hiệu trưởng mầm non uống thuốc sâu tự vẫn nghi do vỡ hụi

(Dân trí) - Ngày 13/11, tin từ Phòng Giáo dục & Đào tạo huyện Thới Bình (tỉnh Cà Mau) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ một cô giáo mầm non uống thuốc sâu tự vẫn.

Thứ hai, 13/11/2017 - 02:23

Ngày 20/11, phụ huynh tặng quà thầy cô của con với động cơ gì?
Ngày 20/11, phụ huynh tặng quà thầy cô của con với động cơ gì?

(Dân trí) - Tặng quà thầy cô giáo của con - từ một nét đẹp trong văn hóa, thể hiện sự biết ơn đến người dạy dỗ cho con mình đã trở thành một nỗi “ám ảnh” với một số phụ huynh. Thậm chí có người còn đặt ra câu hỏi “Nên hay không nên tặng quà thầy cô của con?”. Tại sao lại như vậy?

Thứ hai, 13/11/2017 - 11:54

Diễn giả khuyết tật truyền thông điệp thành công đến học sinh THPT
Diễn giả khuyết tật truyền thông điệp thành công đến học sinh THPT

(Dân trí) - Hàng trăm học sinh ở Bạc Liêu vừa có một màn giao lưu hào hứng cùng diễn giả cao 90 cm và nhạc sĩ “tìm ánh sáng trong bóng tối” về con đường đi đến thành công.

Thứ hai, 13/11/2017 - 11:52

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT gặp mặt các thầy giáo “mang quân hàm xanh”
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT gặp mặt các thầy giáo “mang quân hàm xanh”

(Dân trí) - Sáng 13/11, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ gặp mặt cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng tiêu biểu và các em học sinh tham sự chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2017.

Thứ hai, 13/11/2017 - 11:44

PNJ "bắt tay" STU, sinh viên có cơ hội rèn luyện kỹ năng thực tế
PNJ "bắt tay" STU, sinh viên có cơ hội rèn luyện kỹ năng thực tế

Một số lãnh đạo, cán bộ chuyên môn của PNJ sẽ tham gia giảng dạy trong một số chuyên đề về tạo dáng sản phẩm, thiết kế, quản trị nhân sự, kỹ thuật…. nằm trong chương trình đào tạo của trường STU.

Thứ hai, 13/11/2017 - 11:40

Yên Bái: Đình chỉ học 1 tuần với nhóm nữ sinh đánh bạn hội đồng
Yên Bái: Đình chỉ học 1 tuần với nhóm nữ sinh đánh bạn hội đồng

(Dân trí) - Trao đổi với PV, ông Đoàn Văn Hoạt - Giám đốc Trung tâm Dạy nghề và Giáo dục thường xuyên huyện Văn Yên (Yên Bái) xác nhận việc 4 nữ sinh tập trung đánh hội đồng một nữ sinh khác xảy ra vào ngày 10/11. Ngay khi phát hiện sự việc, Trung tâm đã có hình thức thức kỷ luật các nữ sinh tham gia đánh hội đồng.

Thứ hai, 13/11/2017 - 10:00

Thầy cô giáo thời nay: "Dạy xong một buổi mới biết mình... an toàn!"
Thầy cô giáo thời nay: "Dạy xong một buổi mới biết mình... an toàn!"

(Dân trí) - Bình luận về những rủi ro, áp lực của thầy, cô giáo thời hiện đại, GS-TS. Đinh Quang Báo (nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) cho rằng, thầy cô thường xuyên đối mặt với rủi ro, có khi mất việc vì những tình huống vô cùng đa dạng, đôi khi dạy xong một buổi mới biết mình an toàn.

Thứ hai, 13/11/2017 - 09:38

Nan giải bài toán học... 2 buổi/ngày
Nan giải bài toán học... 2 buổi/ngày

Để đủ chỗ học, nhiều trường học tại TP.HCM phải cắt giảm hoặc “xóa” các lớp bán trú, tăng buổi học thứ Bảy cho những lớp một buổi/ngày mới đủ chương trình.

Thứ hai, 13/11/2017 - 08:20