Mục tiêu của môn Văn trong trường phổ thông đang bị… phản bội?

Dân trí “Trong tất cả các mục tiêu cao đẹp của môn Ngữ văn trong nhà trường phổ thông, có một mục tiêu đang bị quên lãng, thậm chí bị phản bội: đó là dạy cho học sinh biết nói thật với lòng mình, sống đúng với con người mình, biết xấu hổ khi dối trá”…
>>Giáo viên là người quyết định sự trung thực hay giả dối của môn Văn
>>Dạy Văn có phải là dạy các em nói dối?

Nhân đọc bài viết Dạy Văn có phải là dạy các em nói dối” của tác giả Võ Thị Mỹ Ngà và bài trao đổi “Giáo viên là người quyết định sự trung thực hay giả dối của môn Văn” của nhà giáo Trần Hinh, cô Đinh Thanh Huyền - giáo viên Ngữ văn, Trường THPT chuyên Chu Văn An (Lạng Sơn) muốn nêu ra vài suy nghĩ riêng để tham gia vào vấn đề này. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc:

 

Trước hết, tôi cho rằng hai bài viết của hai tác giả có điểm đến khác nhau. Tác giả Võ Thị Mỹ Ngà là sinh viên Sư phạm Văn, bày tỏ trăn trở về những gì đang diễn ra trong các nhà trường chứ không định đặt lại vấn đề bản chất của môn học. Còn bài viết của nhà giáo Trần Hinh thì bàn đến những vấn đề có tính lí luận không thể phủ nhận trong dạy Ngữ văn.

 

Tuy nhiên, tôi hiểu câu hỏi bạn Mỹ Ngà đặt ra chỉ là câu hỏi tu từ, câu hỏi đó thể hiện sự lo lắng cho bộ môn Ngữ văn khi mà thực tế không giống như lí luận. Trong tất cả các mục tiêu cao đẹp của môn Ngữ văn trong nhà trường phổ thông, có một mục tiêu đang bị quên lãng, thậm chí bị phản bội: đó là dạy cho học sinh biết nói thật với lòng mình, sống đúng với con người mình, biết xấu hổ khi dối trá. Dù không phải là toàn bộ, nhưng hiện tượng đó khá phổ biến. Bất kì giáo viên nào đang trực tiếp đứng lớp ở cấp tiểu học hay trung học đều sẽ thừa nhận điều đó.

 

Ví dụ, ở cấp tiểu học, các em được học văn miêu tả, ngoài những bài tả cây, tả con vật, đồ vật, bài văn tả người là gây ra lắm chuyện hài hước nhất. Những câu văn sáo rỗng kiểu: “Cô giáo em da trắng, tóc dài thướt tha, mắt bồ câu đen lay láy” được khen ngợi. Còn những câu kiểu như: “Cô giáo em chăm chỉ lắm, ban ngày dạy ở trường, ban tối về cô dạy thêm hai lớp ở nhà” thì bị phê bình ngay. Những bài văn biểu cảm không hề có cảm xúc thật thì nhan nhản…

 

Riêng ở cấp THPT, bài nghị luận xã hội bao giờ cũng là nỗi lo sợ của các em học sinh. Đây là chuyện kì quặc nhất trong dạy học Ngữ văn. Chỗ các em được quyền nói thật thì lại không biết làm thế nào để nói thật. Khi được quyền thể hiện cái tôi cá nhân thì không biết mình có cái tôi để mà thể hiện. Vì sao? Vì từ bé các em đã được dạy nói những điều sáo rỗng, công thức, nói điều người khác muốn nghe chứ không nói điều mình muốn nói. Lớn lên, các em không biết rằng cần phải cất lên tiếng nói riêng của mình như thế nào. Trong các loại nói dối, nói dối suy nghĩ và cảm xúc lại được hoan nghênh, thế không kì quặc sao!

 

Trong bài trao đổi này, tôi không bàn đến bản chất sáng tạo của văn chương cũng như sự bay bổng tinh tế trong một bài văn. Điều ấy quá đúng.  Mà tôi chỉ băn khoăn về việc chúng ta đang dạy con trẻ cái gì đây? Trước khi các em biết văn chương tinh tế và bay bổng thế nào thì phải biết con người cần thật lòng ra sao. Những bài viết “chân thật” chưa chắc là một bài văn hay nhưng một bài văn hay không thể là bài văn không chân thật.

 

Tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm của nhà giáo Trần Hinh: “Bản chất của môn Văn không bao giờ là sự “dối trá”, mà nó là sự trung thực”. Thế sao học sinh vẫn không trung thực? Có phải tại giáo viên không? Đúng. Tại sao giáo viên dạy học sinh viết không trung thực? Theo tôi, có mấy nguyên nhân chính:

 

Một là, giáo viên không coi trọng việc dạy học sinh viết đúng với cảm xúc, suy nghĩ của mình.

 

Hai là, quá trình thi cử quá nặng nề khiến học sinh và giáo viên chọn nói dối để được điểm cao.

 

Ba là, nói cho đẹp lòng đã là nếp nghĩ; tôn trọng sự thật không phải là văn hóa của nhiều người Việt Nam.

 

Cuối cùng, câu chuyện dạy học môn Ngữ văn này có lẽ cũng giống như chuyện quả trứng với con gà, không biết phải giải quyết cái gì trước.

 

Đinh Thanh Huyền

Giáo viên Ngữ văn, Trường THPT chuyên Chu Văn An (Lạng Sơn)

 

Mọi thông tin, ý kiến đóng góp về các vấn đề giáo dục, quý độc giả có thể gửi đến ban Giáo dục báo điện tử Dân trí theo địa chỉ email giaoduc@dantri.com.vn . Xin trân trọng cảm ơn!

 

 

 

MỚI NHẤT
Hà Tĩnh: Tăng cường gần 20 giáo viên dạy cho học sinh nhập học muộn
Hà Tĩnh: Tăng cường gần 20 giáo viên dạy cho học sinh nhập học muộn

(Dân trí) - Nhằm đảm bảo chương trình học cho số học sinh nhập học muộn tại xã Hương Bình (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh), ngành Giáo dục huyện Hương Khê đã có công văn điều động 18 giáo viên trong địa bàn huyện tăng cường cho các trường.

Thứ tư, 10/12/2014 - 02:30

Những điểm mới nhất về nộp hồ sơ đăng ký dự thi năm 2015
Những điểm mới nhất về nộp hồ sơ đăng ký dự thi năm 2015

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí ngày 10-12, về nộp hồ sơ đăng ký dự thi kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2015, ông Trần Văn Nghĩa, Phó Cục trưởng Cục Khảo thí & Kiểm định chất lượng – Bộ GD-ĐT cho biết: “Thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi tại trường nơi đang học”.

Thứ tư, 10/12/2014 - 12:19

TPHCM: 175.000 thí sinh dự kỳ thi THPT quốc gia 2015
TPHCM: 175.000 thí sinh dự kỳ thi THPT quốc gia 2015

(Dân trí) - Trong kỳ thi THPT quốc gia 2015, dự kiến TPHCM sẽ có 6 cụm thi đảm nhiệm khoảng 175.000 thí sinh ở TPHCM và các tỉnh lân cận.

Thứ tư, 10/12/2014 - 10:26

Quảng Trị: “Không thể tuyển thêm biên chế ngành Giáo dục”
Quảng Trị: “Không thể tuyển thêm biên chế ngành Giáo dục”

(Dân trí) - Trước nhiều ý kiến của đại biểu và cử tri cho rằng, hiện biên chế giáo viên toàn tỉnh Quảng Trị còn 522 biên chế, trong khi đó số giáo viên hợp đồng vẫn còn 1.186 giáo viên, đại diện Sở Nội vụ cho rằng không thể tuyển thêm biên chế vì còn dư thừa.

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:49

Đánh giá thường xuyên bằng nhận xét: Nhiều tác động tích cực tới thầy trò
Đánh giá thường xuyên bằng nhận xét: Nhiều tác động tích cực tới thầy trò

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí ngày 10-12 tại Hội thảo công tác tuyên truyền về Đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT, lãnh đạo Bộ GD-ĐT khẳng định:“Qua thực tế triển khai thực hiện đánh giá bằng nhận xét, không cho điểm trong đánh giá thường xuyên tại các trường tiểu học đã có những tác động tích cực”

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:46

Oái ăm, trường đạt chuẩn quốc gia dù lấy bục giảng làm bàn
Oái ăm, trường đạt chuẩn quốc gia dù lấy bục giảng làm bàn

2/3 phòng học ở trường Tiểu học số 1 An Ninh, huyện Quảng Ninh (Quảng Bình) đang phải dùng bàn ghế tạm, thậm chí có phòng học chỉ duy nhất một chiếc bàn của giáo viên, học sinh phải vạ vật, lăn lê dưới sàn lớp, lấy bục giảng làm bàn... nhưng vẫn đạt chuẩn quốc gia.

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:13

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và LienVietPostBank ký kết thỏa thuận hợp tác
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và LienVietPostBank ký kết thỏa thuận hợp tác

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và Ngân hàng Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank)vừa tiến hành ký kết Thỏa thuận Hợp tác nhằm phát huy thế mạnh trên các lĩnh vực hoạt động của mỗi bên, tăng cường hợp tác và cùng nhau hướng đến sự phát triển lâu dài và bền vững.

Thứ tư, 10/12/2014 - 09:00

Cậu bé mắc bệnh loạn dưỡng cơ đến trường trên lưng bố
Cậu bé mắc bệnh loạn dưỡng cơ đến trường trên lưng bố

(Dân trí) - Sinh ra và lớn lên bình thường như bao đứa trẻ khác, nhưng từ khi 8 tuổi, cậu bé Trần Nhật Nam bỗng dưng không thể đi lại được, chỉ ngồi bệt một chỗ vô cùng đau đớn. Gần 4 năm qua, Nhật Nam tới lớp trên lưng bố, nỗ lực vượt khó theo đuổi việc học.

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:54

Bổ nhiệm giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục
Bổ nhiệm giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD-ĐT vừa ký quyết định bổ nhiệm ông Nguyễn Xuân An Việt – Trưởng phòng báo chí Tuyên truyền thuộc Văn phòng Bộ GD-ĐT làm Giám đốc Trung tâm truyền thông giáo dục với nhiệm kỳ 5 năm.

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:41

Phải xin phép tác giả khi đưa tác phẩm vào SGK
Phải xin phép tác giả khi đưa tác phẩm vào SGK

Từ năm tới, NXB Giáo dục phải xin phép các nhà văn khi sử dụng tác phẩm vào sách giáo khoa, nếu tác giả không đồng ý mà sử dụng là phạm pháp.

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:15

Cô sinh viên Bách khoa TPHCM giành nhiều giải thưởng
Cô sinh viên Bách khoa TPHCM giành nhiều giải thưởng

Là “chủ nhân” của một loạt học bổng, được trao nhiều bằng khen, giấy khen…, mới đây cô sinh viên khoa Cơ khí Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh Võ Trần Vy Khanh tiếp tục giành giải thưởng Honda dành cho Kỹ sư và Nhà khoa học trẻ Việt Nam lần thứ 9 (Honda Y-E-S Award 2014).

Thứ tư, 10/12/2014 - 08:00

Phải triển khai nhiều giải pháp đồng bộ
Phải triển khai nhiều giải pháp đồng bộ

“Về quy trình, phải làm chương trình trước khi làm sách giáo khoa. Nhưng căn cứ vào tình hình hiện tại, Bộ GD - ĐT sẽ tiến hành đồng bộ nhiều công việc cùng lúc để bảo đảm tiến độ triển khai chương trình, sách giáo khoa mới…”, PGS. TS Đỗ Ngọc Thống, Ủy viên bộ phận thường trực đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông cho biết.

Thứ tư, 10/12/2014 - 07:28

ĐÁNG QUAN TÂM
Làm hai tháng không lương, giáo viên bức xúc
Làm hai tháng không lương, giáo viên bức xúc

(Dân trí) - Từ hơn hai tháng nay, tập thể cán bộ, giáo viên Trung tâm Kỹ thuật Tổng hợp Hướng nghiệp Phan Rang (Ninh Thuận) vô cùng bức xúc vì chưa được nhận lương. Chiều qua 8/12, đại diện Sở GD-ĐT Ninh Thuận cho biết sẽ sớm giải quyết lương cho cán bộ, giáo viên trong thời gian sớm nhất.

Thứ ba, 09/12/2014 - 03:03

Dạy học tích hợp như... nấu lẩu thập cẩm
Dạy học tích hợp như... nấu lẩu thập cẩm

(Dân trí) - Không được đào tạo, chưa hiểu rõ tích hợp là gì, nhiều giáo viên dạy học tích hợp như chế biến "nồi lẩu thập cẩm". Đến hệ hậu quả ôm đồm các kiến thức không cần thiết, kiến thức trọng tâm lại bị loãng.

Thứ ba, 09/12/2014 - 10:52

“Chị Búp bê” - lớp trưởng nổi bật với thành tích “khủng“ tại HV Ngoại giao
“Chị Búp bê” - lớp trưởng nổi bật với thành tích “khủng“ tại HV Ngoại giao

Với vẻ dịu dàng đầy nữ tính, "chị Búp bê" của Chương trình Xứ sở cầu vồng, Truyền hình Cáp Việt Nam luôn là tâm điểm chú ý khi xuất hiện trong các chương trình, sự kiện hay các hoạt động xã hội.

Thứ ba, 09/12/2014 - 09:43

Giáo viên là người quyết định sự trung thực hay giả dối của môn Văn
Giáo viên là người quyết định sự trung thực hay giả dối của môn Văn

(Dân trí) - Quan điểm về việc sự trung thực hay giả dối trong dạy môn Văn ảnh hưởng tới học sinh như thế nào được nhà giáo Trần Hinh - giảng viên khoa Văn học, Trường ĐH KHXH & NV Hà Nội phân tích cụ thể dưới đây.

Thứ ba, 09/12/2014 - 08:43

Siết chặt mở ngành trình độ Trung cấp chuyên nghiệp
Siết chặt mở ngành trình độ Trung cấp chuyên nghiệp

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa ban hành văn bản hợp nhất quy định về điều kiện, hồ sơ, quy trình mở ngành đào tạo, đình chỉ tuyển sinh, thu hồi quyết định mở ngành đào tạo trình độ trung cấp chuyên nghiệp (TCCN).

Thứ ba, 09/12/2014 - 07:29

Chán môn Văn, học sinh không viết nổi lá đơn thường
Chán môn Văn, học sinh không viết nổi lá đơn thường

“Con tôi hỏi các môn Toán, Lý, Hoá chỉ yêu cầu thuộc công thức để giải những bài tập mới nhưng tại sao môn Văn cứ hết hỏi “Chí Phèo”, “Sóng” rồi đến “Vợ nhặt”…” - Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ GD-ĐT) Bùi Mạnh Nhị chia sẻ với tư cách là một phụ huynh có con đang học phổ thông.

Thứ ba, 09/12/2014 - 07:27

Vụ Trưởng Phòng Giáo dục bị cách chức: Xem xét rút danh hiệu Nhà giáo ưu tú
Vụ Trưởng Phòng Giáo dục bị cách chức: Xem xét rút danh hiệu Nhà giáo ưu tú

(Dân trí) - Liên quan đến việc Trưởng phòng GD-ĐT huyện Quan Sơn (Thanh Hóa) bị cách các chức vụ do mắc nhiều sai phạm, trong đó có việc khai man thành tích, Sở GD-ĐT Thanh Hóa cho biết sẽ xem xét và báo cáo Bộ GD-ĐT xin ý kiến chỉ đạo.

Thứ hai, 08/12/2014 - 04:54

Từ tâm thư để giành học bổng đến ĐH Yale danh giá của 9X Việt
Từ tâm thư để giành học bổng đến ĐH Yale danh giá của 9X Việt

(Dân trí) - “Âm nhạc là phương thức để gắn kết mọi người, xoa dịu nỗi đau, giao lưu tâm hồn với khán giả”, đây là điều Trần Tuấn An - tài năng guitar trẻ từng được vinh danh tại trường ĐH North Park (Mỹ), tâm niệm và theo đuổi.

Thứ hai, 08/12/2014 - 02:15

Dạy Văn có phải là dạy các em nói dối?
Dạy Văn có phải là dạy các em nói dối?

(Dân trí) - Bài viết ngắn dưới đây của một sinh viên Sư phạm Văn chia sẻ nỗi băn khoăn về việc dạy Văn ở trường phổ thông: Dạy Văn là dạy gì?

Thứ hai, 08/12/2014 - 02:06

Chàng Tiến sỹ Anh quốc làm sinh viên Việt “choáng”
Chàng Tiến sỹ Anh quốc làm sinh viên Việt “choáng”

Là giảng viên tại Đại học Anh quốc Việt Nam (British University Vietnam - BUV), với khuôn mặt và dáng dấp như một tài tử cùng với tấm bằng Tiến sỹ danh giá của Đại học York (Vương quốc Anh), Mike Perkins luôn được sinh viên trong trường thần tượng và yêu mến.

Thứ hai, 08/12/2014 - 01:01

Hà Tĩnh: Thêm 36 học sinh Hương Bình trở lại trường
Hà Tĩnh: Thêm 36 học sinh Hương Bình trở lại trường

(Dân trí) - Sau khi một số đối tượng kích động, gây rối trật tự bị bắt giam, số học sinh các cấp học tại xã Hương Bình (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh) đi học đã tăng lên 36 em. Hiện vẫn còn hơn 400 học sinh tại đây vẫn chưa đến trường.

Thứ hai, 08/12/2014 - 12:04

Đạt điểm IELTS/SAT/TOEFL cao - Khó mà dễ!
Đạt điểm IELTS/SAT/TOEFL cao - Khó mà dễ!

Sao IELTS lại khó thế chứ? - đã biết bao lần Thúy Quỳnh (sinh viên ĐH Kinh tế TPHCM) phải thốt lên câu đó. Luyện thi lấy bằng IELTS từ 6 tháng trước, nhưng đến giờ Quỳnh vẫn chưa dám thi lấy chứng chỉ vì sợ không đạt được số điểm mong muốn…

Thứ hai, 08/12/2014 - 11:31