Giáo dục người lớn: Làm cho người lớn trở thành người hữu ích

Dân trí Theo UNESCO, “Giáo dục người lớn là quá trình giáo dục có tổ chức, dưới hình thức chính quy hay không chính quy, kéo dài hay thay thế giáo dục ban đầu (ở trường phổ thông hay trường đại học) cho những ai được coi là người lớn, làm giàu thêm kiến thức, nâng cao chất lượng chuyên môn và tay nghề, thay đổi thái độ và hành vi của họ trong phát triển cá nhân cũng như trong phát triển cộng đồng”.


Giáo dục người lớn còn được hiểu là sự phát triển có hệ thống những mẫu thái độ, kiến thức và kỹ năng mà mỗi cá nhân cần có để thực hiện đúng đắn một nhiệm vụ cụ thể

Giáo dục người lớn còn được hiểu là sự phát triển có hệ thống những mẫu thái độ, kiến thức và kỹ năng mà mỗi cá nhân cần có để thực hiện đúng đắn một nhiệm vụ cụ thể

Cần lưu ý khái niệm giáo dục ban đầu được nói trên đây. Trong cấu trúc của xã hội học tập có 2 hệ thống gắn kết với nhau, hỗ trợ nhau, liên thông với nhau: hệ thống giáo dục ban đầu (Initial education) và hệ thống giáo dục tiếp tục (Contining education).

Hệ thống giáo dục ban đầu bao gồm các thiết chế giáo dục từ nhà trẻ, trường mẫu giáo, các trường phổ thông từ tiểu học đến trung học phổ thông, trường đào tạo nghề và cao đẳng, đại học. Đây là hệ thống giáo dục hoạt động dưới hình thức giáo dục chính quy (Formal education) dành cho thế hệ trẻ.

Còn hệ thống giáo dục tiếp tục thì bao gồm những thiết chế giáo dục không chính quy (Now-formal education) dành cho mọi người đã qua hoặc chưa qua hệ thống giáo dục ban đầu, chủ yếu là người lao động, người về hưu, người thất nghiệp, người già cả....

Giáo dục người lớn là tổ chức những người theo học trong các trường lớp, các cơ sở đào tạo để tiếp cận những chương trình đáp ứng mọi nhu cầu về học vấn của họ. Trong cuốn sách nhỏ “Thuật ngữ giáo dục người lớn” (Terminology of adult education) do UNSCO xuất bản năm 1979 (Vũ Ngọc Bình dịch và biên tập), giáo dục người lớn được cắt nghĩa là những hoạt động nhằm phát triển kiến thức, các giá trị đạo đức và hiểu biết mà mọi giới trong xã hội đòi hỏi.

Mục đích của những hoạt động này là tạo điều kiện thiết yếu cho thanh niên và người lớn tuổi hiểu biết truyền thống và tư tưởng ảnh hưởng tới xã hội của họ, tới nền văn hóa của họ và các nền văn hóa khác, làm cơ sở cho sự giao tiếp.

Giáo dục người lớn còn được hiểu là sự phát triển có hệ thống những mẫu thái độ, kiến thức và kỹ năng mà mỗi cá nhân cần có để thực hiện đúng đắn một nhiệm vụ cụ thể. Vòng giáo dục ban đầu thường chỉ mất khoảng 25 năm đầu đời để con người đạt tới học vấn đại học.

Vòng giáo dục tiếp tục kéo dài cho tới cuối đời mỗi con người, vì thế, nói rằng, trong xã hội học tập, ai cũng phải học suốt đời thì cần hiểu đến đó rằng, ai cũng cần theo học những chương trình giáo dục người lớn khác nhau, chỉ khi mắt mờ, chân chậm, không tham gia các hoạt động nữa thì mới không tới các cơ sở, các thiết chế giáo dục mà thôi.

Tuy vậy, người già nằm trên giường bệnh vẫn có thể nghe Radio, TV hoặc mở điện thoại thông minh để hiểu được cái thế giới bên ngoài vận động ra sao, từ đó, vẫn có thể tìm được một cái gì mới bổ sung cho sự hiểu biết cuối cùng của mình.

Trên thế giới, từ năm 1949 người ta đã tổ chức hội nghị gồm nhiều đại biểu của một số quốc gia để bàn về giáo dục người lớn. Hầu như các quốc gia đều muốn gắn nội dung chung sống hòa bình, tôn trọng văn hóa của các dân tộc, khoan dung và dân chủ, bảo vệ môi trường sống, chống đói nghèo, chống độc quyền và khủng bố... trong giáo dục người lớn. Sau hơn 20 năm nghiên cứu và triển khai xây dựng mô hình xã hội ở nước ta, nhiều nhà khoa học, nhà giáo, nhà quản lý... đã bỏ công sức để tìm đến một mô hình học tập suốt đời phù hợp với điều kiện sống và lao động của người lớn, người ở nhóm yếu thế, người thất nghiệp, phụ nữ nghèo, công chức và viên chức trong bộ máy công quyền.

Tôi cũng đã viết không ít bài báo và cũng có một số sách chuyên khảo về vấn đề này. Vừa qua, phát biểu trong các phiên họp của Ban soạn thảo bổ sung và sửa đổi Luật Giáo dục, tôi đã trình bày quan điểm của mình về xây dựng hệ thống giáo dục người lớn và đề nghị đưa vào Luật Giáo dục những chính sách nhằm loại bỏ các rào cản người lớn học tập suốt đời.

Trong việc này, tôi cảm thấy không dễ dàng gì xây dựng được những quan niệm mới mẻ và đúng đắn về giáo dục người lớn. Có một số người nói với tôi rằng, “Đã là người lớn rồi thì việc gì phải đặt ra vấn đề giáo dục?”. Tôi bị sốc thật sự với mấy vị này. Nếu người lớn chúng ta, những công chức viên chức, những công nhân và nông dân, những quan chức đang ngồi ở các bậc cao quản lý và chỉ đạo mà nằm ngoài giáo dục thì nước nhà đi đến đâu.

Chắc là người lớn trên thế giới kém quá nên họ mới có Hội nghị giáo dục người lớn để bàn nhau làm cho người lớn của họ trở thành người hữu ích. Còn chúng ta, vì không cần phải giáo dục người lớn nên lúc này đường ta ta cứ đi, nhà ta ta cứ xây, ruộng ta ta cứ cày!

GS.TS. Phạm Tất Dong

MỚI NHẤT
Chưa đủ tuổi, không bằng lái, học sinh vẫn vô tư đi xe máy đến trường
Chưa đủ tuổi, không bằng lái, học sinh vẫn vô tư đi xe máy đến trường

(Dân trí) - Nhiều học sinh tại các trường THPT trên địa bàn thị xã Gia Nghĩa (Đắk Nông) chưa đủ tuổi, không giấy phép lái xe (GPLX) vẫn vô tư điều khiển xe máy đến trường. Đặc biệt, vào thời điểm tan học, nhiều học sinh vi phạm không đội mũ bảo hiểm, chở 3 lưu thông trên đường quốc lộ.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 11:14

Tầm quan trọng của chứng chỉ Cambridge Assessment English
Tầm quan trọng của chứng chỉ Cambridge Assessment English

(Dân trí) - Cambridge English là chứng chỉ tiếng Anh được công nhận toàn cầu, có giá trị vĩnh viễn giúp người học phát triển kỹ năng đọc, viết, nghe và nói chuyên sâu.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 11:00

Học tiếng Anh: Tổng hợp thành ngữ về động vật hay và thông dụng nhất!
Học tiếng Anh: Tổng hợp thành ngữ về động vật hay và thông dụng nhất!

(Dân trí) - “Raining cats and dogs" có phải là “chó và mèo rơi từ trên trời xuống như mưa” ? Không phải đâu, đây là một thành ngữ có sử dụng hình ảnh liên quan tới động. Và đây cũng chính là chủ đề của bài tiếng Anh ngày hôm nay: Thành ngữ liên quan đến động vật.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 10:01

Tiết học ngoài nhà trường: Sở GD-ĐT TP.HCM "ôm sô" địa điểm tổ chức?
Tiết học ngoài nhà trường: Sở GD-ĐT TP.HCM "ôm sô" địa điểm tổ chức?

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TPHCM giới thiệu đến các trường 3 địa điểm thực hiện tiết học ngoài nhà trường, còn các trường và đơn vị muốn thực hiện riêng phải gửi toàn bộ kế hoạch về Sở trước 30 ngày để chờ "duyệt".

Thứ sáu, 12/10/2018 - 07:14

Báo cáo Thủ tướng việc hoàn thiện quy trình tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2019
Báo cáo Thủ tướng việc hoàn thiện quy trình tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2019

(Dân trí) - Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam về việc hoàn thiện quy trình tổ chức kỳ thi THPT quốc gia.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 07:05

Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lên tiếng về việc tranh cãi tuyển giáo viên tại trường chuyên Lam Sơn
Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lên tiếng về việc tranh cãi tuyển giáo viên tại trường chuyên Lam Sơn

(Dân trí) - Liên quan đến việc Sở GD&ĐT tỉnh Thanh Hóa chưa đồng ý phê duyệt phương án tuyển dụng giáo viên tại trường chuyên Lam Sơn do tranh cãi vị trí chủ tịch hội đồng khiến tình trạng tuyển dụng tại trường này “dậm chân tại chỗ”. Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa khẳng định việc để cho Hiệu trưởng trường chuyên Lam Sơn làm chủ tịch hội đồng tuyển dụng là hoàn toàn hợp lý.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 06:39

Nữ thủ khoa Đại học Ngoại ngữ ước mơ trở thành cô giáo
Nữ thủ khoa Đại học Ngoại ngữ ước mơ trở thành cô giáo

(Dân trí) - “Ba năm học tại ngôi trường THPT Chuyên Sư phạm Hà Nội đã cho em rất nhiều kỷ niệm và nhen nhóm trong em niềm yêu thích đối với nghề giáo. Đó cũng chính là lý do em chọn ngành sư phạm tiếng Anh trong khi gia đình khuyên nên học ngành kinh tế để có thu nhập cao và dễ xin việc làm”, nữ thủ khoa ĐH Ngoại ngữ Nguyễn Trần Trâm Anh chia sẻ.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 06:00

Hành trang du học châu Âu: Quan trọng hơn cả vẫn là ngôn ngữ và tâm lý
Hành trang du học châu Âu: Quan trọng hơn cả vẫn là ngôn ngữ và tâm lý

(Dân trí) - Trong “Ngày hội Giáo dục châu Âu” diễn ra tại Hà Nội mới đây, sinh viên Việt Nam đã có cơ hội tìm hiểu hệ thống giáo dục xuất sắc của châu Âu, văn hóa và truyền thống của châu lục này qua chia sẻ về kinh nghiệm thực tế từ các cựu sinh viên xuất sắc.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 05:00

Tuyển sinh lớp 10 Hà Nội: Chỉ công bố đề thi tham khảo những môn mới
Tuyển sinh lớp 10 Hà Nội: Chỉ công bố đề thi tham khảo những môn mới

(Dân trí) - Phó giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, trong tháng 10 này, Sở sẽ công bố đề thi tham khảo một số môn thi vào lớp 10 THPT. Theo đó, chỉ những môn thi mới bổ sung sẽ có đề thi tham khảo.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 12:44

Xuất hiện clip nữ sinh lớp 7 đánh bạn dã man
Xuất hiện clip nữ sinh lớp 7 đánh bạn dã man

(Dân trí) - Khoảng đầu tuần tháng 10, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại hai cảnh nữ sinh Kiên Giang đánh nhau dã man. Đáng nói khi hai nữ sinh này “choảng” nhau, có nhiều học sinh khác đứng quanh cổ vũ.

Thứ năm, 11/10/2018 - 04:35

Hà Nội: Thi vào lớp 10 chuyên phải qua 2 vòng
Hà Nội: Thi vào lớp 10 chuyên phải qua 2 vòng

(Dân trí) - Theo kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2019 - 2020 do UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt, thí sinh chuyên trải qua 2 vòng tuyển sinh. Vòng 1 là tổ chức sơ tuyển đối với những học sinh có đủ điều kiện dự tuyển, có hồ sơ dự tuyển hợp lệ. Vòng 2 là tổ chức thi tuyển đối với những học sinh đã qua sơ tuyển vòng 1.

Thứ năm, 11/10/2018 - 03:20

Không có sinh viên học, nhiều giảng viên "đói" dạy
Không có sinh viên học, nhiều giảng viên "đói" dạy

(Dân trí) - Với việc nâng mức điểm sàn vào ngành sư phạm đã khiến một số trường CĐSP rơi vào cảnh “thừa thầy, thiếu thợ”. Tại trường CĐ Sư phạm Gia Lai có hơn chục giảng viên không có lớp để dạy, một số giảng viên dạy không đủ giờ, đủ tiết. Được biết, đây là nguồn giảng viên chất lượng, trình độ học vấn từ Thạc sĩ trở lên…

Thứ năm, 11/10/2018 - 03:16

ĐÁNG QUAN TÂM
Học tin học excel: Vẽ đồ thị chuyên nghiệp không khó như bạn tưởng
Học tin học excel: Vẽ đồ thị chuyên nghiệp không khó như bạn tưởng

(Dân trí) - Video hướng dẫn cách xây dựng đồ thị trong Excel, phù hợp với những công việc thường xuyên cần làm các báo cáo kinh doanh, báo cáo bán hàng,...

Thứ năm, 11/10/2018 - 02:00

Nam sinh lớp 12 sáng tạo giải pháp kiểm soát tốc độ lái xe bằng điện thoại thông minh
Nam sinh lớp 12 sáng tạo giải pháp kiểm soát tốc độ lái xe bằng điện thoại thông minh

(Dân trí) - Một nam sinh ở Sóc Trăng đã sáng tạo ra giải pháp "ứng dụng kiểm soát tốc độ lái xe bằng điện thoại thông minh" giúp người điều khiển phương tiện tránh được những rủi ro không đáng có trong quá trình tham gia giao thông.

Thứ năm, 11/10/2018 - 12:06

Học viện Cảnh sát nhân dân duyệt binh mừng năm học mới
Học viện Cảnh sát nhân dân duyệt binh mừng năm học mới

(Dân trí) - Sáng nay (11/10), Học viện Cảnh sát Nhân Dân Việt Nam long trọng tổ chức Lễ Khai giảng năm học mới 2018 – 2019 và duyệt binh chào tân sinh viên khóa D44, cao học khóa 27.

Thứ năm, 11/10/2018 - 11:56

Bạo lực học đường: Người lớn hãy nhìn lại mình!
Bạo lực học đường: Người lớn hãy nhìn lại mình!

(Dân trí) - Khi có sự việc trò đánh thầy - đó là một việc rất đáng buồn về "tôn sư trọng đạo" - nhưng trước khi lên án các em, chính người lớn chúng ta phải đặt câu hỏi: Chúng ta đã đối xử công bằng với các em chưa?

Thứ năm, 11/10/2018 - 10:08

Phụ huynh "tố" trường cho trẻ mầm non ăn đầu cá, cơm mốc
Phụ huynh "tố" trường cho trẻ mầm non ăn đầu cá, cơm mốc

(Dân trí) - Cơm có dấu hiệu mốc, món ăn chính của trẻ là đầu cá diêu hồng, canh xà lách nước lõng bõng... là sự việc xảy ra tại Trường mầm non Phú Mỹ (thị xã Phú Mỹ, Bà Rịa - Vũng Tàu) mà phụ huynh bức xúc phản ánh.

Thứ năm, 11/10/2018 - 10:06

Học tiếng Nhật: 10 phút chinh phục Kanji qua bộ thủ chữ Điền
Học tiếng Nhật: 10 phút chinh phục Kanji qua bộ thủ chữ Điền

(Dân trí) - Hãy cùng chinh phục chữ Kanji tiếng Nhật qua bộ thủ chữ Điền cùng Phương Liên sensei nhé.

Thứ năm, 11/10/2018 - 10:04

Hơn 35.000 học sinh Hà Nội tham dự Vòng 1 cuộc thi TOEFL Challenge
Hơn 35.000 học sinh Hà Nội tham dự Vòng 1 cuộc thi TOEFL Challenge

(Dân trí) - Ngày 7/10/2018, cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge 2018-2019 dành cho học sinh Tiểu học và THCS đã chính thức bắt đầu. Sau Lễ khai mạc, hơn 15.000 em học sinh THCS tại Hà Nội đã bước vào vòng thi đầu tiên – Vòng Sơ loại.

Thứ năm, 11/10/2018 - 10:03

PGS. TS Hồ Thanh Phong làm Hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng
PGS. TS Hồ Thanh Phong làm Hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng

(Dân trí) - UBND TPHCM vừa có quyết định công nhận PGS. TS Hồ Thanh Phong làm hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng theo nhiệm kỳ 2015 - 2020. Đồng thời UBND TPHCM cũng có quyết định công nhận, công nhận bổ sung và thay thế thành viên HĐQT mới của trường với 11 thành viên.

Thứ năm, 11/10/2018 - 09:22

Hơn 700 trường tiểu học Hà Nội thi vẽ tranh “Sải cánh vươn cao” 2018
Hơn 700 trường tiểu học Hà Nội thi vẽ tranh “Sải cánh vươn cao” 2018

(Dân trí) - Tiếp nối thành công của cuộc thi vẽ tranh “Sải cánh vươn cao” các năm trước, năm 2018, Vietnam Airlines tiếp tục phối hợp với Sở GD&ĐT Hà Nội tổ chức cuộc thi với chủ đề “Hành trình yêu thương”. Cuộc thi dành cho học sinh của hơn 700 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Thứ năm, 11/10/2018 - 09:03

Từ thi trượt đại học, nữ sinh vươn lên thành thủ khoa trường Công nghệ Giao thông vận tải
Từ thi trượt đại học, nữ sinh vươn lên thành thủ khoa trường Công nghệ Giao thông vận tải

(Dân trí) - Trong kỳ thi đại học năm 2012, Phạm Nhung đã thiếu chút may mắn để đậu vào ngôi trường mình mơ ước. Thất bại đầu đời khiến Nhung buồn bã và chán nản, nhưng rồi cô hiểu rằng nếu từ bỏ dễ dàng thì không đúng với tính cách của mình.

Thứ năm, 11/10/2018 - 07:13

Chương trình học bổng toàn phần France Excellence chính thức mở đơn
Chương trình học bổng toàn phần France Excellence chính thức mở đơn

(Dân trí) - Trong Ngày hội giáo dục đại học Pháp “Bienvenue en France!” - lần thứ 5 diễn ra vào ngày 7/10, Campus France Vietnam - Đại sứ quán Pháp đã tổ chức “Hội thảo thông tin du học Pháp” giới thiệu các chương trình học bổng của Chính phủ nói chung và các trường đại học nói riêng nhằm hỗ trợ sinh viên quốc tế có sự lựa chọn tốt nhất khi quyết định du học Pháp.

Thứ năm, 11/10/2018 - 05:00

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT: Biên soạn sách giáo khoa là theo Nghị quyết của Quốc hội
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT: Biên soạn sách giáo khoa là theo Nghị quyết của Quốc hội

(Dân trí) - Giải trình tại phiên họp của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội ngày 9/10, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ cho biết, thực hiện Nghị quyết 40 ban hành năm 2000 của Quốc hội về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, Bộ GD&ĐT đã tổ chức biên soạn sách giáo khoa giáo dục phổ thông.

Thứ tư, 10/10/2018 - 08:58