Giá trị của “mác” giáo sư và lý giải sự gia tăng đột biến

Dân trí Người dân cũng như các cơ sở đào tạo cả nước trọng dụng Giáo sư quá mức là động lực để nhiều người phấn đấu trở thành GS/PGS, một trong những nguyên nhân làm cho số hồ sơ xét GS/PGS tăng lên từng năm, chưa biết bao giờ mới hạ nhiệt.
>>GS.TSKH Phạm Tất Dong: "Không tham gia đào tạo, nghiên cứu nên trả lại chức danh giáo sư"
>>Chủ tịch Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước chưa ký quyết định công nhận GS,PGS 2017
>>Thủ tướng Chính phủ yêu cầu rà soát việc bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư

Thông tin 1.226 người được phong chức danh GS/PGS năm 2017 đã tạo nên một cơn địa chấn làm rung chuyển giới truyền thông. Hàng loạt các ý kiến trái chiều về con số trên, trong bài viết này, tác giả đưa ra các cơ sở khoa học góp phần lý giải nguyên nhân hiện tượng tăng đột biến chức danh GS/PGS và những dự đoán năm 2018.


Nhiều dịch vụ chạy theo danh mục phong hàm GS/PGS

Nhiều "dịch vụ" chạy theo danh mục phong hàm GS/PGS

Gia tăng nhu cầu sử dụng và xướng danh GS/PGS

Trong lịch sử Việt Nam, nhiều Giáo sư tiền bối đã làm rạng danh nước nhà, đó là Giáo sư Tôn Thất Tùng, Giáo sư Tạ Quang Bửu, Giáo sư Đặng Văn Ngữ, Giáo sư Trần Văn Giàu … và gần đây nhất là Giáo sư Ngô Bảo Châu. Năm 2010 nhờ được giải Fields, Chính phủ Việt Nam đã tổ chức tôn vinh hoành tráng chưa từng có. Có lẽ vì vậy mà trong tiềm thức của người Việt, Giáo sư là người thông thái được kính trọng nhất.

Vào Bệnh viện dễ dàng nhận ra sự khác biệt về giá khám bệnh của các Giáo sư và bác sĩ. Cụ thể ở bệnh viện da liễu Trung ương, Giáo sư khám bệnh: 300 nghìn/1 người, Bác sĩ khám 30 nghìn/1 người.

Tác giả đã “mục sở thị” trải nghiệm đi khám vết nám da trên mặt, cả Giáo sư và Bác sĩ đều “phán” và kê đơn thuốc như nhau. Nhưng người dân ở khắp nơi khi đã đến Bệnh viện luôn xếp hàng chờ Giáo sư khám chứ nhất định không chịu đến bác sĩ khám.

Trong các cuộc tranh luận khoa học ở cơ sở đào tạo nghiên cứu, khi có những ý kiến khác nhau, không ai chịu ai… thì cơ sở đào tạo nghiên cứu đó thường mời Giáo sư nơi khác đến phán xử. Ý kiến kết luận của Giáo sư (dù đúng hay sai) luôn là ý kiến quyết định, ý kiến cuối cùng mọi người phải chấp nhận.

Một số địa phương đưa ra giá mời chào trí thức về làm việc như: Giáo sư về địa phương được hỗ trợ 500 triệu, Phó Giáo sư 250 triệu …

Người dân cũng như các cơ sở đào tạo cả nước trọng dụng Giáo sư quá mức là động lực để nhiều người phấn đấu trở thành GS/PGS, một trong những nguyên nhân làm cho số hồ sơ xét GS/PGS tăng lên từng năm, chưa biết bao giờ mới hạ nhiệt.

Gia tăng đột biến các bài báo khoa học.

Từ năm 2008 đến nay, các Trường Đại học trên cả nước đều yêu cầu Giảng viên phải có bài báo khoa học đăng trên tạp chí trong danh mục phong học hàm GS/PGS mới đủ tiêu chuẩn xét thi đua và có tiền thường cuối năm.

Càng nhiều bài báo, tiền thường tết càng tăng lên. Chính sách này lúc đầu đã có mặt tích cực, cổ vũ các giảng viên say mê nghiên cứu khoa học và viết bài đăng trên tạp chí. Từ năm 2015, khi có chính sách giảng viên là PGS được đặc cách lên giảng viên cao cấp, thì “phong trào” thi đua viết bài báo khoa học càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Nhiều giảng viên có học vị Tiến sĩ “nhường” giờ dạy cho người khác để chuyên tâm viết bài báo khoa học và đến năm 2017 hầu hết đã thừa điểm xét PGS.

Gia tăng đột biến các tạp chí trong danh mục phong học hàm GS/PGS

Hàng loạt các tạp chí trước đây chỉ có chức năng truyền thông, phổ biến kiến thức. Nay do quy luật “cung cầu”, đoán trước được nhu cầu các bài báo khoa học cần được đăng tải, các tạp chí đã phấn đấu bằng mọi giá để tạp chí của mình được nằm trong danh mục các tạp chí được xét phong học hàm.

Chúng ta đều biết, sự bùng nổ số lượng lớn các trường Đại học đã đẩy các Trường Đại học trên cả nước vào thế khó tuyển sinh, nhiều trường Đại học top dưới đã bị phá sản phải đóng cửa.

Tương tự sự gia tăng số lượng các tạp chí vượt quá nhu cầu cũng làm cho nhiều tạp chí “sống dở chết dở”, không đủ bài đăng. Để “tự cứu lấy mình trước khi trời cứu”, nhiều tạp chí đã coi “khách hàng là thượng đế”, áp dụng “cơ chế thoáng” theo phương châm : “phản biện nhanh, đăng kịp thời” để thu hút bài gửi đến tạp chí.

Trước đây, một bài báo khoa học phải qua nhiều khâu phản biện chỉnh sửa, thời gian từ nửa năm đến một năm mới được đăng. Nhưng bây giờ nhiều tạp chí khoa học top dưới (chỉ được tính 0,25 hay 0,5 điểm) sẵn sàng mời chào nhận sửa chữa để đăng các bài bị tạp chí top trên thải loại.

Toàn bộ thời gian nhận bài đến khi đăng chỉ khoảng một tháng, đây là cơ hội để mọi bài báo khoa học đều được lần lượt có mặt trên các tạp chí, tạo điều kiện cho nhiều người đủ điểm bài báo khi xét GS/PGS.Thậm chí có tạp chí còn “mời chào” các giảng viên, các học viên Cao học, các NCS …. đưa quyển luận văn cao học hay các báo cáo đề tài khoa học .. họ sẽ tư vấn để “cắt dán” thêm bớt biến thành bài báo khoa học đăng trên tạp chí.

Tiêu chuẩn xét chức danh GS/PGS không theo kịp thời cuộc.

Thực ra đợt xét GS/PGS năm 2016, nhiều người vẫn tưởng đây là “Chuyến tàu chót mang số hiệu 174". Năm 2017, mọi ứng viên chức danh GS/PGS đều chuẩn bị hồ sơ theo quy định mới.

Đáng lẽ ra nếu không áp dụng tiêu chuẩn mới thì nên dừng lại một năm không xét chức danh GS/PGS để chuẩn bị chu đáo cho bản dự thảo mới thì Bộ giáo dục vẫn duy trì cách xét theo quy định 174, với những tiêu chuẩn cũ quá dễ đối với ứng viên.

Chúng ta đều biết, thời đại Công nghệ thông tin, thời của cách mạng công nghiệp 4.0 là thời đại của cách mạng khoa học và sáng tạo. Khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng ngày một thu hẹp, các thành tựu khoa học nhanh chóng đến tay người sử dụng. Ví dụ, Công nghệ điện thoại từ thạch (telephone) phải mất 75 năm mới đạt 50 triệu người sử dụng, … đến facebook là 3,5 năm, nhưng công nghệ Angry Birds chỉ sau 35 ngày đã đạt số 50 triệu người sử dụng.

Ngày nay Quốc tế đã sử dụng tạp chí online trong danh mục ISI để các nhà khoa học công bố kết quả nghiên cứu nên thời gian xuất bản rất nhanh. Theo quy chế cũ, phải có 2 bài báo khoa học đăng trên tạp chí, NCS đủ điều kiện bảo vệ luận án, thì hiện nay học viên Cao học sau khi hoàn thành luận văn cũng có thể có 2 bài báo khoa học như NCS.

Các ngành khoa học tự nhiên như Toán, Lý, Công nghệ thông tin … hầu hết các NCS đều có công bố Quốc tế trên tạp chí ISI trước khi bảo vệ luận án TS. Trong khi theo bản dự thảo Tiêu chuẩn chức danh GS/PGS, đến năm 2019 mới yêu cầu ứng viên PGS phải có công bố Quốc tế.

Viện Sư phạm kỹ thuật-ĐHBK HN, nơi tác giả công tác, trong 2 năm đầu nghiên cứu, 75% các NCS của Viện có bài trong kỷ yếu Hội thảo Quốc tế. Với những giảng viên có học vị Tiến sĩ, mỗi năm phải có ít nhất 02 bài báo khoa học mới được xét thi đua, nên chỉ sau 4 năm khi bảo vệ Tiến sĩ, số bài báo khoa học thừa đủ tiêu chuẩn PGS theo quy định 174.

Dự đoán

Với những cơ sở khoa học nhằm lý giải nguyên nhân hiện tượng tăng đột biến chức danh GS/PGS năm 2017 vừa qua đã trình bày, tác giả tự tin dự đoán, năm 2018 số GS/PGS có thể tăng lên 2000 người (HAI NGHÌN NGƯỜI). Phần kết luận của bài báo này xin dành cho bạn đọc phán xét.

PGS.TS Ngô Tứ Thành – Đại học Bách khoa Hà Nội

MỚI NHẤT
Trường ĐH Việt Pháp tái cấu trúc đào tạo và nghiên cứu
Trường ĐH Việt Pháp tái cấu trúc đào tạo và nghiên cứu

(Dân trí) - Kỳ họp lần thứ IV Hội đồng trường Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội –USTH (còn gọi là trường ĐH Việt Pháp) vừa được tổ chức và đã thông qua nhiều điểm quan trọng. Theo đó, trường sẽ mở nhiều ngành học mới, tăng cường tiếng Anh cho sinh viên; hợp tác cùng cấp văn bằng Pháp và Việt Nam… đặc biệt, tái cấu trúc đào tạo và nghiên cứu của trường.

Thứ ba, 13/02/2018 - 10:38

Thầy giáo dạy Văn cấp 2 đáng kính của tôi
Thầy giáo dạy Văn cấp 2 đáng kính của tôi

(Dân trí) - Thầy giáo dạy Văn cấp 2 của tôi là người thầy rất mực đáng kính. Thầy luôn quan tâm sát sao tới học trò, trời mùa đông lạnh thấy trò đến trường phong phanh, thầy dặn nhớ mặc áo ấm. Có cuốn sách nào hay thầy mang cho các em mượn đọc.

Thứ ba, 13/02/2018 - 10:05

Giáo dục Việt Nam được báo quốc tế đưa tin ra sao trong năm 2017?
Giáo dục Việt Nam được báo quốc tế đưa tin ra sao trong năm 2017?

(Dân trí) - Bộ trưởng Giáo dục Thái Lan Teerakiat Jareonsettasin dẫn Việt Nam ra làm gương về cải cách và bộ máy giáo dục tinh gọn, tốt nghiệp đại học đi chạy xe ôm và thực trạng cử nhân có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất trong lao động trẻ Việt Nam là những lát cắt về giáo dục Việt Nam trên báo quốc tế năm 2017.

Thứ ba, 13/02/2018 - 07:44

Tăng trách nhiệm khi “mở” cho các trường tự xác định chỉ tiêu tuyển sinh
Tăng trách nhiệm khi “mở” cho các trường tự xác định chỉ tiêu tuyển sinh

Trong thời gian tới, tiêu chí quy định quy mô sinh viên chính quy tối đa của cơ sở giáo dục đại học sẽ bãi bỏ, các trường tự chủ và chịu trách nhiệm giải trình trong việc xác định và thực hiện chỉ tiêu tuyển sinh hằng năm.

Thứ ba, 13/02/2018 - 06:57

Ai vẽ bức tranh Mona Lisa?
Ai vẽ bức tranh Mona Lisa?

(Dân trí) - Hành tinh nào gần nhất với Mặt trời? Ai vẽ bức tranh Mona Lisa? Nước nào đông dân nhất thế giới?... Bài trắc nghiệm dưới đây đố bạn về kiến thức tổng hợp, bạn thử trả lời xem có đúng cả 10 câu không nhé.

Thứ ba, 13/02/2018 - 05:03

Hai VĐV trẻ chinh phục đại học quốc tế danh giá năm 2017
Hai VĐV trẻ chinh phục đại học quốc tế danh giá năm 2017

(Dân trí) - Nữ “kình ngư” Ánh Viên và kỳ thủ cờ vua Lê Quang Liêm - hai VĐV mang về vô số thành tích cho tổ quốc đã tiếp tục tô thắm “màu cờ sắc áo” Việt Nam trong năm 2017 với hành trình chinh phục những đại học danh tiếng thế giới, khẳng định trí tuệ xuất sắc của họ.

Thứ ba, 13/02/2018 - 05:00

Dạy tiếng Việt trên đất Lào
Dạy tiếng Việt trên đất Lào

(Dân trí) - Lớp học được duy trì đều đặn 3 năm nay, chỉ khác học sinh là người Lào, thầy giáo là bộ đội biên phòng (BĐBP) Việt Nam, được tổ chức ngay trên đất bạn. Sau 3 khóa học, dưới sự hướng dẫn của những thầy giáo quân hàm xanh, hơn 100 người dân Lào đã có thể đọc thông, viết thạo, giao tiếp tốt bằng tiếng Việt Nam.

Thứ ba, 13/02/2018 - 04:03

Cô giáo vùng cao rơi nước mắt khi nhận quà Tết của học trò
Cô giáo vùng cao rơi nước mắt khi nhận quà Tết của học trò

Sau 28 năm đứng lớp, lần đầu tiên giáo viên một trường ở huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình nhận được món quà tết của học trò. Là những cân gạo do chính tay bố mẹ các em cấy hái. Món quà giản dị nhưng khiến cô rơi nước mắt vì quá xúc động.

Thứ hai, 12/02/2018 - 07:26

Trường Đại học Hà Nội có hiệu trưởng mới
Trường Đại học Hà Nội có hiệu trưởng mới

(Dân trí) - Sáng nay 12/2, trường ĐH Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng trường ĐH Hà Nội nhiệm kỳ 2018 – 2023 tới PGS.TS Nguyễn Văn Trào.

Thứ hai, 12/02/2018 - 05:01

Hà Nội: Khiển trách, điều chuyển hiệu trưởng sai hàng trăm triệu tiền tự nguyện
Hà Nội: Khiển trách, điều chuyển hiệu trưởng sai hàng trăm triệu tiền tự nguyện

(Dân trí) - “Tôi nghĩ, về mặt quản lý của cô Giang hoàn toàn không được. Do vậy, Hội đồng kỉ luật của quận tính đến việc phải xem xét và sắp xếp, phân công công tác mới cho cô Nguyễn Thị Giang sao cho phù hợp nhất về chuyên môn chứ không phải phù hợp về mặt quản lý”.

Thứ hai, 12/02/2018 - 01:08

Bố mẹ chi tiền triệu cho con học trải nghiệm Tết
Bố mẹ chi tiền triệu cho con học trải nghiệm Tết

(Dân trí) - Các khóa trải nghiệm Tết ngắn hạn 3 - 6 ngày trong những ngày áp Tết có mức học phí lên đến hàng triệu đồng vẫn là lựa chọn của rất nhiều gia đình ở thành phố với mong muốn con hiểu thêm về Tết cổ truyền

Thứ hai, 12/02/2018 - 11:09

3 đề thi “mở” gây sóng dư luận
3 đề thi “mở” gây sóng dư luận

(Dân trí) - Việc một số nghệ sĩ trẻ được đưa vào đề thi trong năm qua, khiến dư luận “nổi sóng”. Nhiều người cho rằng, những giá trị "tầm phào", những "tẹp nhẹp vô nghĩa lý" của đời sống showbiz lại được khuếch trương trong những đề thi, đề kiểm tra chính thức ở các trường phổ thông, thậm chí trường đại học thì hoàn toàn không xứng đáng.

Thứ hai, 12/02/2018 - 10:02

ĐÁNG QUAN TÂM
Cô giáo lại bàn chuyện thưởng Tết giáo viên
Cô giáo lại bàn chuyện thưởng Tết giáo viên

(Dân trí) - Tôi có mấy đứa cháu đều làm ngành Giáo dục. Dường như bao vui buồn các cháu đều về tâm sự cùng tôi. Gần Tết, đề tài quan tâm nhất của các cháu là thưởng Tết dành cho giáo viên...

Thứ hai, 12/02/2018 - 07:03

9X Việt giành giải thưởng "Nhà lãnh đạo trẻ xuất sắc 2017" tại ĐH quốc tế Tokyo
9X Việt giành giải thưởng "Nhà lãnh đạo trẻ xuất sắc 2017" tại ĐH quốc tế Tokyo

(Dân trí) - Mong muốn góp phần lan tỏa vẻ đẹp con người và đất nước Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế, Nguyễn Quỳnh Anh với vai trò trưởng ban tổ chức ban sự kiện sinh viên - trường ĐH Quốc tế Tokyo (Nhật Bản) tâm huyết mở các hoạt động giới thiệu văn hóa Việt.

Thứ hai, 12/02/2018 - 06:00

Chuẩn hiệu trưởng - kinh nghiệm từ Singapore
Chuẩn hiệu trưởng - kinh nghiệm từ Singapore

(Dân trí) - “Trường học tư duy, quốc gia học tập” được tiếp tục phát triển thành mô hình trường học “Dạy ít, học nhiều” ở Singapore.

Thứ hai, 12/02/2018 - 05:00

Đố bạn: Có bao nhiêu tam giác trong hình này?
Đố bạn: Có bao nhiêu tam giác trong hình này?

(Dân trí) - Mời bạn nhìn kỹ hình dưới đây và cho biết có bao nhiêu tam giác trong hình này?

Thứ hai, 12/02/2018 - 02:03

Trao bằng tốt nghiệp danh dự cho nam sinh tử vong khi cứu 3 mẹ con
Trao bằng tốt nghiệp danh dự cho nam sinh tử vong khi cứu 3 mẹ con

(Dân trí) - Ngày 11/2, đại diện ban giám hiệu Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp đã về quê nam sinh Hoàng Đức Hải ở xã Hải Ninh (huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa) để trao bằng tốt nghiệp danh dự cho em. Bộ GD-ĐT cũng đã truy tặng bằng khen cho nam sinh tử vong khi cứu người đuối nước.

Chủ nhật, 11/02/2018 - 10:12

Thầy trò cùng gói bánh chưng tặng bạn nghèo ăn Tết
Thầy trò cùng gói bánh chưng tặng bạn nghèo ăn Tết

(Dân trí) - Trước ngày nghỉ Tết đón năm mới, hàng trăm thầy cô và học sinh trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Trà Don, (huyện miền núi Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam) đã tổ chức “Ngày hội bánh chưng xanh” nhằm giáo dục các em đón Tết cổ truyền của dân tộc vui tươi, đầm ấm.

Chủ nhật, 11/02/2018 - 01:11

“Tết này, chúng tôi được thưởng… hai trăm nghìn!”
“Tết này, chúng tôi được thưởng… hai trăm nghìn!”

(Dân trí) - Thông tin nóng hổi mang niềm vui lớn cho toàn thể giáo viên vừa được thủ trưởng trường chúng tôi thông báo chiều hôm trước: Tết này, mỗi giáo viên sẽ được thị xã thưởng Tết hai trăm nghìn đồng.

Chủ nhật, 11/02/2018 - 12:48

Bố mẹ bất đồng về việc chọn quà Tết tặng thầy cô của con
Bố mẹ bất đồng về việc chọn quà Tết tặng thầy cô của con

(Dân trí) - Khi tặng quà thầy cô của con, tôi luôn có suy nghĩ là thể hiện lòng biết ơn người đã thay mặt mình dạy dỗ các con. Thế nhưng chồng tôi thì nghĩ khác tôi, anh ấy cho rằng khi mình tặng thầy cô cần phải xem giá trị vật chất tương đối một chút...

Chủ nhật, 11/02/2018 - 10:03

Những vụ bạo hành trẻ mầm non làm mọi người bật khóc năm 2017
Những vụ bạo hành trẻ mầm non làm mọi người bật khóc năm 2017

(Dân trí) - Bạo hành trẻ mầm non tại các cơ sở giáo dục không phải là chuyện hiếm. Nhưng trong năm 2017 đã xảy ra nhiều vụ bạo hành trẻ mầm non kinh hoàng khiến nhiều người phải bật khóc...

Chủ nhật, 11/02/2018 - 10:02

3 cách giúp bạn đạt mục tiêu học tiếng Anh vào năm mới
3 cách giúp bạn đạt mục tiêu học tiếng Anh vào năm mới

Bước sang năm mới, bạn thường rất hào hứng với nhiều dự định và mục tiêu. Tuy nhiên, với tâm lý “Tháng Giêng là tháng ăn chơi”, bạn cảm thấy khó để có thể bắt đầu thực hiện ngay. Đây cũng là trường hợp thường gặp đối với những người muốn học tiếng Anh.

Chủ nhật, 11/02/2018 - 10:00

GS.TSKH Phạm Tất Dong: "Không tham gia đào tạo, nghiên cứu nên trả lại chức danh giáo sư"
GS.TSKH Phạm Tất Dong: "Không tham gia đào tạo, nghiên cứu nên trả lại chức danh giáo sư"

(Dân trí) - GS.TSKH Phạm Tất Dong, ngành Tâm lý học, hiện là Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam cho rằng: "Cần soát lại chất lượng đội ngũ giáo sư, phó giáo sư hiện nay, nếu trong vòng 5 năm trở lại đây, giáo sư nào không có công trình nghiên cứu, không tham gia đào tạo thì nên trả lại chức danh giáo sư".

Chủ nhật, 11/02/2018 - 08:52

Các trường đại học ở TPHCM tăng tốc tư vấn cho mùa tuyển sinh 2018
Các trường đại học ở TPHCM tăng tốc tư vấn cho mùa tuyển sinh 2018

Đến thời điểm hiện tại, công tác tư vấn tuyển sinh đã được các trường đại học, cao đẳng tại TPHCM đồng loạt triển khai.

Chủ nhật, 11/02/2018 - 07:02