Ngôi làng ở Trung Quốc nói tiếng Việt, phụ nữ mặc áo dài, đánh đàn bầu
(Dân trí) - Đến các ngôi làng của người Kinh ở Trung Quốc, chàng trai đến từ Cao Bằng bất ngờ khi nơi đây có nhiều nét văn hóa giống của người Việt, cảnh quan ngôi làng giống như những làng quê Bắc Bộ Việt Nam.
Những ngôi làng người Kinh cách Việt Nam chỉ hơn 20km
Bước xuống từ chiếc xe taxi, Vương Linh (34 tuổi, Cao Bằng) chậm rãi rảo bước đến làng Vu Đầu (Giang Bình, thành phố Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc). Vừa đến đầu làng, chàng trai ngạc nhiên khi thấy 2 bức tượng bằng đá một nam, một nữ mặc trang phục rất giống với người Việt Nam.
Đi sâu vào trong, đến một ngôi nhà gần đó, Linh bắt gặp một cụ bà chừng 80 tuổi đang ngồi trước hiên nhà phe phẩy quạt. Cảnh tượng thân thuộc như ở làng quê Việt Nam. Đang băn khoăn không biết nên nói tiếng Trung hay tiếng Việt thì Linh đã nghe bà cụ cất giọng: “Đi đâu đây, con nhà ai đây?”.
Một ngôi làng của người Kinh ở Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc.
Chàng trai bất ngờ và nghĩ rằng cụ bà là người Việt, lấy chồng Trung Quốc lâu năm. Tuy nhiên khi lân la hỏi chuyện, Linh được cụ bà chia sẻ rằng, bà là người dân tộc Kinh. Tổ tiên của bà theo nghề ngư nghiệp, đánh bắt trên biển di cư đến vùng đất này từ hàng trăm năm trước.
Sinh sống ở Móng Cái (Quảng Ninh) và làm việc trong lĩnh vực sáng tạo nội dung về đời sống, du lịch, Vương Linh thường thực hiện các chuyến đi khám phá tới một số địa phương giáp biên giới Việt - Trung.
Một trong những địa điểm đặc biệt, khơi gợi sự tò mò với anh là những ngôi làng như Vu Đầu, Sơn Tâm, Vạn Vĩ, Hồng Khâm... của dân tộc Kinh tại Giang Bình, Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc.
Vương Linh (ngoài cùng bên phải) trong một chuyến đến thăm ngôi làng của người Kinh ở Trung Quốc.
Theo Vương Linh, những ngôi làng này không cách quá xa Việt Nam. Từ cửa khẩu Móng Cái, Quảng Ninh tới đó chỉ khoảng 25-30km. Cảnh quan, không gian sống nơi đây so với những vùng khác ở Trung Quốc có nhiều sự khác biệt, song lại rất giống với Việt Nam như kiến trúc cây đa, giếng nước, sân đình. Điển hình nhất là ở làng Vạn Vĩ.
Vương Linh tìm hiểu thì được biết, người Kinh ở Quảng Tây, Trung Quốc có nguồn gốc từ Đồ Sơn - Hải Phòng và Quảng Ninh. Trải qua hơn 500 năm, với hơn 10 đời sinh sống, họ vẫn giữ nhiều nét văn hóa, sinh hoạt của cha ông.
Chàng trai cảm nhận được sự thân tình với những người dân địa phương.
Theo báo Dân tộc Quảng Tây và trang People, dân tộc Kinh được xếp vào nhóm các dân tộc thiểu số ở Trung Quốc. Người Kinh ở Trung Quốc có quy mô dân số không lớn, nhưng lại sở hữu những đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội khá nổi bật.
Dựa vào nguồn tài nguyên biển phong phú cùng lợi thế giao thương biên giới, người Kinh phát triển sinh kế từ đánh bắt hải sản, nuôi trồng thủy sản và buôn bán qua biên giới. Nhờ đó, thu nhập bình quân đầu người của họ thuộc nhóm cao trong các dân tộc thiểu số ở Trung Quốc, mức sống nhìn chung trội hơn so với một số cộng đồng sống bằng nông nghiệp.
Tận dụng lợi thế giáp biên giới Việt Nam và tương đồng ngôn ngữ, người Kinh ở Trung Quốc được tạo điều kiện phát triển mạnh hoạt động thương mại biên giới. Các công tác về bảo tồn văn hóa, di sản cũng được quan tâm.
Chị em phụ nữ duyên dáng trong tà áo dài.
Mâm cơm không thiếu nước mắm, khách đến chơi hỏi: "Ăn cơm chưa?"
Chàng trai kể, anh đã đến các ngôi làng này từ 2 năm trước và nhiều lần quay lại để tìm hiểu văn hóa, đưa người Việt sang tham quan du lịch. Lần gần đây nhất là đầu năm nay.
Vương Linh nhận thấy, người dân trong làng vẫn duy trì lễ hội truyền thống với các màn rước, tế thần, cầu ngư mong muốn mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng và đánh bắt được nhiều tôm cá…
Các nghi thức tế lễ vẫn sử dụng văn tế bằng chữ Nôm và các bài khấn cổ. Không chỉ có vậy, người dân nơi đây vẫn nói tiếng Việt, dạy chữ Nôm và lưu giữ nhiều tài liệu, sách báo, hiện vật về lịch sử dân tộc Kinh của Việt Nam. Hầu hết những người anh gặp gỡ đều nói rất tốt tiếng Việt.
Một hoạt động sinh hoạt văn hóa của người Kinh ở Quảng Tây.
Hàng năm người dân tổ chức những buổi lễ gợi nhớ về cội nguồn, giao lưu múa hát những bài hát tiếng Việt, trình diễn đàn bầu, giao lưu văn hoá Trung - Việt…
“Khi đến chơi các nhà trong làng, mọi người đều hỏi tôi: “Ăn cơm chưa?”, “Vào đây ăn cơm! Ở đây có nhắm”. Những câu nói ấy khiến tôi cảm thấy rất gần gũi”, chàng trai 34 tuổi cho hay.
Ẩm thực của các ngôi làng cũng là điều khiến Vương Linh cảm thấy ấn tượng. Anh chia sẻ, vốn dĩ 3 ngôi làng này đều nằm gần biển, nghề truyền thống của người dân nơi đây là đánh bắt hải sản… nên mâm cơm của họ lúc nào cũng rất phong phú, đầy tôm, cá và đặc biệt không thể thiếu bát nước mắm. Đây không phải một gia vị lạ, mà là phần không thể thiếu trên mâm cơm - giống hệt như mâm cơm của người Việt.
Đàn bầu hiện diện trong đời sống tinh thần.
Vương Linh kể về bữa trưa đáng nhớ vào một buổi lễ tại làng Vu Đầu. Hôm ấy, đúng là ngày người dân đến miếu thờ Thành Hoàng làm lễ và tổ chức ăn uống. Hàng trăm người trải chiếu rồi ngồi xúm lại quanh mâm cỗ. Món ăn đơn giản là bánh đa xào thịt lợn và hành lá. Khi ăn không hết mọi người lại chia nhau đem về.
“Tôi đến đúng lúc mọi người chuẩn bị ăn cơm. Mặc dù đã cố gắng từ chối lời mời nhưng ai cũng kéo tôi ngồi xuống mâm chung vui cho bằng được. Tôi rất xúc động và cảm nhận rõ hơn sự thân thiện, mến khách của người dân nơi đây”, anh kể.
Khung cảnh tại một ngôi làng, phụ nữ đội nón lá buôn bán.
Chuyến đi đến các ngôi làng của người Kinh ở Trung Quốc đem đến cho Vương Linh nhiều kỷ niệm đáng nhớ. Chàng trai có thể nghe thấy những âm thanh rất quen thuộc của văn hóa Việt như lời ăn tiếng nói, những làn điệu dân ca, được trải nghiệm ẩm thực, sinh hoạt…
Theo anh, cộng đồng nơi đây cho thấy, sự tích cực giao lưu, hòa nhập ở vùng đất mới để thích nghi, làm giàu thêm vốn văn hóa, nhưng vẫn giữ gìn nhiều nét phong tục cổ truyền của người Kinh.
Ảnh: Nhân vật cung cấp
