Nhà cổ hơn 110 năm của quan tri huyện xưa trước nguy cơ bị giải tỏa ở TPHCM
(Dân trí) - Hơn một thế kỷ tồn tại giữa sự đổi thay của thành phố, ngôi nhà cổ của quan tri huyện Nguyễn Minh Giác là điểm nhấn kiến trúc độc đáo với sự giao thoa giữa phong cách Huế truyền thống và phương Tây.
Nằm ẩn mình trong con hẻm trên đường Lã Xuân Oai (phường Tăng Nhơn Phú, TPHCM), ngôi nhà cổ của quan tri huyện Nguyễn Minh Giác, một công trình kiến trúc hơn 110 năm tuổi, đang đối mặt với nguy cơ bị giải tỏa để nhường chỗ cho dự án Khu Công nghệ cao TPHCM.
Được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ XX, ngôi nhà là sự kết hợp độc đáo giữa kiến trúc nhà rường Huế truyền thống và phong cách phương Tây tân cổ điển thịnh hành thời bấy giờ.
Công trình tọa lạc trên khu đất rộng 4.000m2, bố trí theo dạng chữ khẩu với nhà trước, nhà sau và khoảng sân trời ở giữa, tạo nên giá trị thẩm mỹ riêng biệt hiếm thấy.
Hiện tại, ngôi nhà do ông Nguyễn Minh Luận (68 tuổi), cháu nội của quan tri huyện Nguyễn Minh Giác (1875-1970), trông coi và gìn giữ. Ông Luận cùng gia đình đã gắn bó với căn nhà này từ sau ngày đất nước thống nhất.
Mặt tiền ngôi nhà gây ấn tượng với hàng cột, mái vòm và phù điêu mang phong cách tân cổ điển châu Âu.
Không gian bên trong lại đậm nét nhà rường Huế với hệ thống cột, kèo gỗ quý được liên kết bằng kỹ thuật mộng gỗ tinh xảo.
Các vách ngăn gỗ chạm khắc công phu không chỉ tăng tính thẩm mỹ mà còn giúp lấy sáng và lưu thông không khí.
Nhiều đồ vật, bút tích, bảng tổ tông và ảnh tư liệu có tuổi đời hàng chục năm vẫn được gia đình ông Luận lưu giữ cẩn thận, phản ánh nếp sinh hoạt của một gia đình quyền quý ở Nam Bộ xưa.
Di ảnh của quan tri huyện Nguyễn Minh Giác (1875-1970).
Mặc dù đã xuống cấp theo thời gian, gia đình ông Luận vẫn cố gắng sửa chữa, gia cố nhưng vẫn giữ gìn tối đa những chi tiết kiến trúc nguyên gốc.
Ngôi nhà với mái ngói âm dương truyền thống, khoảng giếng trời mát mẻ, vẫn mang vẻ đẹp trầm mặc giữa lòng đô thị hiện đại.
Tuy nhiên, do nằm trong khu vực quy hoạch Khu Công nghệ cao TPHCM và không thuộc danh mục kiểm kê di tích lịch sử, văn hóa của thành phố, ngôi nhà không có cơ sở pháp lý để bảo tồn theo Luật Di sản văn hóa.
Ban Quản lý Khu công nghệ cao TPHCM đã đề nghị chủ sở hữu tháo dỡ để bàn giao mặt bằng cho dự án, đặt dấu chấm hết cho một di sản kiến trúc quý giá của vùng đất Gia Định - Sài Gòn xưa.
